Khi cái ác nằm trong đầu kẻ có học

Gửi Nguyễn Đức Nghĩa

Sao bỗng dưng tôi lại phải viết thư cho anh ta nhỉ? Điều khiến cho tôi thấy khó khi cầm bút ghi những dòng này ra chính là nên gọi anh ta với một cái tên hay một cụm từ tương ứng với tội ác anh ta gây ra cho người mình từng yêu? Thế đấy, ở đời có những kẻ mang một cái tên khiến người khác rùng mình kinh hãi mỗi khi có ai nhắc đến. Cái tên đó cho họ cảm giác đang đối diện với một thứ dịch bệnh kinh hoàng. Vậy nên với Nghĩa, tôi cũng đang trong tâm trạng đó.

 Tôi cũng chỉ là một con người bình thường, làm một công việc bình thường như bao người khác, luôn ước mơ mỗi ngày qua đi là một ngày bình an, một ngày con người ta có thêm những niềm vui mới, một ngày mọi người, mọi nhà đều yên vui hạnh phúc.  Đó là sống. Cái từ "sống" này nó mới ý nghĩa làm sao. Vẫn biết con người dù cố gắng mấy cũng không thoát được quy luật sinh tử, có đi có đến, có bắt đầu ắt có ngày kết thúc.

Dù biết cuộc đời không trường tồn nhưng con người ta vẫn gắng sống hết mình vì sự tử tế. Cái sự tử tế ấy mang đến cho con người ta trách nhiệm đạo đức, một trách nhiệm giản dị mặc nhiên tồn tại trong tâm khảm không một tuyên ngôn cứ lặng lẽ theo hết cuộc đời con người. Vậy nên tự con người luôn biết trân trọng con người lắm. Không ai có quyền xúc phạm nhân phẩm ai, không ai có quyền cướp đi sinh mạng ai. Ấy là con người bình thường, người có thể không quen biết nhau vẫn luôn nhận được những đối xử tử tế với nhau như vậy. Cả con sâu cái kiến cũng được đối xử bình đẳng như vậy.

Những điều này đâu có mới mẻ gì, ai mà chẳng được mẹ cha dạy dỗ từ những ngày còn tấm bé. Nhưng có lẽ Nghĩa đã quên. Cái sự quên chết người đã gây nên một thảm họa không cách nào cứu vãn. Thật tiếc thương và xót xa làm sao. Cái khoảng cách lương thiện và tội ác mới mong manh làm sao. Phương Linh ấy, cái cô bé đáng thương ấy đâu có gây nên tội tình gì mà đáng phải nhận cái chết thương tâm như vậy. Thế mới hay cái ác đâu chỉ nằm ở những kẻ mông muội thiếu hiểu biết.

Với sự xuất thân trong một gia đình như gia đình anh ta, với những kiến thức anh  ta được tiếp nhận trong những năm tháng học đại học, với vẻ ngoài trí thức như thế lẽ ra anh ta phải là người thấu đáo mọi điều, biết canh chừng cái ác luôn thường trực đâu đó để có thể ứng xử với nó một cách tỉnh táo, khoan hòa và độ lượng một cách thật tử tế, nhưng anh ta lại không có được những điều đó. Cái mầm ác nằm trong đầu của một kẻ gọi là tri thức, nó tinh vi và tàn độc quá. Trong một buổi bên bạn bè, tôi hỏi mọi người, vậy nguyên nhân là sao? Có người bảo, quỷ dữ đã nhập vào hồn xác Nghĩa. Có người bảo, mầm ác có nòi.

Mỗi người một ý, nhưng tôi lại cho rằng có lẽ Nghĩa đã trượt rất dài trong những ham hố ích kỷ. Anh ta không yêu ai ngoài bản thân. Anh ta không nhìn thấy gì qua cặp kính cận ngoài những đồng tiền ném vào những cuộc vui thú đỏ đen, những nợ nần rải khắp suốt những năm qua. Đi tìm nguyên nhân của một tội ác ư? Một kẻ như Nghĩa ư? Sao tôi thấy nó cứ lẫn lộn hết cả. Nhân hình, khán tướng, thành phần xuất thân, tri thức hiểu biết, hành động tội ác, ở Nghĩa sao thấy nó mâu thuẫn nhiều quá.

Từng nghe nhiều những tội ác giết người, nhưng giết người như Nghĩa nó kỳ công quá. Tôi hình dung mọi hành động đã được chuẩn bị kỹ lưỡng lắm, cách phi tang chứng cũng rất tỷ mỉ và chậm rãi như một nhà giải phẫu. Làm thế nào mà Nghĩa có bộ dây thần kinh như thép thế, khi đâm nhát dao vào lưng người con gái đó, cho đến khi cắt lìa đầu cô ấy bỏ vào bao liệu lúc bấy giờ Nghĩa có nghĩ đó là người đã trao cho mình tình yêu đầu? Tình yêu đó chẳng lẽ không còn chút gì khiến Nghĩa động tâm ư?

