Đàm phán hoà bình Ukraine vẫn là bài toán khó?
Các cuộc đàm phán riêng rẽ diễn ra liên tiếp tại Miami, Floria, Mỹ vào cuối tuần qua giữa Đặc phái viên Nhà Trắng Steve Witkoff và các phái đoàn Nga, Ukraine cũng như đại diện các nước châu Âu đều được đánh giá là “hiệu quả”, nhưng vẫn chưa xuất hiện bất kỳ đột phá cụ thể nào trên con đường đạt được thoả thuận hoà bình trong xung đột Nga – Ukraine.
Trong bài đăng trên mạng xã hội X hôm 21/12 (giờ địa phương), Đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump, ông Steve Witkoff cho biết, các cuộc đàm phán tại bang Florida với đại diện Ukraine và châu Âu về việc chấm dứt xung đột Nga-Ukraine đã diễn ra “hiệu quả và mang tính xây dựng”. “Hòa bình không chỉ là chấm dứt các hành động thù địch, mà còn là việc xây dựng nền tảng vững chắc cho một tương lai ổn định",ông Witkoff nhấn mạnh.
Theo ông Witkoff, cuộc gặp song phương Mỹ-Ukraine đã tập trung vào việc xây dựng và điều chỉnh lập trường liên quan tới 4 văn kiện then chốt, gồm kế hoạch 20 điểm, khuôn khổ bảo đảm an ninh đa phương, khuôn khổ bảo đảm an ninh của Mỹ dành cho Ukraine và kế hoạch kinh tế và thịnh vượng. Hai bên đặc biệt chú trọng thảo luận về thời gian biểu cũng như trình tự các bước đi tiếp theo. Cố vấn an ninh quốc gia của các đồng minh châu Âu của Kiev cũng “tham gia thảo luận nhằm thống nhất cách tiếp cận chiến lược chung giữa Ukraine, Mỹ và châu Âu”.
Những thông tin trên được đưa ra sau khi các đại diện cấp cao của Ukraine và Nga, cùng các đồng minh châu Âu của Kiev, có mặt tại bang Florida vào cuối tuần qua để tham gia một loạt cuộc tiếp xúc riêng rẽ do Đặc phái viên Steve Witkoff chủ trì. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump đang nỗ lực thúc đẩy kế hoạch chấm dứt cuộc xung đột kéo dài gần 4 năm qua ở Ukraine.
Tuy nhiên, bất chấp hàng loạt cuộc gặp cấp cao diễn ra trong những tuần gần đây, hiện vẫn chưa có tín hiệu rõ ràng cho thấy các rào cản then chốt trong tiến trình chấm dứt cuộc chiến kéo dài gần bốn năm sắp được tháo gỡ. Chiến dịch ngoại giao dồn dập này cũng diễn ra sau khi Washington hồi tháng trước công bố một kế hoạch hòa bình 28 điểm, vốn được cho là phản ánh nhiều yêu cầu của Điện Kremlin. Kế hoạch này sau đó đã được chỉnh sửa với sự tham gia của Ukraine và châu Âu, song nội dung cụ thể chưa được công bố.
Đáng chú ý, cuộc đàm phán giữa Mỹ và Ukraine diễn ra ngay sau cuộc đàm phán giữa Mỹ và Nga, cũng tại Miami. Trước đó, ngày 20/12, ông Kirill Dmitriev, Đặc phái viên của Tổng thống Nga về hợp tác đầu tư - kinh tế với nước ngoài, Giám đốc Quỹ Đầu tư Trực tiếp Nga đã tới thành phố Miami để tham gia các cuộc đàm phán với quan chức Mỹ liên quan đến tiến trình giải quyết xung đột tại Ukraine.
Ngay sau khi hạ cánh, đoàn xe của ông Dmitriev đã di chuyển tới một câu lạc bộ golf, địa điểm gặp gỡ Đặc phái viên của Tổng thống Mỹ cùng ông Jared Kushner, con rể của Tổng thống Donald Trump. Sau khi trở về, ông Kirill Dmitriev sẽ báo cáo trực tiếp với Tổng thống Nga về kết quả các cuộc đàm phán, từ đó Nga sẽ xây dựng lập trường chính thức để tiếp tục các tiếp xúc với phía Mỹ, theo TASS.
Trong một tuyên bố có liên quan, ngày 21/12 (giờ địa phương), ông Yuri Ushakov, Cố vấn Tổng thống Nga Vladimir Putin về các vấn đề đối ngoại nhấn mạnh, ông Kirill Dmitriev sẽ mang về Nga các tín hiệu mà Mỹ nhận được từ các đối tác châu Âu và từ Ukraine. Nga sẽ thảo luận tất cả những thông tin này và xác định điều gì có thể chấp nhận được và điều gì không thể chấp nhận được.
Ông Yuri Ushakov cho biết thêm, nhiều khả năng phần lớn các đề xuất liên quan đến kế hoạch hòa bình sẽ không phù hợp với phía Nga. Theo đó, hầu hết các đề xuất được đưa ra trong các cuộc đàm phán với Mỹ đều xuất phát từ Ukraine và châu Âu và theo đánh giá của đại diện Điện Kremlin những đề xuất này “thiếu tính xây dựng”.
Ông cũng cho rằng những đề xuất mà Kiev và các đối tác châu Âu đang tìm cách đưa vào kế hoạch hòa bình bị cho là cản trở việc đạt được một "nền hòa bình lâu dài". Trợ lý của Tổng thống Nga bày tỏ, Nga sẽ kiên định với những lập trường đã được thảo luận tại Alaska vào giữa tháng 8 vừa qua và trong các cuộc gặp khác với đại diện Mỹ. Bên cạnh đó, ông Ushakov khẳng định hiện nay không có bất kỳ định dạng nào cho các cuộc đàm phán 3 bên giữa Nga, Mỹ và Ukraine đang được xây dựng.
Trước đó, phát biểu tại buổi họp báo tổng kết năm 2025 ngày 19/12, Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết Nga luôn để ngỏ cánh cửa đối thoại với Ukraine, miễn là các cuộc đàm phán được tiến hành trên nền tảng những điều kiện mà Moscow đã nhiều lần công khai. Theo nhà lãnh đạo Nga, các nguyên tắc này không phải là điều mới, mà đã được ông trình bày rõ ràng từ tháng 6/2024 trong cuộc gặp với ban lãnh đạo Bộ Ngoại giao Nga.
Ông Putin nói Moscow mong muốn kết thúc xung đột thông qua con đường chính trị – ngoại giao, thay vì kéo dài đối đầu quân sự. Tuy nhiên, Nga cho rằng bất kỳ tiến trình hòa bình nào cũng phải giải quyết các nguyên nhân cốt lõi dẫn đến cuộc khủng hoảng Ukraine, thay vì chỉ dừng lại ở các thỏa thuận mang tính tạm thời. Về phía Ukraine, Tổng thống nước này Zelensky gần đây cho biết trên Telegram rằng các nỗ lực ngoại giao đang “tiến triển khá nhanh”, đồng thời xác nhận nhóm đàm phán của Ukraine tại Florida đang phối hợp chặt chẽ với phía Mỹ.