Bão lửa UAV thách thức nỗ lực đàm phán Nga – Ukraine

Trong khi quân đội Nga phóng kỷ lục gần 500 máy bay không người lái (UAV) và tên lửa vào Ukraine, Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) xác nhận đột kích nhiều căn cứ không quân chiến lược sâu bên trong lãnh thổ Nga, gây hoả hoạn, phá huỷ và làm hư hại nhiều máy bay ném bom tầm xa có khả năng mang vũ khí hạt nhân của Moscow. Giới chuyên gia nhận định, loạt UAV phóng đi từ phía Nga và Ukraine không chỉ để tấn công đối phương mà còn truyền đi thông điệp cứng rắn “không dễ dàng nhượng bộ” trên bàn đàm phán.

Báo The Kyiv Post ngày 2/6 dẫn lại bài đăng của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky thông tin chính thức về vụ UAV tấn công hàng loạt sân bay quân sự Nga hôm 1/6. Theo đó, viết trên mạng xã hội Facebook vào sáng 2/6, ông Zelensky chia sẻ rằng cuộc tấn công mang lại kết quả tuyệt đối tuyệt vời. Bài đăng của ông Zelensky có đoạn: “Một kết quả đạt được hoàn toàn bởi Ukraine. Một năm, sáu tháng và chín ngày kể từ khi bắt đầu lập kế hoạch đến khi thực hiện thành công. Đây là chiến dịch tầm xa nhất của chúng ta. Những người của chúng ta tham gia vào quá trình chuẩn bị chiến dịch đã được rút khỏi lãnh thổ Liên bang Nga kịp thời”.

The Kyiv Post cho biết, chiến dịch mà phía Ukraine thực hiện được đặt mật danh “Pautina“ (Mạng nhện), sử dụng 117 UAV không người lái góc nhìn thứ nhất (FPV) tấn công các căn cứ không quân trên lãnh thổ Nga. Đáng chú ý, hai trong số các sân bay quân sự Nga bị UAV tấn công là căn cứ không quân Belaya ở tỉnh Irkutsk, cách biên giới Ukraine hơn 4.000km và căn cứ Murmansk cách Ukraine 2.000 km. Ukrinform dẫn lời lãnh đạo Trung tâm chống thông tin sai lệch thuộc Hội đồng An ninh và Quốc phòng Ukraine, ông Andriy Kovalenko, tuyên bố ít nhất 13 chiếc máy bay của Nga đã bị phá hủy và nhiều chiếc khác bị hư hại, bao gồm cả máy bay ném bom tầm xa Tu-95, Tu-22M3, cũng như máy bay cảnh báo sớm A-50, sau khi “Mạng nhện giăng tơ thành công”.

Một số nguồn thạo tin tiết lộ, các UAV đã được vận chuyển bí mật vào lãnh thổ Nga và ẩn giấu bên dưới các thùng chứa bí mật, với mái xe có thể mở tự động từ xa để drone cất cánh vào thời điểm thích hợp.

Theo giới chuyên gia, chiến thuật mà Ukraine sử dụng tương tự với một bài học kinh điển về chiến thuật quân sự “Con ngựa thành Troy” trong thần thoại Hy Lạp. Cụ thể, quân Hy Lạp khi đó đã giành được thành Troy sau 10 năm chiến đấu nhờ đưa đầy quân lính vào bên trong một con ngựa gỗ lớn và đánh lừa đối phương. Đến thời điểm thích hợp, lính từ con ngựa gỗ đã tràn ra ngoài chiến đấu khiến thành Troy thất thủ. Cuộc tấn công nêu trên được Kiev thực hiện ngay sau khi phía Nga sử dụng gần 500 UAV và tên lửa để tập kích các tỉnh Kharkov, Sumy, Zhytomyr, Odessa, Donetsk, Dnipro và Zaporizhzhia.

Theo truyền thông quốc tế, đây là cuộc tập kích với số lượng UAV nhiều nhất nhằm vào Ukraine từ trước đến nay, được tiến hành chỉ một tuần sau khi Moscow triển khai chiến dịch tấn công hiệp đồng quy mô lớn trong ba ngày liên tiếp.

