Khởi công xây dựng nhà thờ Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh
Ngày 27/3, tỉnh Quảng Trị tổ chức khởi công xây dựng nhà thờ Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh. Ông được lịch sử đánh giá là bậc tiền nhân đã dành trọn đời mình cho sự nghiệp mở mang bờ cõi, đặt nền móng cho vùng đất phương Nam của Tổ quốc.
Khởi công xây dựng nhà thờ Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh không chỉ là thời khắc khởi đầu của một công trình mang ý nghĩa lịch sử - văn hóa sâu sắc, mà còn để thế hệ hôm nay và mai sau thành kính hướng về cội nguồn, tri ân tiền nhân; từ đó hun đúc niềm tin và trách nhiệm để các thế hệ tiếp tục vững bước, gìn giữ và làm rạng danh truyền thống tốt đẹp của dân tộc. Tham dự lễ khởi công có đại diện lãnh đạo tỉnh Quảng Trị; lãnh đạo tỉnh Đồng Nai cùng các sở, ngành và nhân dân trên địa bàn tỉnh Quảng Trị.
Dự án đầu tư xây dựng nhà thờ Lễ Thành Hầu Nguyễn Hữu Cảnh có quy mô xây dựng trên diện tích đất khoảng 9.929,1m², gồm 2 khu chính: Khu vực A (khu vực mở rộng nhà thờ hiện hữu) với diện tích khoảng 2.714,6 m², bao gồm các hạng mục: xây dựng nhà tưởng niệm, nhà trưng bày, nhà đón tiếp; nhà biện lễ, nhà thủ từ; cổng tam quan; cảnh quan sân vườn, cây xanh; xây dựng tượng toàn thân Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh; đầu tư mua sắm thiết bị phục vụ công tác dâng hương, tưởng niệm và trang thiết bị nội thất các hạng mục công trình thuộc dự án.
Khu vực B (khu vực bãi đỗ xe và các hạng mục phụ trợ khác) với diện tích khoảng 7.214,5 m², gồm các hạng mục: xây dựng khuôn viên, chỉnh trang lại mộ bà Nguyễn Thị Duyên (hiệu bà Hưởng) là phu nhân Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh; xây dựng hồ bán nguyệt, sân đường nội bộ, bãi đỗ xe và hệ thống hàng rào khuôn viên. Dự án có tổng mức đầu tư 45 tỷ đồng, từ nguồn hỗ trợ của tỉnh Đồng Nai. Công trình dự kiến hoàn thành vào tháng 7 năm 2026.
Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh, sinh năm 1650 tại phường Chiêu Tín, huyện Phong Lộc, tỉnh Quảng Bình (nay thuộc xã Trường Ninh, tỉnh Quảng Trị). Ông lớn lên trong một gia đình có truyền thống võ công và lòng trung nghĩa; là con của danh tướng Nguyễn Hữu Dật-người có nhiều công lao phò tá các chúa Nguyễn trong buổi đầu mở nước. Kế thừa chí hướng của cha, từ thuở thiếu thời ông đã nổi tiếng thông minh, văn võ song toàn, sớm được triều đình tin cậy giao phó những trọng trách quan trọng.
Năm 1698, vâng mệnh chúa Nguyễn, ông vào kinh lược phương Nam, chính thức thiết lập hệ thống hành chính tại phủ Gia Định, đặt nền móng quản lý nhà nước đối với vùng đất mới. Ông tổ chức lập dinh Trấn Biên (nay thuộc Đồng Nai) và dinh Phiên Trấn (Gia Định), chiêu dân lập ấp, khai hoang mở ruộng, ổn định đời sống cư dân. Những quyết sách ấy không chỉ khẳng định chủ quyền quốc gia trên vùng đất mới, mà còn mở ra một giai đoạn phát triển lâu dài, tạo nền tảng cho sự hình thành và phát triển của Nam Bộ hôm nay. Cuộc đời của Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh là biểu tượng của tầm nhìn chiến lược, của bản lĩnh chính trị và tinh thần tận tụy vì dân, vì nước.
Ông mất năm 1700 khi đang kinh lược phương Nam. Sự ra đi của ông để lại niềm tiếc thương sâu sắc trong lòng quân dân đương thời; công lao và sự nghiệp của ông còn mãi với non sông, trở thành niềm tự hào chung của nhiều thế hệ.
Phát biểu tại buổi lễ khởi công, ông Hoàng Xuân Tân - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị khẳng định: việc xây dựng nhà thờ Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh nhằm gìn giữ, phát huy các giá trị lịch sử - văn hóa của quê hương, dân tộc. Công trình sẽ là nơi tưởng niệm trang nghiêm, là không gian giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ; đồng thời là nhịp cầu kết nối nghĩa tình giữa Quảng Trị và Đồng Nai. Nhà thờ Lễ Thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh sẽ trở thành không gian văn hóa tâm linh trang trọng, là nơi tri ân công lao bậc tiền nhân có công mở cõi phương Nam; đồng thời là biểu tượng của truyền thống “uống nước nhớ nguồn”, của nghĩa tình và khát vọng phát triển bền vững của tỉnh Quảng Trị.