Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza
Người Palestine tại khu vực Deir al-Balah thuộc dải Gaza lần đầu tiên tham gia một cuộc bầu cử địa phương sau hai thập kỷ gián đoạn, động thái được mô tả là bước tiến trong nỗ lực khôi phục đời sống chính trị và các thiết chế dân sự tại vùng lãnh thổ bị xung đột tàn phá.
Hai ngày sau cuộc bầu cử địa phương tại bờ Tây và thành phố Deir al-Balah thuộc dải Gaza, Reuters ngày 27/4 dẫn kết quả kiểm phiếu do Ủy ban Bầu cử Trung ương (CEC) thuộc Chính quyền Palestine công bố cho thấy, các chính trị gia ủng hộ Phong trào Giải phóng Quốc gia Palestine (Fatah) của Tổng thống Mahmoud Abbas giành chiến thắng áp đảo tại khu vực bờ Tây.
Tại thành phố Deir al-Balah, liên minh Nahdat Deir al-Balah, được Fatah hậu thuẫn, giành 6/15 ghế tại hội đồng địa phương. Đảng “Deir al-Balah Mang chúng ta lại gần nhau” được cho là có quan điểm gần gũi với phong trào Hamas giành hai ghế. Theo Reuters, Hamas không có đại diện chính thức nào tham gia tranh cử. Số ghế còn lại thuộc về các phong trào chính trị “Tương lai của Deir al-Balah” và “Hòa bình và Xây dựng”, không liên kết với phe phái nào.
Sau khi được bầu, các thành viên hội đồng địa phương của người Palestine sẽ chịu trách nhiệm giám sát hệ thống nước, đường sá và điện. Các vấn đề then chốt khác ở bờ Tây và dải Gaza vẫn bị Israel chi phối.
Cuộc bỏ phiếu diễn ra ngày 25/4, đánh dấu cuộc bầu cử đầu tiên được tổ chức tại dải Gaza kể từ năm 2006 và là cuộc bầu cử đầu tiên của người Palestine kể từ khi Israel mở chiến dịch quân sự quy mô lớn nhắm vào dải Gaza.
Chính quyền Palestine cho biết việc tổ chức bầu cử tại thành phố Deir al-Balah thuộc dải Gaza nhằm mục đích cho thấy vùng lãnh thổ là một phần không thể tách rời của một nhà nước Palestine trong tương lai. Thành phố này được cho là đã hứng chịu ít thiệt hại hơn các khu vực khác của dải Gaza sau nhiều tháng chiến sự.
Theo CEC, đặt trụ sở tại thành phố Ramallah (bờ Tây), khoảng 1,5 triệu người Palestine đủ điều kiện bỏ phiếu ở bờ Tây và 70.000 người ở khu vực Deir al-Balah. Tỷ lệ cử tri đi bầu ở bờ Tây đạt 56% trong khi tỷ lệ ở Deir al-Balah đạt 23%. Tại cuộc bầu cử tháng 3/2022, tỷ lệ cử tri đi bầu tại các thành phố ở bờ Tây vào khoảng gần 54%.
Chủ tịch CEC Al-Hamdallah cho biết, một số thùng phiếu và thiết bị bỏ phiếu đã không được đưa vào dải Gaza do các hạn chế an ninh của Israel. Tuy nhiên, một số thách thức hậu cần đã được giải quyết nhờ sự giúp đỡ của các cơ quan Liên hợp quốc.
“Mọi người đều nhận thức được tình hình chính trị, an ninh và kinh tế, sự chia cắt lãnh thổ Palestine, cuộc chiến ở Gaza và xung đột Iran. Việc tổ chức bầu cử ở Deir al-Balah đã là một thành tựu đáng kể, và chúng tôi hy vọng sẽ tổ chức bầu cử ở các cơ quan khác trên khắp dải Gaza trong tương lai gần”, ông Al-Hamdallah nói thêm.
Sau khi kết quả bầu cử được công bố, Thủ tướng Chính quyền Palestine Mohammad Mustafa khẳng định đợt bỏ phiếu được tổ chức “vào thời điểm vô cùng nhạy cảm giữa những thách thức phức tạp và hoàn cảnh đặc biệt”. “Nó là một bước đi quan trọng đầu tiên trong tiến trình quốc gia rộng lớn nhằm củng cố đời sống dân chủ và cuối cùng là hướng tới sự thống nhất của đất nước”, ông Mustafa phát biểu.
Trong khi đó, Tổng thống Chính quyền Palestine Mahmoud Abbas khẳng định người Palestine “rất vui mừng được thực hiện nền dân chủ bất chấp nhiều thách thức mà chúng tôi phải đối mặt, cả trong nước và quốc tế”.
Phong trào Hamas không có đại diện ứng cử nhưng không ngăn cản hoạt động bỏ phiếu. Phát ngôn viên Hamas Hazem Qassem nói với New York Times rằng họ “quyết định chuyển giao toàn bộ trách nhiệm và quyền lực cho những người thắng cử ngay sau khi kết quả được công bố”.
Từ phía cử tri, CBCNews cho biết nhiều người Deir al-Balah hi vọng cuộc bầu cử chỉ là bước đầu tiên trong một loạt các bước sẽ thúc đẩy sự thay đổi. “Cuộc bầu cử đóng vai trò rất quan trọng”, cử tri Shafika Rabah, 26 tuổi, nói.
“Tôi hy vọng nó sẽ phát triển và chúng ta sẽ được quyền lựa chọn nhiều thứ hơn trong tương lai”, ông Mahmoud Al-Bahishi, 52 tuổi, chia sẻ và hi vọng những người được bầu sẽ “sát cánh cùng chúng tôi và đáp ứng các yêu cầu của chúng tôi tại thành phố Deir el-Balah” để hướng tới những thay đổi khác trong tương lai.
Theo giới quan sát, việc tổ chức bầu cử thành công ở Deir al-Balah sẽ là bước đi “thí điểm” hướng tới thực hiện các tiến trình chính trị rộng lớn hơn tại các khu vực khác của dải Gaza.
Nhà phân tích chính trị người Palestine Reham Ouda thì nêu quan điểm: “Bằng việc bầu chọn những nhân vật có liên hệ với Fatah, cử tri dường như đang tìm kiếm sự ủng hộ quốc tế mạnh mẽ hơn với chính quyền địa phương và một sự chuyển dịch chính trị dần dần có thể vượt ra ngoài phạm vi địa phương”.
Cuộc bầu cử mới nhất được tổ chức vài ngày sau khi Đại diện cấp cao Hội đồng Hòa bình Gaza Nickolay Mladenov bày tỏ lạc quan về khả năng đạt được kế hoạch giải giáp phong trào Hamas và các nhóm vũ trang khác ở dải Gaza. Đây vốn được coi là hố sâu ngăn cách trong các cuộc đàm phán giữa Israel và Hamas.
Theo ông Mladenov, các bên đang gấp rút xây dựng kế hoạch thực thi thỏa thuận về dải Gaza, bao gồm vấn đề giải trừ quân bị, thiết lập chính quyền mới và các điều khoản cho việc Israel rút quân. “Rõ ràng là sẽ cần thời gian, nhưng chúng tôi đang cố gắng đảm bảo rằng các thỏa thuận để thực hiện kế hoạch được thống nhất càng nhanh càng tốt”, ông nhấn mạnh.