Việt Nam kêu gọi các bên liên quan tại Yemen nối lại đối thoại
Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (HĐBA LHQ) ngày 10/9 đã họp thảo luận về tình hình Yemen. Đặc phái viên mới của Tổng Thư ký LHQ về Yemen, ông Hans Grundberg, Phó Trưởng phòng triển khai thực địa, Văn phòng điều phối các hoạt động nhân đạo của LHQ (OCHA) và Giám đốc Quỹ vì sự phát triển của nữ giới ở Marib, Yemen, đã tham dự, báo cáo cập nhật tình hình tại cuộc họp.
Tại cuộc họp, các báo cáo viên cho biết giao tranh quân sự tiếp tục diễn ra tại nhiều nơi ở Yemen, đặc biệt là tại Marib, làm nhiều người chết và bị thương, trong đó có phụ nữ và trẻ em, và nhấn mạnh cần phải chấm dứt ngay chiến tranh, bạo lực ở Yemen.
Bên cạnh đó, các ý kiến cho rằng cần giải quyết các thách thức về nhân đạo, kinh tế và xã hội đối với Yemen thông qua việc gỡ bỏ việc cấm tàu chở hàng hoá nhập khẩu dầu ra vào cảng. Các bên cũng cần nối lại đối thoại chính trị, trong đó có tăng cường sự tham gia của phụ nữ vào tiến trình này. Các báo cáo viên cũng nhấn mạnh cần sớm giải quyết vấn đề tàu chở dầu Safer, cho phép Nhóm chuyên gia LHQ tiếp cận tàu để triển khai nhiệm vụ.
Các nước thành viên HĐBA LHQ quan ngại trước các cuộc tấn công quân sự, đặc biệt tại Marib, kêu gọi bảo vệ thường dân và nhấn mạnh sự cần thiết phải tăng tài chính cho các hoạt động nhân đạo tại Yemen. Một số nước hoan nghênh việc Tổ chức hội nghị tài trợ cho Yemen bên lề Tuần lễ cấp cao Đại hội đồng LHQ sắp tới. Các nước cũng kêu gọi thúc đẩy các nỗ lực giải quyết những thách thức mà Yemen đang phải đối mặt, trong đó, nhấn mạnh không cản trở nhân đạo.
Một số nước lên án việc Ansar Allah, thường được biết đến dưới tên gọi Phong trào Houthis tấn công vào lãnh thổ Saudi Arabia, bao gồm các cơ sở hạ tầng dân sự và thúc giục Ansar Allah hợp tác với LHQ giải quyết vấn đề tàu Safer. Các nước khẳng định ủng hộ các nỗ lực của ông Hans Grundberg trong tìm ra giải pháp chính trị toàn diện cho Yemen và kêu gọi các bên làm việc và hợp tác với Đặc phái viên của Tổng Thư ký LHQ.
Phát biểu tại cuộc họp, Đại sứ, Trưởng Phái đoàn Việt Nam tại LHQ Đặng Đình Quý lên án các cuộc tấn công nhằm vào Saudi Arabia, quan ngại trước việc gia tăng giao tranh quân sự tại một số nơi ở Yemen đặc biệt là Marib và cho rằng các hành động thù địch này đe dọa mạng sống của hàng triệu người Yemen, cũng như phá hoại các nỗ lực hoà bình của các đối tác khu vực và quốc tế. Đại sứ kêu gọi các bên liên quan chấm dứt tất cả các hoạt động quân sự, nối lại đối thoại và nhấn mạnh việc tôn trọng độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Yemen.
Đại diện Việt Nam cũng kêu gọi tôn trọng Luật nhân đạo quốc tế và thực hiện Nghị quyết 2573 trong đó có việc bảo vệ cơ sở hạ tầng dân sự và thúc giục các bên đẩy mạnh việc thực hiện Hiệp định Stockholm và Hiệp định Riyadh. Trước đó, tại cuộc họp hồi cuối tháng 8, Việt Nam đã kêu gọi các bên liên quan chấp nhận đề xuất hoà bình cho Yemen do LHQ dẫn dắt. Đại sứ Đặng Đình Quý nhấn mạnh không có giải pháp quân sự cho xung đột ở Yemen và cho rằng gia tăng quân sự là một trong những cản trở lớn nhất đối với tiến trình hoà bình ở đất nước này.
Đại sứ kêu gọi các bên nỗ lực hợp tác với Đặc phái viên Hans Grundberg – cựu Đại sứ Liên minh châu Âu tại Yemen mới được bổ nhiệm làm Đặc phái viên của Tổng Thư ký LHQ về Yemen, kêu gọi tôn trọng Luật nhân đạo quốc tế và thực hiện Nghị quyết 2573 trong đó có việc bảo vệ cơ sở hạ tầng dân sự, ủng hộ lời kêu gọi của UNICEF về việc thực hiện quyền trẻ em được đến trường và cùng hợp tác để đạt được hòa bình bền vững và bao trùm ở Yemen. Đại diện Việt Nam cũng thúc giục các bên đẩy mạnh việc thực hiện Hiệp định Stockholm và Hiệp định Riyadh.
Trong khi đó, tại thực địa, trong những ngày gần đây đã liên tiếp xảy ra nhiều cuộc giao tranh ác liệt giữa lực lượng ủng hộ Chính phủ và các tay súng Houthi, khiến nhiều người thiệt mạng. Các nguồn tin quân sự Yemen ngày 8/9 cho biết, 60 tay súng Houthi đã bị tiêu diệt, phần lớn trong các vụ không kích do liên minh quân sự đứng đầu là Saudi Arabia tiến hành 24 giờ qua tại tỉnh Marib ở miền Trung.
Về phía quân chính phủ, 18 binh sĩ đã thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương trong các cuộc đụng độ xảy ra trong 48 giờ qua. Cùng ngày, liên quân Arab do Saudi Arabia dẫn đầu cũng đã tiến hành không kích vào sân bay thành phố Taiz, một căn cứ phòng không, các hầm chứa tên lửa và đạn dược và một số địa điểm khác do lực lượng Houthi kiểm soát ở vùng rìa phía Đông thành phố Taiz ở miền Nam.
Trước đó, ngày 29/8, các nguồn tin y tế và giới chức Yemen cho hay, ít nhất 30 người đã thiệt mạng và 60 người bị thương trong vụ không kích nhằm vào căn cứ không quân Al-Anad tại tỉnh Lahij. Đây là căn cứ quân sự lớn nhất Yemen do lực lượng liên quân do Saudi Arabia đứng đầu kiểm soát. Vụ tấn công này diễn ra đúng vào thời điểm các cuộc đàm phán giữa liên minh quân sự do Saudi Arabia đứng đầu và lực lượng Houthi, với LHQ đóng vai trò trung gian, rơi vào bế tắc sau khi hai bên không đạt được một thỏa thuận hòa giải.