Thấy gì từ tuyên bố chung của Nga và Trung Quốc?

Không có "vùng cấm"

Nga và Trung Quốc đã thông qua "Tuyên bố chung của nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa và Liên bang Nga về quan hệ quốc tế và phát triển bền vững toàn cầu trong kỷ nguyên mới". Tài liệu đã được công bố trên trang của Điện Kremlin sau cuộc gặp giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình diễn ra chiều 4/2 (giờ địa phương).

Văn kiện nêu rõ quan hệ hữu nghị giữa hai nước không có ranh giới, không có "vùng cấm" trong hợp tác và việc tăng cường hợp tác chiến lược song phương không nhằm vào các nước thứ ba, không bị ảnh hưởng bởi sự thay đổi của môi trường quốc tế và những thay đổi tình huống ở các nước thứ ba. Nga và Trung Quốc nhấn mạnh rằng "hai nước ủng hộ việc hình thành một kiểu quan hệ mới giữa các cường quốc trên thế giới dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau, chung sống hòa bình và hợp tác cùng có lợi"; "xác nhận kiểu quan hệ mới giữa Nga và Trung Quốc là ưu việt hơn so với các liên minh quân sự-chính trị trong Chiến tranh Lạnh".

Một phần của tuyên bố được dành cho tình hình quốc tế. Văn bản nhấn mạnh rằng, không một quốc gia nào có thể và không nên đảm bảo an ninh của mình tách biệt với an ninh của toàn thế giới và với cái giá phải trả là an ninh của các quốc gia khác. Về vấn đề này, Nga và Trung quốc phản đối việc tiếp tục mở rộng của NATO; kêu gọi Liên minh quân sự này từ bỏ các cách tiếp cận ý thức hệ của thời kỳ Chiến tranh Lạnh; phản đối việc hình thành các cấu trúc khối khép kín và các phe đối lập ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Tuyên bố nêu rõ: "Nga và Trung Quốc đang nỗ lực nhất quán để xây dựng một hệ thống an ninh bình đẳng, cởi mở, bao trùm, không chống bên thứ ba ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương (APR) nhằm đảm bảo hòa bình, ổn định và thịnh vượng". Đặc biệt, phía Trung Quốc có thái độ hiểu biết và ủng hộ các đề xuất mà Liên bang Nga đưa ra về việc hình thành các bảo đảm an ninh ràng buộc pháp lý lâu dài ở châu Âu. Văn bản nhấn mạnh, "các bên nhất trí hiểu rằng dân chủ là một giá trị chung chứ không phải là đặc quyền của các quốc gia riêng lẻ, việc thúc đẩy và bảo vệ nó là nhiệm vụ chung của toàn thể cộng đồng thế giới". Moscow và Bắc Kinh có ý định chống lại sự can thiệp của các thế lực bên ngoài vào công việc nội bộ của các nước có chủ quyền; phản đối các hành động phá hoại an ninh của các thế lực bên ngoài, chống lại các "cuộc cách mạng màu".

Nga và Trung Quốc muốn tăng cường công tác liên kết các kế hoạch phát triển của Liên minh Kinh tế Á-Âu và sáng kiến "Một vành đai, Một con đường" nhằm làm sâu sắc hơn hợp tác thiết thực giữa Liên minh kinh tế Á-Âu (EAEU) và Trung Quốc trên các lĩnh vực. Hai nước có kế hoạch làm sâu sắc hơn hợp tác thiết thực trong lĩnh vực phát triển bền vững Bắc Cực; Củng cố Tổ chức Hợp tác Thượng hải (SCO) và nâng cao vai trò của nó trong việc định hình một trật tự thế giới đa trung tâm dựa trên các nguyên tắc an ninh bền vững; Moscow và Bắc Kinh đang nỗ lực để tăng cường vai trò của ASEAN như một thành tố chính của cấu trúc khu vực.

