Ukraine nhận được nhiều khoản cam kết viện trợ từ NATO

Dù chưa đạt được mục tiêu cao nhất tại hội nghị thượng đỉnh lần này, đó là nhận được lời mời rõ ràng về việc nước này gia nhập liên minh trong tương lai gần, song điều mà Ukraine nhận được là nhiều khoản cam kết viện trợ hơn từ NATO.

Tại hội nghị, các nước đồng minh đã quyết định tăng cường hơn nữa khả năng răn đe và phòng thủ, củng cố sự hỗ trợ lâu dài cho Ukraine và làm sâu sắc thêm quan hệ đối tác toàn cầu. Phát biểu tại lễ bế mạc, Tổng thống Mỹ Joe Biden tái khẳng định cam kết với Ukraine và giữ cho NATO vững mạnh.

Ông nhấn mạnh: “Đó chính xác là những gì chúng tôi đã làm và sẽ tiếp tục làm”. Sáng cùng ngày, các nhà lãnh đạo NATO đã gặp gỡ các nhà lãnh đạo từ Australia, Nhật Bản, New Zealand, Hàn Quốc và Liên minh châu Âu (EU), thảo luận về các thách thức an ninh chung và tăng cường hợp tác. Tại cuộc gặp giữa NATO và 4 đối tác Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (được gọi là IP4 hoặc IPP), các bên đã nhất trí khởi động “các dự án trọng điểm” trong 4 lĩnh vực, trong đó có phòng thủ mạng và chống thông tin sai lệch, nhằm mở rộng hợp tác trước những thách thức an ninh phức tạp. Hai sáng kiến chung khác là cung cấp hỗ trợ y tế cho Ukraine và hợp tác về các công nghệ mới nổi như trí tuệ nhân tạo (AI).

Chiều cùng ngày, các nhà lãnh đạo NATO trong đó có nhóm liên lạc Ukraine đứng đầu là Mỹ đã có buổi lễ công bố ký kết hỗ trợ dành cho Kiev. Theo đó, các thành viên NATO đã đưa ra tuyên bố ủng hộ Ukraine cả về trung và dài hạn tại Hội nghị Thượng đỉnh, đồng thời cam kết gói viện trợ bổ sung quân sự cơ bản tối thiểu là 40 tỷ euro cho Ukraine trong năm tới cũng như ủng hộ con đường không thể đảo ngược để trở thành thành viên NATO. Một số nước đã đưa ra thêm thông báo về viện trợ quân sự ngay lập tức, bao gồm các khoản hỗ trợ phòng không quan trọng cho Ukraine, trong khi một số nước khác bao gồm 20 quốc gia cũng đã ký riêng các thỏa thuận an ninh song phương với quốc gia Đông Âu này.

Tổng Thư ký NATO Jens Stoltenberg nhấn mạnh, tất cả sự hỗ trợ này sẽ khiến Ukraine “mạnh mẽ hơn và có năng lực hơn”: “Các đồng minh đã đồng ý rằng, khi Ukraine tiếp tục những cải cách cần thiết, chúng tôi sẽ hỗ trợ nước này trên con đường trở thành thành viên”.

Ngoài cam kết của các nước đồng minh NATO, trong cuộc gặp riêng với người đồng cấp Joe Biden hôm 10/7, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tiếp tục nhận được cam kết của người đứng đầu Nhà Trắng về gói an ninh mới cho Kiev sẽ được công bố trong thời gian tới. Trước đó, ngay trong ngày khai mạc hội nghị, Mỹ và ít nhất 9 quốc gia thành viên NATO đã đồng ý gửi hàng chục hệ thống phòng không cho Ukraine trong vài tháng tới. Khoản đóng góp quân sự, bao gồm ít nhất 4 tổ hợp tên lửa Patriot là một phần trong nỗ lực của NATO nhằm hỗ trợ Ukraine củng cố hệ thống phòng không. Theo đánh giá của giới phân tích, dù chưa đạt được mục tiêu cao nhất tại hội nghị thượng đỉnh lần này, đó là nhận được lời mời rõ ràng về việc nước này gia nhập liên minh trong tương lai gần, song điều mà Ukraine nhận được là nhiều khoản cam kết viện trợ hơn từ NATO.

Về phía Nga, giới chức nước này đã có phản ứng gay gắt ngay sau Hội nghị Thượng đỉnh NATO kết thúc. Trong một tuyên bố, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết, tuyên bố chung của các lãnh đạo NATO và các động thái của tổ chức này tại hội nghị thượng đỉnh của khối cho thấy phương Tây không ủng hộ đối thoại và bản thân liên minh này là một công cụ đối đầu. Những hành động hỗ trợ quân sự của NATO cho Ukraine sẽ đòi hỏi một phản ứng thận trọng, phối hợp và hiệu quả từ Nga để kiềm chế khối quân sự này.

Trung Quốc cũng chỉ trích mạnh mẽ “Tuyên bố Hội nghị Thượng đỉnh Washington” của NATO, cho rằng những nội dung liên quan đến Bắc Kinh trong tuyên bố là không đúng sự thật. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm cho biết, “Tuyên bố Hội nghị thượng đỉnh Washington” của NATO đã phóng đại tình hình căng thẳng ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương, chứa đựng tâm lý Chiến tranh Lạnh và những nhận xét mang tính thành kiến, khiêu khích trong nội dung liên quan đến Trung Quốc. Trung Quốc kiên quyết phản đối và đã có những giao thiệp “nghiêm khắc” với NATO.