Thực trạng đau lòng trên Dải Gaza khiến quốc tế dậy sóng
Việc Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cân nhắc phương án tiếp quản quân sự toàn bộ Dải Gaza đang đối diện sự phản đối gay gắt của cộng đồng quốc tế, trong bối cảnh các cuộc đàm phán ngừng bắn với phong trào Hamas đã đổ vỡ và thương vong vì đói kém lẫn xung đột tại khu vực này vẫn không ngừng gia tăng.
Phát biểu tại một cuộc họp của Hội đồng Bảo an LHQ về tình hình ở Gaza hôm 5/8 (giờ địa phương), trợ lý Tổng Thư ký LHQ Miroslav Jenca nhấn mạnh rằng động thái Israel chiếm đóng toàn bộ Dải Gaza, nếu được thực hiện, sẽ gây ra hậu quả thảm khốc và có thể gây nguy hiểm hơn nữa đến tính mạng của những con tin còn lại ở Dải Gaza.
Viện dẫn ý kiến tư vấn của Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) tháng 7/2024, quan chức LHQ tuyên bố Israel có nghĩa vụ phải ngay lập tức chấm dứt mọi hoạt động định cư mới, sơ tán toàn bộ người định cư khỏi vùng lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng và chấm dứt sự hiện diện bất hợp pháp của mình tại đây càng sớm càng tốt; đồng thời tái khẳng định việc luật pháp quốc tế nêu rõ rằng Gaza phải là một phần không thể tách rời của một Nhà nước Palestine trong tương lai.
Phát biểu của quan chức LHQ được đưa ra ngay sau khi văn phòng Thủ tướng Israel đăng tải tuyên bố của Thủ tướng Netanyahu, theo đó nêu rõ: "Chúng ta phải tiếp tục sát cánh cùng nhau và chiến đấu cùng nhau để đạt được các mục tiêu của cuộc chiến mà chúng ta đã đặt ra, đó là đánh bại kẻ thù, thả con tin và đảm bảo rằng Dải Gaza sẽ không bao giờ đe dọa Israel nữa. Trong tuần này, tôi sẽ triệu tập nội các an ninh để chỉ đạo Lực lượng Phòng vệ Israel IDF cách đạt được ba mục tiêu này, tất cả đều không có ngoại lệ".
Không chỉ nằm ở một tuyên bố, thông báo mới nhất của văn phòng Thủ tướng Israel tiếp tục xác nhận, ông Netanyahu đã có cuộc họp kéo dài 3 tiếng với sự tham gia của các quan chức quân đội cấp cao, trong đó có Tham mưu trưởng quân đội Eyal Zamir, để lắng nghe và thảo luận các phương án tiến hành chiến dịch ở Gaza. Văn phòng Thủ tướng Israel khẳng định: "IDF sẵn sàng thực hiện bất kỳ quyết định nào do nội các an ninh đưa ra".
Động thái gây tranh cãi này, một khi được thực hiện, sẽ báo hiệu một sự thay đổi lớn trong chiến lược về Dải Gaza của Israel. Các thành viên cánh hữu trong chính phủ của Thủ tướng Netanyahu từ lâu đã ủng hộ việc tiếp quản hoàn toàn Gaza, nhất là khi IDF tuyên bố đã kiểm soát hơn 75% Gaza. Tuy nhiên, quyết định chiếm đóng toàn bộ Dải Gaza cũng vấp phải sự phản đối đáng kể từ chính lực lượng IDF. Các lãnh đạo quân sự nước này đã bày tỏ quan điểm rằng việc chiếm đóng toàn bộ Gaza là một nhiệm vụ bất khả thi và có thể kéo dài nhiều năm để thực sự "xoá sổ" hết cơ sở hạ tầng của Hamas. Hơn nữa, việc tiến hành các chiến dịch quân sự ở những khu vực còn lại, bao gồm cả những nơi được cho là Hamas đang giam giữ con tin, sẽ làm tăng nguy cơ con tin bị hành quyết.
Những động thái này từ phía Israel cũng được đưa ra trong bối cảnh các nỗ lực hòa giải quốc tế đến nay đều thất bại, bất chấp áp lực liên tục đòi ngừng bắn để chấm dứt giao tranh, cứu trợ nhân đạo và giảm thiểu nạn đói đang lan rộng. Nhìn về quá khứ, kể từ xung đột bùng phát ngày 7/10/2023, với việc Hamas tấn công vào lãnh thổ Israel khiến khoảng 1.200 người thiệt mạng và bắt giữ 251 con tin, Israel đã thực hiện cuộc phản công quân sự quy mô lớn nhằm vào Dải Gaza, khiến hơn 2 triệu cư dân rơi vào tình cảnh mất nhà cửa và nguy cơ đói kém nghiêm trọng. Cho đến nay, hơn 60.000 người Palestine đã thiệt mạng và số người thương vong vẫn tiếp tục diễn ra mỗi ngày.
Theo Cơ quan Y tế Gaza, chỉ trong 24 giờ tính đến hết ngày 5/8, đã có thêm 8 người chết vì đói hoặc suy dinh dưỡng, cùng 79 người khác thiệt mạng trong các vụ tấn công mới nhất của Israel. Kể từ đầu chiến sự đến nay, đã có 188 người, trong đó có 94 trẻ em, thiệt mạng vì nạn đói. Trong khi đó, viện trợ vào Dải Gaza lại rất nhỏ giọt, không đủ để đáp ứng nhu cầu tối thiểu của những người dân nơi đây.
Khủng hoảng nhân đạo làm dấy lên làn sóng phẫn nộ quốc tế, trong khi việc sụp đổ của các cuộc đàm phán ngừng bắn khiến hy vọng cứu trợ lập tức trở nên xa vời. Phó đại diện thường trực của Trung Quốc tại LHQ, ông Cảnh Sảng bày tỏ "mối quan ngại lớn" về các kế hoạch của Israel. Bắc Kinh kêu gọi Tel Aviv "ngay lập tức dừng các hành động nguy hiểm". Ông Cảnh Sảng cũng kêu gọi các bên ngừng bắn và hối thúc các quốc gia có ảnh hưởng thực hiện những bước đi cụ thể để giúp đạt được điều đó.
Từ Ai Cập, Tổng thống Fatah Al Sisi khẳng định, Israel đã vượt quá giới hạn cuộc chiến: "Mọi người đều thấy rõ rằng cuộc chiến ở Gaza không còn là cuộc chiến để đạt được các mục tiêu chính trị của ai đó hay giải phóng con tin nữa. Hiện nó đã vượt qua mọi lập luận hợp lý và sự biện minh để trở thành một cuộc chiến tranh đói kém và diệt chủng. Lịch sử sẽ buộc nhiều cá nhân và quốc gia phải chịu trách nhiệm về lập trường của họ đối với cuộc chiến này. Lương tâm con người cũng sẽ không im lặng".
Trong bối cảnh bạo lực có nguy cơ leo thang, lời kêu gọi ngừng bắn và nối lại đàm phán nhằm hướng tới giải pháp hai nhà nước một lần nữa trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Chỉ có một nền hoà bình bền vững mới chấm dứt được sự đau thương dày xéo mảnh đất Trung Đông suốt hàng chục năm.