Điệp viên Rudolf Roessler: Huyền thoại và bi thảm

Đỉnh cao của sự nghiệp

Sinh ngày 22/11/1897 trong một gia đình công nhân bình thường ở thành phố Augsburg, bang Bayern (Đức), từ bé cho tới những năm dài sống trong quân ngũ, Roessler không thể hiện bất cứ phẩm chất đặc biệt nào khiến người ta phải chú ý. Cuộc đời sẽ mãi chảy trôi một cách phẳng lặng nếu như sau khi chiến tranh thế giới thứ I kết thúc, xuất ngũ trở về, Roessler không bước chân vào nghề báo.

Bắt đầu từ một tòa soạn báo địa phương, Rosseler vươn dần lên. Sau khi có chút tiếng tăm, Roessler chuyển lên thủ đô Berlin, tham gia vào giới văn nghệ sĩ. Ở vị trí mới, ông có điều kiện kết giao với nhiều nhân vật có tư tưởng tự do. Tuy nhiên, những nhóm người này trở thành cái gai ngày càng nhức nhối trong mắt của chính quyền phát xít do Adolf Hitler làm Quốc trưởng. Sau nhiều lần bị lực lượng an ninh Đức Quốc xã đe dọa, khủng bố, Roessler và một số người bạn cùng chí hướng đã phải rời tổ quốc, sống tha hương nơi đất khách.

Năm 1934, Roessler chuyển sang định cư ở thành phố Luzener của Thụy Sỹ. Tại đây, Roessler mở một nhà xuất bản mang tên Vitanova. Quy mô nhà xuất bản không lớn nhưng nó cũng đủ để Roessler trang trải cuộc sống và thực hiện những chuyến đi xuyên biên giới giữa Thụy Sỹ và Đức nhằm kết nối giao lưu với đồng nghiệp cũng như bạn bè ở Đức. Làm việc tại Abwehr - cơ quan tình báo của Đức Quốc xã và có cơ hội tiếp cận với những kế hoạch tuyệt mật của quân đội Đức. Họ đã cung cấp cho ông những thông tin quan trọng và hy vọng Rudolf Roessler có thể chuyển thông tin đó đến những nơi có ích.

Trong Thế chiến thứ II, Rudolf Roessler là nhân vật trung tâm của mạng lưới tình báo Lucy (Lucy là mật danh của Rudolf Roessler). Rudolf Roessler và mạng lưới tình báo Lucy đã cung cấp cho Moskva những thông tin tình báo rất có giá trị nhiều khi đến mức Moskva thấy nghi ngờ vì những thông tin đó quá chi tiết và tường tận.

Ban đầu, do không chịu tiết lộ nguồn cung cấp, nên những thông tin do Rosseler đưa về không được các nhà phân tích, đánh giá tin tình báo coi trọng. Liên Xô là một trong những nước đã phải trả giá cho việc này.

Trong 3 ngày, từ 16 đến 18/6/1941, cơ quan tình báo Liên Xô liên tục nhận được các thông tin tình báo quan trọng. Những thông tin này cung cấp chi tiết tình hình thực hiện kế hoạch Bacbarosa của quân Đức trong đó bao gồm ngày tháng tấn công, số lượng chính xác xe tăng  là khoảng 2.000 xe, thậm chí cả về tên tuổi của các tướng lĩnh chỉ huy Đức liên quan đến kế hoạch này. Những thông tin này tường tận đến mức các nhà lãnh đạo Liên Xô không dám tin là đúng.

Tuy nhiên, kể từ sau những thông tin về kế hoạch Bacbarosa, Cơ quan Tình báo Liên Xô và bản thân Stalin đã nhận thức được giá trị của Rudolf Roessler. Moskva đã rất khâm phục và tuyệt đối tin tưởng Rudolf Roessler. Thời gian làm việc cho Cơ quan Tình báo Liên Xô đã trở thành giai đoạn huy hoàng nhất trong cuộc đời hoạt động tình báo của Rudolf Roessler. 

