Thông điệp rõ ràng của Tổng thống Nga đến phương Tây

Nga đã bắn một tên lửa đạn đạo siêu thanh tầm trung mới có tên gọi là Oreshnik vào Ukraine hôm 21/11, điều mà Tổng thống Putin cho biết là phản ứng trực tiếp đối với các cuộc tấn công vào Nga của lực lượng Ukraine bằng tên lửa do Mỹ và Anh cung cấp.

Trong một tuyên bố đặc biệt từ Điện Kremlin ngay ngày hôm đó, Tổng thống Nga nhấn mạnh cuộc chiến đang leo thang thành một cuộc xung đột toàn cầu, mặc dù ông tránh mọi lời lẽ liên quan đến vũ khí hạt nhân.

Cho đến nay, ông Putin cũng đã kiềm chế không thực sự tấn công phương Tây, một bước đi có thể dẫn đến một cuộc đối đầu trực tiếp giữa Nga và liên minh NATO, cuộc đối đầu mà Tổng thống Mỹ Joe Biden nhận định sẽ là Thế chiến thứ 3.

Trong tuyên bố của mình, người đứng đầu Điện Kremlin đã thông báo với phương Tây rằng Nga có quyền tấn công các cơ sở quân sự của các quốc gia cho phép Ukraine sử dụng tên lửa của họ để tấn công Nga. Cho đến nay, những nước này chỉ bao gồm Mỹ và Anh.

Trả lời phỏng vấn của Reuters, cựu cố vấn Điện Kremlin Sergei Markov cho biết: “Tổng thống Putin đang gửi thông điệp tới phương Tây rằng hãy dừng lại và lùi bước. Tín hiệu mà ông Putin đang gửi đến thế giới là chúng tôi coi những cuộc tấn công này là sự tham gia trực tiếp của Mỹ và Anh vào một cuộc chiến chống lại Nga”.

Tổng thống Mỹ Joe Biden trong thời gian gần đây đã bỏ đi sự phản đối với việc Ukraine bắn tên lửa của Mỹ vào các mục tiêu sâu bên trong nước Nga, một sự thay đổi trong chính sách đáng chú ý của Mỹ, đặc biệt trong bối cảnh ông Donald Trump giành chiến thắng trong cuộc bầu cử ngày 5/11.

Các quan chức Nga coi động thái của chính quyền ông Biden là một quyết định liều lĩnh của một chính quyền sắp mãn nhiệm nhằm tạo ra một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng để ông Trump giải quyết khi ông nhậm chức tổng thống vào tháng 1 tới.

Điều đó cũng khiến ông Putin rơi vào thế khó: nếu ông leo thang ngay bây giờ, ông có thể châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng. Nhưng nếu ông không làm vậy, thì phương Tây có thể coi ông là người yếu đuối và tiếp tục vượt qua các ranh giới đỏ rõ ràng của Nga.

Khi ông Putin cảnh báo vào tháng 9 rằng Nga sẽ cập nhật học thuyết hạt nhân của mình để có khả năng đáp trả bằng vũ khí hạt nhân đối với việc sử dụng tên lửa thông thường của phương Tây để tấn công Nga, Ngoại trưởng Mỹ Anthony Blinken cho biết đây không phải là lần đầu tiên ông “làm rung chuyển thanh kiếm hạt nhân”.

Vào ngày Ukraine bắn tên lửa ATACMS do Mỹ sản xuất sâu vào lãnh thổ Nga, ông Putin đã chấp thuận thay đổi về thế trận hạt nhân.

Sau động thái này, Lầu Năm Góc cho biết Mỹ không thay đổi thế trận hạt nhân của mình hoặc quan sát thấy sự thay đổi trong thế trận hạt nhân của Nga.

Khi được hỏi thông điệp chính trong tuyên bố của ông Putin là gì, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 22/11 cho rằng điều quan trọng là Nga sẽ phản ứng với “hành động liều lĩnh” từ các nước phương Tây tham gia vào các cuộc tấn công vào Nga.

Bên cạnh cảnh báo rằng các cơ sở quân sự của Mỹ và Anh có thể bị nhắm mục tiêu, ông Putin cho biết kế hoạch triển khai tên lửa tầm ngắn và tầm trung của Washington ở châu Âu và châu Á có thể thúc đẩy Moscow làm điều tương tự, đưa hỏa lực của mình vào phạm vi tấn công gần hơn với phương Tây.

Jon Wolfsthal, cựu trợ lý đặc biệt của Tổng thống Mỹ Barack Obama và hiện là giám đốc rủi ro toàn cầu tại Liên đoàn các nhà khoa học Mỹ cho rằng: “Ông Putin rõ ràng đang báo hiệu sự phụ thuộc ngày càng tăng vào vũ khí chiến lược, bao gồm tên lửa hạt nhân và tầm xa, để thúc đẩy Mỹ và NATO ngừng hỗ trợ cho Ukraine. Tôi không nghĩ ông ấy có ý định sử dụng vũ khí hạt nhân trong một cuộc chiến mà ông ấy đang thắng, nhưng ông ấy dường như muốn chúng ta lo lắng nhiều”.

Nhà lãnh đạo Chechnya Ramzan Kadyrov đã ca ngợi ông Putin vì tuyên bố mà ông cho biết hàng nghìn binh lính đã chờ đợi từ lâu.

“Họ đang ngồi đó ở phương Tây, ấm áp và khá yên tĩnh. Vì vậy, hãy để họ tự cảm nhận cuộc chiến thực sự là như thế nào. Họ có muốn một cuộc chiến thực sự với Nga không? Vậy thì hãy để họ thỏa mãn với điều đó. Cần phải chứng minh toàn bộ sức mạnh chết người của vũ khí tầm xa của Nga!”, ông Kadyrov nói.

Ông Putin cho biết cuộc tấn công của Ukraine bằng ATACMS vào ngày 19/11 đã không gây ra bất kỳ thiệt hại nghiêm trọng nào. Nhưng cuộc tấn công một ngày sau đó bằng tên lửa Storm Shadow của Anh vào khu vực Kursk đã nhắm vào một điểm chỉ huy và dẫn đến thương vong. 

Người phát ngôn Điện Kremlin Peskov cho biết về mặt kỹ thuật, Nga không có nghĩa vụ phải cảnh báo Washington về cuộc tấn công trả đũa hôm 21/11, vì tên lửa này là tên lửa tầm trung chứ không phải liên lục địa, nhưng ông cho biết Moscow đã thông báo cho Mỹ trước 30 phút.

Và dù ông Putin cố tình tránh đề cập đến vũ khí hạt nhân trong tuyên bố của mình, tên lửa siêu thanh mới mà Nga bắn vào Dnipro ở Ukraine có thể được trang bị đầu đạn hạt nhân và có thể vươn tới châu Âu hoặc bờ biển phía Tây của Mỹ.

Cuối cùng, lời cảnh báo của ông Putin đến phương Tây là không được đánh giá thấp quyết tâm của ông. “Chúng tôi coi mình có quyền sử dụng vũ khí chống lại các cơ sở quân sự của những quốc gia cho phép sử dụng vũ khí của họ chống lại các cơ sở của chúng tôi. Nếu bất kỳ ai khác nghi ngờ điều này thì họ đã sai”, Tổng thống Nga nhấn mạnh.