Không phận Trung Đông tê liệt sau đòn tấn công Iran, hơn 1.000 chuyến bay bị hủy
Cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran cuối tuần qua đã gây ra hiệu ứng dây chuyền chưa từng có đối với ngành hàng không toàn cầu, khiến hàng loạt trung tâm trung chuyển chiến lược tại Trung Đông phải đóng cửa, hơn 1.000 chuyến bay bị hủy và hàng trăm nghìn hành khách mắc kẹt hoặc phải chuyển hướng, Guardian đưa tin.
Các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran đã khiến hoạt động hàng không tại Trung Đông rơi vào hỗn loạn, khi hàng loạt quốc gia đồng loạt đóng cửa không phận, buộc các sân bay trung chuyển chiến lược giữa châu Âu, châu Phi và châu Á phải ngừng hoạt động.
Hàng trăm nghìn hành khách bị mắc kẹt hoặc phải chuyển hướng sang các sân bay khác sau khi Israel, Qatar, Syria, Iran, Iraq, Kuwait và Bahrain tuyên bố đóng cửa không phận. Trang theo dõi chuyến bay FlightRadar24 cho biết không ghi nhận hoạt động bay qua Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) sau khi nước này thông báo “đóng cửa tạm thời và một phần” không phận.
Việc đóng cửa không phận kéo theo tình trạng tê liệt tại ba trung tâm trung chuyển lớn: sân bay quốc tế Dubai, Abu Dhabi và Doha. Theo hãng phân tích hàng không Cirium, riêng ba hãng lớn hoạt động tại đây – Emirates, Qatar Airways và Etihad Airways – thường phục vụ khoảng 90.000 hành khách mỗi ngày quá cảnh qua các cửa ngõ quan trọng này.
Sân bay quốc tế Dubai vốn là sân bay bận rộn nhất thế giới về lượng khách quốc tế.
Cirium cho biết trong tổng số 4.218 chuyến bay dự kiến hạ cánh xuống các nước Trung Đông trong ngày 28/2, có 966 chuyến (22,9%) bị hủy. Nếu tính cả chuyến bay xuất phát từ khu vực, con số hủy chuyến vượt 1.800.
Sang ngày 1/3, 716 trong số 4.329 chuyến bay đến Trung Đông tiếp tục bị hủy.
Trong khi đó, FlightAware ghi nhận hơn 18.000 chuyến bay bị chậm và hơn 2.350 chuyến bị hủy trên toàn cầu tính đến sáng sớm 1/3, cho thấy tác động lan rộng vượt ra ngoài khu vực xung đột.
Bên cạnh đó, các hãng hàng không buộc phải điều chỉnh đường bay để tránh khu vực giao tranh, chủ yếu bay vòng xuống phía nam qua Arab Saudi. Điều này khiến thời gian bay kéo dài thêm nhiều giờ, tiêu tốn nhiên liệu và làm tăng chi phí khai thác.
Giới chuyên gia cảnh báo nếu xung đột kéo dài, giá vé có thể tăng nhanh do chi phí nhiên liệu và điều hành gia tăng. Đồng thời, lưu lượng bay dồn sang Arab Saudi sẽ gây áp lực lên kiểm soát không lưu nước này, buộc phải điều tiết mật độ để bảo đảm an toàn.
Các quốc gia đóng cửa không phận cũng thiệt hại nguồn thu từ phí quá cảnh – khoản phí các hãng trả để bay qua lãnh thổ trên không.
Theo cựu quan chức Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) Mike McCormick, trong 24–36 giờ tới, một số quốc gia có thể mở lại từng phần không phận khi có thêm thông tin về phạm vi hoạt động quân sự và năng lực tên lửa của Iran. Tuy nhiên, thời gian gián đoạn kéo dài bao lâu vẫn là ẩn số. Đợt không kích tương tự hồi tháng 6/2025 đã kéo dài 12 ngày.
Nhiều hãng hàng không quốc tế nhanh chóng hủy hoặc tạm dừng đường bay đến khu vực: Air India hủy toàn bộ các chuyến đến Trung Đông; Turkish Airlines đình chỉ các chuyến đến Lebanon, Syria, Iraq, Iran và Jordan cho đến ngày 2/3 và tạm dừng các chuyến đến Qatar, Kuwait, Bahrain, UAE và Oman; Delta Air Lines và United Airlines tạm ngừng bay đến Tel Aviv ít nhất đến hết cuối tuần; Lufthansa, Air France, Transavia và Pegasus Airlines hủy toàn bộ chuyến đến Lebanon; Virgin Atlantic tránh bay qua không phận Iraq, khiến các chuyến đến Ấn Độ, Maldives và Riyadh kéo dài hơn; trong khi đó, British Airways tạm ngừng bay đến Tel Aviv và Bahrain đến tuần sau; hủy chuyến đến Amman trong ngày 28/2.
Ít nhất 145 máy bay đang trên đường tới Tel Aviv hoặc Dubai đã phải chuyển hướng sang Athens, Istanbul, Rome hoặc quay đầu về điểm xuất phát. Có chuyến bay từ Philadelphia bay gần 15 tiếng, đến tận Tây Ban Nha trước khi quay lại Mỹ.
Các hãng hàng không khuyến cáo hành khách kiểm tra tình trạng chuyến bay trực tuyến trước khi ra sân bay. Một số hãng áp dụng chính sách miễn phí đổi vé cho hành khách bị ảnh hưởng.