Những thông tin của mạng lưới tình báo Lucy được gửi cho Moskva thông qua Sandor Rado. Mỗi tháng, phía Liên Xô cung cấp cho Rudolf Roessler 1.600 USD phục vụ cho việc mua tin tức tình báo. Rudolf Roessler đã chứng minh được rằng Moskva đã không sai lầm khi tin tưởng mình: cứ mỗi khi quân đội Đức có một kế hoạch nào thì chỉ vài giờ sau những nội dung chi tiết của kế hoạch đó đã được chuyển tới Cơ quan Tình báo Liên Xô.

Có thể kể ở đây một số ví dụ như ngày 17/4/1943, Roessoler cung cấp cho phía Liên Xô thông tin về việc Đức xây dựng lực lượng xe tăng mới và bộ binh mới, đồng thời nói rõ phiên hiệu cũng như kế hoạch bố trí. Ngày 28/6/1943, Liên Xô được Rudolf Roessler cung cấp thông tin chi tiết về lực lượng không quân Đức và trong cùng ngày là thông tin về việc Đức chế tạo loại xe tăng "Con báo" (Panther). Tiếp đó, ngày 17/7/1943, Rudolf Roessler cung cấp cho Moskva thông tin chi tiết về phiên hiệu, tình hình phân bố lực lượng của các đơn vị xe tăng và bộ binh mới được thành lập của quân đội Đức.

Ngày 25/9 là thông tin tại Hội nghị về vấn đề tiềm lực kinh tế quân sự của Đế chế được tổ chức tại ngay Đại bản doanh của Hitler. Gây ngạc nhiên và khâm phục hơn là thậm chí Rudolf Roessler còn cung cấp cho Moskva những thông tin cho thấy tình báo Đức đã nắm được những thông tin như thế nào về lực lượng và chiến lược của Liên Xô.

Thậm chí, có lần dựa vào tin tình báo do Roessler cung cấp, Hồng quân Liên Xô đã dùng loa thông báo trước kế hoạch di chuyển cho binh lính Đức: "Hỡi các binh lính thiết giáp Đức, không giống như những gì các bạn được chỉ huy thông báo một cách hàm hồ, chúng tôi muốn nói rõ với các bạn rằng các bạn hãy thu xếp ba lô, vũ khí và lương thực để ngày mai di chuyển về Vorone Obl". Sự nằm lòng đó khiến cho binh lính Đức không còn hồn vía nào chiến đấu nữa, góp phần quan trọng xoay chuyển cục diện ở mặt trận phía Đông.

Dốc thẳm cuộc đời

Những tin tức tình báo do Roessler cung cấp chính xác và tường tận đến nỗi khiến người ta phải ngỡ ngàng. Nhưng nhờ có nó mà các nhà hoạch định chiến lược của Liên Xô đã định ra được kế hoạch đối phó hiệu quả với các lực lượng tinh nhuệ của phát xít Đức trên từng mũi tiến công cũng như trên toàn bộ mặt trận, làm phá sản kế hoạch đánh chiếm Liên Xô chớp nhoáng của phát xít Đức.

Cũng nhờ có nó mà ngay từ năm 1939, quân đồng minh đã biết trước được ý đồ tấn công Ba Lan, Pháp, Bỉ, Hà Lan và thậm chí cả Thụy Sỹ của phát xít Đức. Giá trị xương máu của những tin tình báo đó là không thể đong đo đếm được. Chính vì vậy, lãnh tụ tối cao của liên bang Xô Viết lúc bấy giờ là Stalin đã không ít lần phải thán phục tài năng của điệp viên huyền thoại này.

Nhưng nếu chỉ có một mình, Roessler không thể nào hoàn thành được một khối lượng công việc khổng lồ như vậy. Chắc chắn ông đã xây dựng cho mình một mạng lưới thu thập tin tức có tổ chức nghiêm mật. Tuy nhiên, cho tới ngày nay người ta vẫn chưa thu thập được những chứng cứ xác đáng để biết được, rốt cục bằng cách nào, thủ đoạn gì và qua kênh nào mà Roessler lại có được và chuyển tới tay quân đồng minh những thông tin tình báo quý giá đến vậy.

Theo những tài liệu mới được giải mật liên quan đến Rudolf Roessler, một cách thu thập tin tức tình báo của Rudolf Roessler là thu thập thông tin ngay tại cơ quan đầu não của quân đội Đức. Bộ Thống soái tối cao Đức (OKW) đặt tại Berlin có một trung tâm liên lạc.