Trong bối cảnh Nga và Trung Quốc đang chịu áp lực trừng phạt từ Mỹ và các nước phương Tây, việc hai nước đưa ra tuyên bố chung sẽ có tác động định hình lại các mối quan hệ quốc tế, nhất là giữa các cường quốc trên thế giới. Bởi Trung Quốc có tiềm lực mạnh tầm cỡ thế giới về kinh tế, còn Nga là cường quốc về quân sự. Sự hợp tác chặt chẽ, toàn diện giữa hai nước sẽ không thể không thu hút sự chú ý của cộng đồng quốc tế.

Sẵn sàng tăng cường liên lạc và phối hợp chiến lược

Trước đó, tại hội đàm, Chủ tịch Tập Cận Bình cho biết, Trung Quốc và Nga luôn tôn trọng ước nguyện ban đầu của mỗi nước và luôn duy trì quan hệ song phương phát triển bền vững. Hai bên ủng hộ lẫn nhau trong bảo vệ lợi ích cốt lõi của mỗi nước. Sự tin cậy chính trị và chiến lược ngày càng được củng cố, kim ngạch thương mại song phương đạt kỷ lục mới; tích cực tham gia cải cách và xây dựng hệ thống quản trị toàn cầu, cùng thực hiện chủ nghĩa đa phương và bảo vệ tinh thần dân chủ thực sự.

Trung Quốc sẵn sàng hợp tác với Nga để hoạch định kế hoạch chi tiết, định hướng quan hệ Trung - Nga trong điều kiện lịch sử mới, thúc đẩy hợp tác trên các lĩnh vực nhằm mang lại lợi ích tốt nhất cho nhân dân hai nước. Chủ tịch Trung Quốc nhấn mạnh, trước tình hình quốc tế diễn biến ngày càng phức tạp, Trung Quốc và Nga cam kết tăng cường hợp tác chiến lược, bảo vệ công bằng và công lý quốc tế. Hai bên cần tiếp tục duy trì trao đổi cấp cao, ủng hộ lẫn nhau trong việc bảo vệ chủ quyền, an ninh và lợi ích phát triển, ứng phó hiệu quả với sự can thiệp từ bên ngoài, các mối đe dọa an ninh khu vực và duy trì sự ổn định chiến lược quốc tế; tăng cường phối hợp, hợp tác quốc tế trong các vấn đề như chống dịch bệnh, thúc đẩy kinh tế, giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu.

Trung Quốc sẵn sàng hợp tác với Nga để phát huy những lợi thế chính trị của quan hệ song phương và thúc đẩy đạt được nhiều thành tựu hơn trong hợp tác thực tế, toàn diện giữa hai nước; đẩy mạnh hợp tác trong các cơ chế như Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO), nhóm BRICS... Ông Tập Cận Bình tuyên bố chính thức khởi động Năm giao lưu thể thao Trung - Nga, thực hiện nhiều hoạt động, làm sâu sắc thêm sự hiểu biết và tình hữu nghị truyền thống giữa nhân dân hai nước.

Đáp lại, Tổng thống Vladimir Putin cho rằng việc trao đổi các chuyến thăm trong thời gian diễn ra Thế vận hội đã trở thành biểu tượng và truyền thống tốt đẹp của mối quan hệ giữa các nguyên thủ Nga và Trung Quốc. Người đứng đầu Điện Kremlin tin tưởng với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, người dân Trung Quốc sẽ tổ chức Thế vận hội Mùa đông thành công. Nga xem Trung Quốc là đối tác chiến lược quan trọng nhất, xem quan hệ Nga - Trung là hình mẫu của quan hệ quốc tế trong thế kỷ 21.

Sự phối hợp chiến lược toàn diện giữa Nga và Trung Quốc ngày càng sâu rộng có lợi cho sự phát triển tương ứng của từng nước, duy trì lợi ích chung hai nước, đồng thời có ý nghĩa to lớn đối với việc bảo vệ ổn định và an ninh chiến lược quốc tế. Theo Tổng thống Vladimir Putin, Nga sẵn sàng tăng cường hơn nữa liên lạc và phối hợp chiến lược với Trung Quốc, ủng hộ lẫn nhau trong việc bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, giữ vững vai trò điều phối nòng cốt của Liên Hợp quốc, luật phát quốc tế và công lý quốc tế; hợp tác sâu rộng trên các lĩnh vực kinh tế, thương mại, năng lượng, khoa học, tài chính...