Các vụ tấn công và đáp trả của Nga, Ukraine cũng diễn ra chỉ một ngày trước vòng đàm phán mới giữa hai bên tại thành phố Istanbul của Thổ Nhĩ Kỳ. Theo giới quan sát, loạt UAV phóng đi từ phía Nga và Ukraine không chỉ để tấn công đối phương mà còn truyền đi thông điệp cứng rắn rằng cả hai phía đều “không dễ dàng nhượng bộ” trên bàn đàm phán. Đặc biệt, với Ukraine, chiến dịch “Mạng nhện” còn gửi đi những thông điệp quan trọng khác đến các đồng minh phương Tây, rằng Ukraine vẫn đang tiếp tục chiến đấu và Kiev vẫn có lá bài của họ. Trên bình diện quốc tế, chiến dịch mà Ukraine đã thực hiện chắc chắn tác động đến cuộc đàm phán hòa bình ngày 2/6.

Dù phái đoàn Nga vẫn bay đến Thổ Nhĩ Kỳ tham dự, nhưng không khí được cho là "căng như dây đàn", với khả năng các bên chỉ trao đổi mang tính hình thức trước khi tình hình tiếp tục leo thang. Reuters trước đó cũng dẫn nhận định của các chuyên gia cho rằng, Nga và Ukraine tấn công nhau dữ dội nhưng vẫn tiếp tục tham gia vào các cuộc đàm phán hòa bình là nhằm xoa dịu Tổng thống Mỹ Donald Trump – người đã nhiều lần cảnh báo cả Nga và Ukraine về hệ quả có thể phải đối mặt nếu họ không tham gia tiến trình hòa bình do ông đề xuất. Ông Trump từng tuyên bố sẽ rút khỏi các cuộc đàm phán, áp đặt trừng phạt quy mô lớn với Nga và cắt viện trợ nếu Ukraine không hợp tác.

Theo sắc lệnh của Tổng thống Volodymyr Zelensky, Bộ trưởng Quốc phòng Umierov là trưởng đoàn đàm phán của nước này. Ngoài ra, các thành viên trong phái đoàn gồm Cố vấn Chánh văn phòng Tổng thống Oleksandr Bevz, Phó Tham mưu trưởng Lực lượng Hải quân Bộ Tư lệnh Lực lượng vũ trang Ukraine Oleksandr Diakov, Thứ trưởng thứ nhất Bộ Ngoại giao Serhii Kyslytsia, Đại diện của Ủy viên Quốc hội Ukraine về Nhân quyền trong lĩnh vực an ninh và quốc phòng Yurii Kovbasa, Phó Cục trưởng của Cơ quan Tình báo nước ngoài Oleh Luhovskyi cùng một số quan chức khác. Bộ Ngoại giao Ukraine cho biết, các nhà đàm phán của Kiev đã gặp gỡ đại diện từ Đức, Italia và Anh trước khi bắt đầu cuộc đàm phán với Nga. Bộ Ngoại giao Ukraine xác nhận các bên đã phối hợp lập trường trước cuộc đàm phán ở Istanbul.

Về phần mình, cùng ngày, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Andrey Rudenko chia sẻ với hãng tin RIA Novosti, rằng Moscow hy vọng Kiev sẽ nghiêm túc xem xét các đề xuất của Nga tại các cuộc đàm phán ở Istanbul, bao gồm các điều khoản về lệnh ngừng bắn tiềm năng. Trước đó, nhà đàm phán hàng đầu của Nga Vladimir Medinsky nói với hãng tin RT, phía Nga đã nhận được bản ghi nhớ hòa bình từ Ukraine. Reuters dẫn các nguồn thạo tin tiết lộ, bản ghi nhớ này bao gồm lệnh ngừng bắn hoàn toàn trong 30 ngày và trao trả toàn bộ tù binh, sau đó là cuộc gặp giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và nhà lãnh đạo Ukraine Zelensky.