Gian truân lệnh ngừng bắn tại Dải Gaza

Trong đoạn video được đăng tải ngày 11/2 (giờ địa phương), Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố, nếu những con tin Israel bị giam giữ ở Dải Gaza không được trả tự do vào ngày 15/2, lệnh ngừng bắn với lực lượng Hamas sẽ bị hủy bỏ và Israel sẽ nối lại các hoạt động quân sự tại Gaza. "Nếu Hamas không trả lại con tin của chúng tôi vào trưa 15/2 - lệnh ngừng bắn sẽ kết thúc và Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) sẽ quay lại giao tranh dữ dội cho đến khi chiến binh Hamas cuối cùng bị đánh bại", Thủ tướng Netanyahu nói và cho biết quyết định trên đã được các thành viên nội các nhất trí trong cuộc họp kéo dài 4 giờ vào chiều cùng ngày.

Theo các nguồn tin từ Chính phủ Israel, Thủ tướng Netanyahu cũng yêu cầu các tướng lĩnh quân đội chuẩn bị cho mọi tình huống nếu Hamas không phóng thích con tin vào ngày 15/2.

Trước đó, ngày 10/2, Phong trào Hamas đã đưa ra tuyên bố mới về khả năng nối lại việc trao trả con tin với Israel, trong bối cảnh căng thẳng leo thang về việc thực thi thỏa thuận ngừng bắn tại Dải Gaza. Phong trào này khẳng định sẵn sàng thực hiện cam kết thả con tin đúng hạn, với điều kiện Israel phải chấm dứt các hành vi vi phạm thỏa thuận ngừng bắn. Động thái này được đưa ra sau khi Hamas tuyên bố hoãn cuộc trao đổi con tin và tù nhân dự kiến vào ngày 15/2.

Theo phong trào này, việc hoãn thả con tin được xem như "thông điệp cảnh báo" nhằm gây áp lực buộc Israel tuân thủ nghiêm ngặt các điều khoản đã thỏa thuận. Đáng chú ý, Hamas đã chủ động công bố quyết định này sớm hơn 5 ngày so với kế hoạch, nhằm tạo điều kiện cho các bên trung gian có thời gian can thiệp và gây sức ép với Israel. Phong trào này cũng nhấn mạnh họ đã thực hiện đầy đủ và đúng hạn mọi nghĩa vụ của mình trong thỏa thuận.

Ngay sau khi phía Hamas đưa ra tuyên bố, Tổng thống Mỹ Donald Trump lập tức cảnh báo sẽ đề xuất hủy bỏ lệnh ngừng bắn tại Dải Gaza nếu tất cả các con tin bị giam giữ tại vùng lãnh thổ này không được trả tự do trước buổi trưa 15/2 tới. Tổng thống Trump cũng nhắc đến khả năng cắt viện trợ cho Jordan và Ai Cập nếu hai nước này không tiếp nhận người tị nạn Palestine. Phát biểu trong cuộc gặp với Quốc vương Jordan tại Nhà Trắng hôm 11/2 (giờ địa phương), Tổng thống Trump ám chỉ rằng ông sẽ không thay đổi ý tưởng di dời cư dân ở Dải Gaza và biến vùng lãnh thổ bị tàn phá bởi chiến tranh này thành nơi mà ông gọi là "Riviera của Trung Đông". Riviera là địa danh nghỉ dưỡng, du lịch nổi tiếng ven Địa Trung Hải, trải dài từ Pháp đến Italia. "Với việc Mỹ kiểm soát vùng đất này, Trung Đông có thể lần đầu tiên có được sự ổn định", ông Trump phát biểu trong cuộc gặp tại Nhà Trắng với Quốc vương Jordan Abdullah II. 

Trên thực tế, Jordan và Ai Cập nằm trong số những nước nhận được nhiều viện trợ quân sự nhất của Mỹ. Mặc dù vậy, cả Ai Cập, Jordan cùng các quốc gia Arab khác cảnh báo việc di tản người Palestine nguy cơ gây bất ổn tại khu vực. Phản ứng trước những bình luận mới của Tổng thống Mỹ Donald Trump, Quốc vương Abdullah II của Jordan cho rằng tất cả các bên "không nên vội vàng", nhấn mạnh việc hiện đã có kế hoạch cho Dải Gaza của Ai Cập cũng như các nước Arab và rằng các bên cần phải thảo luận để giải quyết xung đột khu vực.

"Tôi nhắc lại lập trường kiên định của Jordan chống lại việc di dời người Palestine ở Gaza và Bờ Tây. Đây là lập trường thống nhất của người Arab. Xây dựng lại Gaza mà không di dời người Palestine và giải quyết tình hình nhân đạo tồi tệ nên là ưu tiên của tất cả mọi người", Quốc vương Abdullah II viết trên mạng xã hội X.

Trước đó hôm 11/2, Ngoại trưởng Ai Cập Badr Abdelatty cũng tuyên bố phản đối bất kỳ đề xuất nào nhằm phân bổ đất để di dời người Palestine khỏi Gaza. Ai Cập cũng cho biết họ có kế hoạch đưa ra một "đề xuất toàn diện" để tái thiết Gaza trong khi đảm bảo người Palestine vẫn được sống trên mảnh đất của họ.

Trong khi đó, Liên hợp quốc ngày 12/2 đưa ra ước tính rằng, cần hơn 53 tỷ USD để tái thiết Dải Gaza và chấm dứt "thảm họa nhân đạo" đã tàn phá vùng lãnh thổ ven Địa Trung Hải này của Palestine, trong đó 20 tỷ USD chỉ tính riêng cho 3 năm đầu tiên. Liên hợp quốc cho rằng một "khuôn khổ chính trị và an ninh" cũng phải được đưa ra để quá trình phục hồi và tái thiết có thể bắt đầu và nền tảng có thể được tạo ra cho một tiến trình chính trị, nhằm nhanh chóng chấm dứt sự chiếm đóng của Israel "và thiết lập một giải pháp hai nhà nước mang tính khả thi". Trong bối cảnh tương lai Gaza vẫn chưa thể đoán định, lệnh ngừng bắn giữa Israel và Hamas tại dải đất này đang ngày càng mong manh.

Trong một phản ứng, Hamas ngày 11/2 đã tái khẳng định cam kết của mình đối với thỏa thuận ngừng bắn ở Dải Gaza, đồng thời tuyên bố sẽ buộc Israel phải chịu trách nhiệm về bất kỳ "thay đổi hay chậm trễ" nào trong việc thực hiện thỏa thuận. Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres trước đó cùng ngày đã kêu gọi Hamas tiếp tục tiến hành phóng thích các con tin Israel theo kế hoạch, cảnh báo việc tái diễn hoạt động thù địch tại Dải Gaza phải được tránh "bằng mọi giá". Ông cũng kêu gọi các bên cần tuân thủ đầy đủ các cam kết của mình trong thỏa thuận ngừng bắn và nối lại đàm phán nghiêm túc ở Qatar về giai đoạn hai của thỏa thuận.