Tín hiệu tích cực từ cuộc điện đàm giữa lãnh đạo Mỹ-Nga

Theo thông cáo từ Điện Kremlin, sau khi khẳng định cam kết cơ bản đối với giải pháp hòa bình cho cuộc xung đột, Tổng thống Putin tuyên bố sẵn sàng hợp tác với Mỹ để tìm hiểu kỹ lưỡng các cách thức khả thi nhằm đạt được một giải pháp hòa bình toàn diện, bền vững và lâu dài. Moscow cũng tính đến yêu cầu loại bỏ nguyên nhân gốc rễ của khủng hoảng và bảo đảm lợi ích hợp pháp của Nga trong lĩnh vực an ninh.

Hai nhà lãnh đạo nhất trí sẽ bắt đầu ngay đàm phán giải quyết xung đột tại Ukraine và sẽ bắt đầu từ việc ngừng bắn vào các cơ sở năng lượng và hạ tầng kéo dài trong 30 ngày. Trong một cử chỉ thể hiện thiện chí, Tổng thống Nga thông báo về một cuộc trao đổi tù binh lớn vào ngày 19/3, đồng thời trao trả cho phía Ukraine 23 thương binh nặng.

Tuy nhiên, Nga đã nêu ra một loạt chi tiết quan trọng xung quanh lệnh ngừng bắn tương lai, nhấn mạnh đến việc phải dừng tổng động viên cưỡng ép và tái vũ trang quân đội Ukraine. Tổng thống Nga nhấn mạnh điều kiện then chốt để ngăn chặn leo thang xung đột phải là chấm dứt hoàn toàn việc hỗ trợ quân sự nước ngoài và cung cấp thông tin tình báo cho Kiev.

Hai Tổng thống cũng đề cập đến nhiều vấn đề khác trong chương trình nghị sự quốc tế, bao gồm tình hình ở Trung Đông và khu vực Biển Đỏ. Tổng thống Nga cũng phản hồi mang tính xây dựng đối với ý tưởng của ông Trump về việc thực hiện sáng kiến liên quan đến an toàn vận chuyển ở Biển Đen. Hai bên nhất trí nỗ lực chung nhằm ổn định tình hình ở khu vực khủng hoảng và thiết lập hợp tác về các vấn đề không phổ biến vũ khí hạt nhân và an ninh toàn cầu. Điều này sẽ góp phần cải thiện bầu không khí chung trong quan hệ Nga-Mỹ.

Bên cạnh đó, hai bên cũng bày tỏ lợi ích chung trong bình thường hóa quan hệ song phương dựa trên trách nhiệm đặc biệt của Nga và Mỹ trong việc đảm bảo an ninh và ổn định trên thế giới. Trên cơ sở đó, nhiều lĩnh vực rộng hơn mà hai nước có thể hợp tác đã được xem xét. Một số ý tưởng đã được thảo luận hướng tới phát triển hợp tác cùng có lợi trong lĩnh vực kinh tế và năng lượng. Nhà lãnh đạo Mỹ cũng ủng hộ ý tưởng của Tổng thống Nga về việc tổ chức các trận đấu khúc côn cầu tại Mỹ và Nga giữa các cầu thủ hai nước đang chơi ở các giải lớn.

Trong khi đó, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 18/3 cho biết Kiev ủng hộ đề xuất của Mỹ về việc ngừng tấn công các cơ sở hạ tầng năng lượng được Nga ủng hộ, nhưng trước tiên cần thêm chi tiết từ Washington. Ông Zelensky cũng khẳng định Moscow chưa sẵn sàng chấm dứt cuộc xung đột và mục tiêu cuối cùng của Nga trong các cuộc đàm phán về việc chấm dứt xung đột là "làm suy yếu" Ukraine.

Các nhà lãnh đạo châu Âu ngày 18/3 đã đưa ra hoan nghênh kết quả cuộc điện đàm. Trong một tuyên bố, một người phát ngôn của Chính phủ Anh cho biết nước này hoan nghênh tiến triển đã đạt được trong cuộc điện đàm giữa hai nhà lãnh đạo Nga-Mỹ, tuy nhiên, tín hiệu tích cực này cần dẫn đến "một nền hòa bình công bằng và lâu dài cho Ukraine".

Cùng ngày, phát biểu tại cuộc họp báo chung ở Berlin với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, Thủ tướng Đức Olaf Scholz hoan nghênh việc ngừng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng, nhấn mạnh đây có thể là "bước đầu tiên quan trọng" hướng tới một nền hòa bình công bằng và lâu dài cho Ukraine. Theo Thủ tướng Đức, bước tiếp theo cần phải là "ngừng bắn hoàn toàn và càng nhanh càng tốt". Ông Scholz nói thêm rằng Đức đã tiến hành thảo luận với lãnh đạo Pháp và Ukraine về kết quả cuộc điện đàm Mỹ-Nga, tái nhấn mạnh Ukraine "có thể tin tưởng vào sự hỗ trợ từ Đức và châu Âu" nhưng cũng không quên khẳng định sự hỗ trợ từ Mỹ là không thể thiếu.

Ngoài ra, Thủ tướng Đức cũng đề cập đến tầm quan trọng của việc tăng cường hợp tác quốc phòng châu Âu, đặc biệt trong bối cảnh xung đột tại Ukraine tiếp tục gây ra những tác động rộng khắp khu vực. Ông thông báo Quốc hội Đức đã thông qua quyết định mang tính lịch sử, tăng đáng kể ngân sách quốc phòng, thể hiện cam kết của Đức đối với an ninh khu vực. Trong khi đó, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nhấn mạnh "mục tiêu phải là một lệnh ngừng bắn rõ ràng, được tôn trọng đầy đủ, một nền hòa bình vững chắc và lâu dài cùng với các đảm bảo đi kèm". Cả hai nhà lãnh đạo Đức và Pháp khẳng định sẽ không có quyết định nào được thông qua mà không có sự tham gia của Ukraine.

Trong một diễn biến có liên quan, Mỹ và Nga sẽ tiếp tục có cuộc đàm phán quan trọng vào ngày 23/3 tới về tình hình xung đột tại Ukraine ở thành phố Jeddah của Arab Saudi. Thông tin này được đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff xác nhận trên truyền hình ngày 18/3. Xuất hiện trong chương trình Hannity của kênh Fox News, ông Witkoff cho biết phái đoàn Mỹ sẽ do Cố vấn An ninh quốc gia Mike Waltz và Ngoại trưởng Marco Rubio dẫn đầu. "Điều quan trọng nằm ở các chi tiết. Chúng tôi sẽ cử một nhóm công tác đến Arab Saudi để làm rõ những vấn đề cần thiết", ông Witknoff nói.

Dù vẫn còn đó nhiều thách thức, nhưng có thể thấy rằng những kết quả từ cuộc điện đàm giữa lãnh đạo Mỹ-Nga đã mang đến những tia hy vọng mới cho việc giải quyết cuộc xung đột ở Ukraine.