Thông điệp của Tổng thống Putin khi điều quân tới Kazakhstan
Sự xuất hiện của quân đội Nga tại Kazakhstan đã nhanh chóng khiến tình hình bạo loạn tại quốc gia Trung Á này đảo chiều, dù phía Moscow khẳng định không tham gia hoạt động trấn áp. Giới chuyên gia nhận định, đây được coi là một thông điệp "cứng rắn" mà Kremlin gửi tới Nhà Trắng.
Hôm 5/1, lực lượng an ninh Kazakhstan đã phải hứng chịu thương vong nặng nề trong các vụ bạo loạn vì giá nhiên liệu tăng và đứng trước nguy cơ mất kiểm soát tình hình. Tuy nhiên, Tổng thống Tokayev chỉ hai ngày sau đó đã ra lệnh cho lực lượng an ninh "nổ súng tiêu diệt mà không cần báo trước" đối với các phần tử khủng bố hay nhóm côn đồ có vũ trang, đồng thời tuyên bố không đàm phán với phe biểu tình.
Theo tờ Bloomberg, sự xoay chuyển tình hình tại quốc gia Trung Á là nhờ những hỗ trợ lớn từ Tổ chức Hiệp ước An ninh Tập thể (CSTO), trong đó có Moscow, dù lực lượng này khẳng định chỉ bảo vệ các cơ sở quan trọng của Kazakhstan và không tham gia hoạt động trấn áp bạo loạn.
Cụ thể, quân đội Nga trong hai ngày qua huy động 75 vận tải cơ liên tục đưa khoảng 3.000 lính dù cùng nhiều thiết giáp, xe đặc chủng tới Kazakhstan. Trước đó, các đơn vị tiền trạm của Nga xuất hiện ở Almaty, thành phố lớn nhất Kazakhstan, chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Tokayev yêu cầu hỗ trợ.
Lực lượng này giúp đảm bảo an ninh tại các địa điểm chiến lược quan trọng như sân bay quốc tế Almaty, vốn bị người biểu tình chiếm giữ trong thời gian ngắn trước khi lực lượng an ninh Kazakhstan giành lại quyền kiểm soát.
Được biết, quốc gia 18 triệu dân này có tới 20% là người gốc Nga. Đường biên giới chung của Kazakhstan và Nga dài hơn 7.600 km - một trong những biên giới trên bộ liên tục dài nhất thế giới. Với Tổng thống Putin, việc sớm ổn định tình trạng bạo loạn ở biên giới phía Nam của đất nước sẽ giúp Nga tập trung giải quyết căng thẳng với phương Tây về vấn đề Ukraine.
Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hội đồng Liên bang Nga Konstantin Kosachyov cho rằng, đợt điều quân được đánh giá là thông điệp tái khẳng định quyết tâm bảo vệ những nước Nga coi là "sân sau".
Không những vậy, chuyên gia chính trị Sergei Markov bình luận: "Đây là lần đầu tiên lực lượng CSTO được triển khai tới một nước thành viên, và đó là thông điệp Tổng thống Vladimir Putin gửi tới Mỹ, rằng Nga cũng có khả năng thực hiện các sứ mệnh quân sự không kém gì Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO)".
Được biết, động thái này diễn ra vài ngày trước khi Nga tổ chức đàm phán với Mỹ và các đồng minh NATO để thảo luận về căng thẳng liên quan đến Ukraine, một trong những điểm nóng an ninh hiện nay trong quan hệ giữa Moscow và phương Tây.
Trong một diễn biến có liên quan, ngày 8/1, Tổng thống Putin đã điện đàm với người đồng cấp Tokayev về tình hình Kazakhstan. Giới chức Nga cho biết ông Tokayey đã cảm ơn sự hỗ trợ của các đối tác trong CSTO, đặc biệt là Moscow.
Về phần mình, Tổng thống Putin ủng hộ đề xuất của người đồng cấp Kazakhstan về việc tổ chức hội đàm trực tuyến giữa lãnh đạo các nước thành viên CSTO vào những ngày tới nhằm đưa ra các biện pháp nhằm khôi phục trật tự tại đất nước Trung Á này.