Quốc tế phản ứng sau loạt động thái quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran

Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) Antonio Guterres ngày 28/2 kêu gọi "kiềm chế tối đa" để tránh "xảy ra cuộc xung đột sâu sắc hơn", sau khi Mỹ và Israel tấn công một số thành phố lớn của Iran vào rạng sáng cùng ngày, dẫn đến động thái phóng tên lửa đáp trả của Iran vào Israel và toàn bộ các căn cứ quân sự của Mỹ tại Trung Đông.

"Tổng Thư ký LHQ lên án bất kỳ sự leo thang quân sự nào ở Trung Đông", phát ngôn viên của Tổng Thư ký LHQ Guterres, ông Farhan Haq nói. "Tổng Thư ký đặc biệt lo ngại về các cuộc tấn công của Israel vào các cơ sở hạt nhân ở Iran trong khi các cuộc đàm phán giữa Iran và Mỹ về tình trạng chương trình hạt nhân của Iran đang được tiến hành", ông Farhan Haq nhấn mạnh.

Người đứng đầu Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Grossi cũng nhấn mạnh rằng các cơ sở hạt nhân "không bao giờ được tấn công" và kêu gọi "tất cả các bên kiềm chế tối đa để tránh leo thang thêm căng thẳng".

"Tôi nhắc lại rằng bất kỳ hành động quân sự nào gây nguy hiểm cho sự an toàn và an ninh của các cơ sở hạt nhân đều phải chịu hậu quả nghiêm trọng cho người dân Iran, khu vực và hơn thế nữa", ông Grossi nói.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron trong một bài đăng trên mạng xã hội X cùng ngày cũng kêu gọi một cuộc họp khẩn cấp của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, nói rằng sự bùng nổ của một cuộc chiến tranh giữa Mỹ, Israel và Iran có "hậu quả nghiêm trọng" đối với hòa bình và an ninh quốc tế.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa bày tỏ những diễn biến tại Iran hiện nay "rất đáng lo ngại". "Chúng tôi kêu gọi tất cả các bên kiềm chế tối đa, bảo vệ dân thương và tôn trọng đầy đủ luật pháp quốc tế", hai nhà lãnh đạo cho biết tỏng một tuyên bố chung. 

Trong khi đó, Đại diện cấp cao phụ trách chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU), bà Kaja Kallas, cho biết EU đang rút nhân viên không thiết yếu khỏi khu vực và đánh giá tình hình là “hết sức nguy hiểm”. EU nhấn mạnh ưu tiên bảo vệ dân thường, tuân thủ luật nhân đạo quốc tế và hỗ trợ công dân rời khỏi khu vực khi cần thiết.

Chính phủ Anh đã triệu tập cuộc họp khẩn của Ủy ban Ứng phó khẩn cấp (Cobra), đồng thời triển khai máy bay chiến đấu tới Qatar để bảo vệ các cơ sở quân sự đồng minh và khuyến cáo công dân hạn chế di chuyển trong khu vực. Đức, Italy và Thụy Sĩ cũng kêu gọi hạ nhiệt căng thẳng, thúc đẩy giải pháp ngoại giao và bảo đảm an toàn cho công dân. 

Trong ngày 28/2 Liên minh châu Phi (AU) đã kêu gọi các bên kiềm chế và khẩn trương hạ nhiệt căng thẳng. Chủ tịch Ủy ban Liên minh châu Phi (AU), ông Mahmoud Ali Youssouf kêu gọi “kiềm chế, hạ nhiệt khẩn cấp và duy trì đối thoại”. Ông cảnh báo nguy cơ leo thang có thể làm gia tăng bất ổn toàn cầu, tác động tiêu cực tới thị trường năng lượng, an ninh lương thực và khả năng chống chịu kinh tế, đặc biệt tại châu Phi.

Từ Nga, Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev đã lên án các cuộc tấn công mới nhất của Mỹ và Israel vào Iran, nhấn mạnh rằng tất cả các cuộc đàm phán gần đây với Iran chỉ là một chiến dịch “che đậy”. Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Duma Quốc gia (Hạ viện) Nga Leonid Slutsky nêu rõ các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran sẽ gây ra những hệ quả tiêu cực đối với khu vực. Ông Slutsky cũng đề nghị Hội đồng Bảo an LHQ triệu tập cuộc họp khẩn để thảo luận tình hình.

Tại châu Á, Trung Quốc bày tỏ lo ngại về những hậu quả nghiêm trọng tiềm tàng do các cuộc tấn công của Israel vào Iran, nhấn mạnh đang "theo dõi chặt chẽ các diễn biến" và kêu gọi tất cả các bên tham gia tránh các bước có thể gây ra cuộc khủng hoảng. Trung Quốc "sẵn sàng đóng một vai trò mang tính xây dựng trong việc giúp hạ nhiệt tình hình".

Nhiều quốc gia, bao gồm Iraq, Oman, Thổ Nhĩ Kỳ, Arab Saudi, Lebanon đã lên án các cuộc tấn công của Israel vào Iran. Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim kêu gọi chấm dứt các hành động thù địch và nối lại đối thoại ngoại giao, cảnh báo nguy cơ khu vực rơi vào khủng hoảng khó kiểm soát. 

Trước đó, Mỹ, Anh, Đức, Australia, Trung Quốc và Ấn Độ đã phát cảnh báo an ninh, khuyến nghị công dân hạn chế đi lại tới Israel và Iran. Nhiều hãng hàng không quốc tế điều chỉnh hoặc tạm dừng đường bay trong khu vực.