Nguyễn Đức Nghĩa, cái tên của anh ta có lẽ bậc sinh thành từng kỳ vọng lắm. Kỳ vọng vào tương lai của một đứa con sống có đức, có nghĩa, biết làm một người tử tế trên cuộc đời này, thế cũng là mãn nguyện lắm, cũng một đời mát mặt với họ hàng làng xóm lắm, nhưng anh ta đã phá hỏng tất cả. Những người thân của Nghĩa đâu đáng phải chịu tủi nhục này. Nghĩa đâu chỉ làm tổn thương gia đình mình, mà còn gây nên nỗi đau tột cùng cho gia đình cô gái ấy.

Có lẽ những ngày này là những ngày đau thương tăm tối nhất của gia đình Phương Linh. Nghĩa biết chứ, mọi người giờ oán hận anh ta lắm, dư luận xã hội cũng phẫn nộ vô cùng. Cái ác cũng có tận cùng của cái ác, Nghĩa đã đến tận cùng của điều đó. Bây giờ thì người ta lại thấy Nghĩa ăn năn hối hận rồi, cái mà mọi người thường thấy ở những kẻ gây tội lỗi. Mà sao thế chứ? Trước khi con người ta buông những lời thóa mạ nhau, trước khi con người ta lao vào nhau chí tử tìm cách hạ sát nhau sao không biết chế ngự để khỏi xảy ra hậu họa, để rồi khi hạ nhục nhau, gây nên thương tích tàn khốc lại bắt đầu tìm lời xin lỗi, xin được tha thứ? Mỉa mai thay đó lại là những thứ người đời thường thấy ở những kẻ thủ ác khi đã bị khống chế.

Được sống làm một kiếp người cho trọn đời quả không dễ. Có những người dù đã chết nhưng tên tuổi còn sống mãi. Đó là những người biết sống vì mọi người, biết hy sinh vì nghĩa cao cả, biết xả thân vì sự sống còn của đất nước. Tên tuổi của họ gắn liền với những công trạng hiển hách trong sự nghiệp bảo vệ bờ cõi non sông, gắn liền với những công trình khoa học đồ sộ, gắn với những tác phẩm văn học nghệ thuật theo mãi cùng năm tháng. Đó là những anh tài vĩ đại. Còn những người bình thường thì sao? Tuy chỉ là một người như bao người khác nhưng họ vẫn luôn gắng sống hết mình và giữ gìn hết mình để khi chết đi còn để lại được hai chữ tử tế. Thế cũng là đáng sống lắm lắm, cuộc đời như thế cũng là ý nghĩa lắm lắm. Như thế người ta gọi thác rồi mà vẫn như còn sống mãi.

Với người như Nghĩa thì người ta lại nói rằng, sống đó mà đã chết rồi. Thật uổng phí một kiếp người. Nghĩa đừng mơ tên tuổi mình lưu danh thiên cổ. Cái tên của Nghĩa gắn với tội giết người tàn độc đó chỉ có thể ào lên trong chốc lát để con người ta có thể nhận ra kẻ thủ ác mang bộ mặt mới. Thời đại bộ mặt ác núp trong mọi hình dạng luôn đánh lừa cảnh giác con người. Nó có thể là thường dân, là đại quan chức trọng, cũng có thể là bọn giả danh nhân sỹ trí thức, càng là thế tội ác nó gây ra càng hiểm sâu. Nó tồn tại ở mọi nơi mọi chốn, con người không được phép lơ là.

Và rồi mọi người sẽ sớm quên đi cái tên Nguyễn Đức Nghĩa, cái tên chẳng có nghĩa lý gì. Cuộc sống hàng ngày sẽ vẫn diễn ra trong thanh bình. Mỗi sớm mặt trời vẫn mọc ở đằng đông, trăng vẫn sáng vào ngày rằm, quanh năm bốn mùa vẫn luân chuyển, chẳng gì có thể thay đổi được nhịp điệu tự nhiên. Có chăng chỉ Nghĩa thôi. Chính Nghĩa đã tự làm thay đổi cuộc sống của chính mình.

Tội ác sẽ bị trừng trị. Đó là quy luật tất yếu. Vẫn biết hai chữ cuộc sống với anh lúc này nó ý nghĩa đến mức nào. Giá Nghĩa có thể biết giá trị của nó sớm hơn, giá Nghĩa có thể biết trân trọng từng giây phút sống lành mạnh giản dị, không ham hố mê cuồng, không bị tiền bạc và những thú vui lôi sâu vào tội ác.

Giá những ngày trước đây Nghĩa luôn biết dành một khoảng một thời gian nhất định để lắng nghe trái tim mình hòa cùng những giai điệu âm thanh trong không gian, những giai điệu làm thức dậy tình yêu cuộc sống, một thứ tình yêu không gợn chút vụ lợi, không tì vết dung tục, trong sáng tin yêu và hồn nhiên như tình yêu bao đôi lứa. Nhưng tất cả đã muộn rồi. Vừa biết cũng là lúc vừa hết. Tiếc lắm thay!