Hàng ngày, thông qua trung tâm liên lạc này, có khoảng 3.000 mệnh lệnh được truyền đi tới các đơn vị quân đội Đức ở tất cả các mặt trận bằng máy điện báo. Để tránh bị đối phương thu được, các mệnh lệnh được giao bằng văn bản cho nhân viên điện báo. Nhân viên điện báo sẽ mã hóa nội dung mệnh lệnh ra giấy, sau đó truyền đi theo hệ thống tín hiệu chuyên dụng để gửi đến nơi nhận lệnh. Những nội dung mệnh lệnh được mã hóa rồi được hủy ngay tại trung tâm liên lạc.

Tuy nhiên, đây lại chính là kẽ hở mà Rudolf Roessler đã lợi dụng để thu thập thông tin. Hai nữ nhân viên điện báo làm việc tại trung tâm này đã thu thập các mảnh giấy vụn của các mệnh lệnh được xé hủy sau đó chuyển cho Rudolf Roessler thông qua người chỉ huy trạm tình báo của Rudolf Roessler tại Berlin.

Nhờ vậy mà Rudolf Roessler đã nắm được chính xác nội dung của 4.500 bức điện tuyệt mật và 120 bức điện thuộc loại đặc biệt bí mật. Nếu không thu được giấy tờ, thì bằng trí nhớ, các điện báo viên này cũng đã cung cấp cho Rudolf Roessler nội dung của 800 bức điện mật khác được chuyển đi từ OKW. Và cũng chính những điệp báo viên này đã sử dụng trung tâm liên lạc của OKW để chuyển nhiều bức điện cho Cơ quan Tình báo Thụy Sĩ.

Một phương pháp khác của Rudolf Roessler là nhận thông tin tình báo ngay từ văn phòng Bộ Quốc phòng Đế chế qua điện thoại. Nguồn tin của Rudolf Roessler gọi điện thoại từ ngay trong Bộ Quốc phòng Đế chế sang cho một người tại Bộ Tư lệnh quân đội Đức tại Italia. Sau đó một người khác sẽ ghi lại các thông tin và dùng xe lửa chuyển sang Lucerne (Thụy Sĩ) cho Rudolf Roessler.

Mặc dù có nhiều người tham gia nhưng vẫn đảm bảo được tính bí mật ngay trong nội bộ nên mạng lưới tình báo của Rudolf Roessler đã hoạt động rất thành công,

Tình báo Đức nghi ngờ rằng một số lượng lớn thông tin bí mật đã được chuyển cho đồng minh thông qua một mạng lưới tình báo bí mật đặt tại Thụy Sĩ và đã gây sức ép với phía Thụy Sĩ. Tháng 5/1944, chính quyền Thụy Sĩ đã bắt giữ một số lượng lớn các thành viên của mạng lưới tình báo Lucy bao gồm cả Rudolf Roessler.

Tuy nhiên do đã từng cung cấp thông tin cho Cơ quan Tình báo Thụy Sĩ nên Rudolf Roessler đã được phán quyết vô tội và được trả tự do vào tháng 9/1944.

Rudolf Roessler quay trở lại với công việc xuất bản nhưng sau Thế chiến thứ II ông lại bị bắt do bị nghi ngờ đã cung cấp cho Liên Xô các thông tin bí mật về lực lượng NATO. Rudolf Roessler đã bị kết án 1 năm tù. Sau khi ra tù, Rudolf Roessler tiếp tục hoạt động trong lĩnh vực xuất bản đến khi qua đời năm 1958. Rudolf Roessler được chôn cất tại nghĩa trang ở Kreiens gần Lucerne.

Đối với rất nhiều người, cái tên Rudolf Roessler hoàn toàn xa lạ. Nhà tình báo đã có đóng góp to lớn cho chiến thắng của lực lượng đồng minh trong Thế chiến thứ II vì nhiều lý do khác nhau đã không được công chúng biết đến. Mặc dù thời gian gần đây những tài liệu vốn được giữ bí mật liên quan đến hoạt động tình báo của Rudolf Roessler đã được tiết lộ nhưng ngay cả đối với các nhà sử học, cuộc đời và sự nghiệp của Rudolf Roessler vẫn bao phủ một tấm màn bí mật