Không để cạnh tranh trở thành xung đột hoặc đối đầu

Tại cuộc gặp, hai nhà lãnh đạo ghi nhận những tiến triển gần đây trong việc nối lại liên lạc giữa quân đội hai nước, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì các kênh liên lạc. Hai bên thảo luận các bước tiếp theo trong một loạt lĩnh vực hợp tác từng được thảo luận tại cuộc gặp giữa lãnh đạo hai nước bên lề hội nghị cấp cao APEC ở Mỹ tháng 11/2023 cũng như các bước tiếp theo hướng tới tổ chức đối thoại Mỹ-Trung về trí tuệ nhân tạo trong mùa Xuân năm nay. Nội dung thảo luận cũng bao gồm các vấn đề khu vực và toàn cầu, trong đó có cuộc xung đột ở Ukraine, Trung Đông...

Ông Jake Sullivan và ông Vương Nghị cam kết duy trì kênh liên lạc chiến lược và theo đuổi ngoại giao và tham vấn cấp cao trong những lĩnh vực chủ chốt giữa hai nước. Nhà Trắng cho biết, Cố vấn Jake Sullivan đã có cuộc thảo luận mang tính xây dựng với Ngoại trưởng Vương Nghị, trong đó, hai bên nhất trí duy trì các kênh liên lạc cởi mở và quản lý sự cạnh tranh giữa hai cường quốc một cách có trách nhiệm.

Tuyên bố của Nhà Trắng có đoạn: “Ông Jake Sullivan nhấn mạnh rằng, mặc dù Mỹ và Trung Quốc đang cạnh tranh song cả hai nước cần ngăn chặn việc hai bên chuyển sang xung đột hoặc đối đầu”. Nhà Trắng thông báo Washington và Bắc Kinh đang nỗ lực sắp xếp một cuộc điện đàm nữa giữa Tổng thống Mỹ Joe Biden và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Tuyên bố của Nhà Trắng cho biết, hai bên đang tăng cường theo đuổi “ngoại giao cấp cao”, “bao gồm cả hình thức điện đàm giữa Tổng thống Joe Biden và Chủ tịch Tập Cận Bình”.

Trong khi đó, theo thông báo của Bộ Ngoại giao Trung Quốc, Ngoại trưởng Vương Nghị đã có cuộc trao đổi thẳng thắn, thực chất và hiệu quả với ông Jake Sullivan nhằm thúc đẩy hơn nữa cam kết đối thoại của các nhà lãnh đạo hai nước.

Ông Vương Nghị cho biết, năm nay đánh dấu kỷ niệm 45 năm Ngày thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Trung Quốc và Mỹ. Hai bên cần xem đây là cơ hội, tổng kết kinh nghiệm, rút ra bài học, đối xử bình đẳng, tìm kiếm điểm chung và gác lại những khác biệt, tôn trọng lẫn nhau, chung sống hòa bình và hợp tác cùng thắng, xây dựng con đường chung sống đúng đắn giữa hai Bắc Kinh và Washington. Theo ông Vương Nghị, vấn đề Đài Loan là công việc nội bộ của Trung Quốc. Mỹ cần tuân thủ nguyên tắc “một Trung Quốc” và 3 thông cáo chung Trung – Mỹ, ủng hộ thống nhất hòa bình của Trung Quốc.

Ngoại trưởng Trung Quốc nhấn mạnh, các nước đều có mối quan tâm an ninh quốc gia, nhưng phải hợp lý và chính đáng, không thể chính trị hóa và an ninh hóa, càng không thể mượn đó làm cớ để ngăn cản sự phát triển của nước khác. Theo thông cáo báo chí của Trung Quốc, tại cuộc gặp, hai quan chức đã nhất trí xử lý đúng đắn các vấn đề quan trọng và nhạy cảm trong quan hệ Mỹ-Trung, đồng thời nhất trí việc Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Joe Biden “duy trì liên lạc thường xuyên để đưa ra hướng dẫn chiến lược cho quan hệ song phương... và tận dụng tốt các kênh liên lạc chiến lược hiện tại”.

Hai bên nhất trí thực hiện “Tầm nhìn San Francisco”: Hai nguyên thủ sẽ duy trì liên lạc thường xuyên, chỉ đạo chiến lược quan hệ song phương; thúc đẩy trao đổi các cấp và các lĩnh vực, vận dụng tốt các kênh kết nối chiến lược hiện có và các cơ chế đàm phán, đối thoại trên các lĩnh vực ngoại giao, quân sự, kinh tế, tài chính, thương mại và biến đổi khí hậu; tiếp tục thảo luận về nguyên tắc chỉ đạo quan hệ hai nước; khởi động tổ công tác hợp tác chống ma túy; tổ chức hội nghị lần thứ nhất về cơ chế đối thoại chính phủ thông minh; thực hiện các biện pháp tiếp theo để mở rộng giao lưu nhân văn.

Ngày 10/1 vừa qua, nhấn mạnh Trung Quốc là quốc gia đang phát triển lớn nhất thế giới trong khi Mỹ là quốc gia phát triển lớn nhất thế giới, Chủ tịch Tập Cận Bình khẳng định, Bắc Kinh sẵn sàng hợp tác với Washington để thúc đẩy quan hệ song phương phát triển ổn định và bền vững.

Theo ông, quan hệ Trung-Mỹ ổn định và cải thiện có ý nghĩa đối với thế giới. Nhà lãnh đạo Bắc Kinh cũng đánh giá những thành tựu trong quan hệ song phương đạt được chủ yếu là nhờ nỗ lực chung của người dân hai nước. Tại cuộc điện đàm diễn ra cùng ngày, Bộ trưởng Thương mại Trung Quốc Vương Văn Đào và người đồng cấp Mỹ Gina Raimondo đã có cuộc trao đổi sâu sắc và thực tế về các vấn đề kinh tế và thương mại cùng quan tâm, trong đó tập trung vào việc thực hiện sự đồng thuận quan trọng mà Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Joe Biden đã đạt được trong cuộc hồi tháng 11 năm ngoái.

Ông Vương Văn Đào nhấn mạnh, cuộc hội đàm giữa lãnh đạo hai nước tại San Francisco đã chỉ ra phương hướng phát triển quan hệ kinh tế và thương mại giữa hai nước và cơ chế liên lạc giữa hai bộ thương mại sẽ đóng vai trò tích cực trong việc tạo điều kiện thuận lợi cho hợp tác doanh nghiệp. Tuy nhiên, ông cũng bày tỏ quan ngại về việc Mỹ áp đặt những hạn chế đối với việc xuất khẩu máy in thạch bản của các bên thứ ba sang Trung Quốc, cũng như việc Washington mở cuộc điều tra về chuỗi cung ứng chip và áp đặt các biện pháp trừng phạt nhằm vào doanh nghiệp Trung Quốc.