Những bài học về sự thất bại

"Chúng tôi đã phải nằm vùng, bí mật đột nhập vào chợ ma túy Thanh Nhàn vào lúc hai, ba giờ sáng. Lúc đó, cánh trinh sát chúng tôi, chẳng ai biết gì về việc quay phim, chụp ảnh đã phải nằm trên nóc nhà cheo leo, nín thở quay những thước phim đầu tiên về chợ ma túy Thanh Nhàn… Có lúc bị phát hiện, bọn chúng còn dùng gạch đá ném tới tấp lên đầu…".

Câu chuyện phá chuyên án tụ điểm ma túy Thanh Nhàn năm xưa vẫn còn nóng hổi trong ký ức của các chiến sĩ trinh sát Cục CSĐT tội phạm về ma túy như một bài học kinh nghiệm để đời về những sơ hở trong khi phá án. Thất bại là mẹ thành công, chính vì vậy mà các anh luôn lấy đó làm bài học kinh nghiệm cho những chuyên án tiếp theo.

Một ngày đầu thu, chúng tôi ngồi với các anh tại trụ sở của Cục C47, những ký ức vẫn còn nguyên vẹn về chiến công xuất sắc, lẫn những thất bại ban đầu của họ trong những năm tháng cơn bão ma túy đang "chiếm lĩnh" Hà Nội.

Chúng tôi đã từng thất bại

Để đến được thành công của chuyên án triệt phá tụ điểm ma túy Thanh Nhàn gây nhức nhối trong dư luận nhân dân những năm 2000 - 2004, các chiến sĩ trinh sát Cục C47 đã phải mất rất nhiều thời gian, điều tra trinh sát, thậm chí… cả những lần tạm thất bại. Thiếu tướng Nguyễn Anh Tuấn, Cục trưởng Cục C47 đã vui vẻ thú nhận với chúng tôi như vậy.

Lần tạm thất bại đầu tiên của các anh chính là việc khám phá chuyên án mang bí số M12, triệt phá tụ điểm ma túy tại ngõ Mai Hương, phường Bạch Mai (quận Hai Bà Trưng, Hà Nội), sau này được quay trở lại thành phần Thanh Nhàn 2. Tại đây những năm 2000 - 2004, hoạt động mua bán ma túy diễn ra tấp nập qua cánh cổng sắt của một ngôi nhà do Trần Văn Khê làm chủ.

Cảnh mua bán ma túy diễn ra như một cái chợ.

Ngày ấy, các trinh sát cũng phải nằm hằng tháng trời trên một ban công của khu tập thể đối diện để ghi lại những thước phim về hoạt động của tụ điểm này. Có ngày, các anh kiểm đếm được hơn 1.400 con nghiện đến mua ma túy qua cánh cổng sắt của nhà Khê. Ngày 10/12/2000, khi kế hoạch trinh sát đã chín muồi, Cục C47 phối hợp với Công an Hà Nội đã tiến hành ra quân, nhằm triệt phá tụ điểm nhức nhối này.

Đó là một ngày mùa đông giá rét, vào khoảng 15h chiều, các cán bộ trinh sát đã chuẩn bị lực lượng hùng hậu đổ quân xuống ngõ Mai Hương. Nhưng thật bất ngờ, khi vào đến nơi, thì cả khu chỉ còn cảnh vườn không nhà trống, các trinh sát chỉ thu gom được một vài đối tượng tay chân thuộc loại bán thuê về.

Chuyên án M12, một giai đoạn của Thanh Nhàn được coi là thất bại tạm thời của Cục C47 trong những ngày đầu đấu tranh với tụ điểm ma túy nhức nhối này. Ngày ấy, Thiếu tướng Nguyễn Anh Tuấn nhớ lại, anh vẫn còn công tác tại Phòng Điều tra án ma túy - Cục Cảnh sát điều tra (sau khi sáp nhập anh mới chuyển về Cục C47).

Nhưng, sau này, chính những thất bại tạm thời đó đã cho anh và những cán bộ của mình những kinh nghiệm quý giá. Họ đã thấy những dấu hiệu nghi ngờ về việc có sự bao che của cơ quan công quyền trong đường dây ma túy này. Và trong chuyên án sau, yếu tố bí mật, bất ngờ luôn được các anh đặt lên hàng đầu. Họ cũng không bao giờ quên thất bại này, và họ không bao giờ chịu khuất phục trước thất bại, chính thất bại đó càng khiến họ thêm quyết tâm phải triệt phá bằng được "chợ ma túy" ở khu vực này cho dù nó có biến tướng và mưu mẹo, có nhiều sự bảo kê đến đâu.

Sau chuyên án M12, chợ ma túy ngõ Mai Hương án binh bất động một thời gian, và sau đó, chúng lại chuyển hoạt động tại khu vực tổ 63D Thanh Nhàn, quy mô hơn, bài bản hơn, có đường dây tổ chức chặt chẽ hơn.

Đến năm 2004, Cục C47 nhận được nhiều đơn tố giác của quần chúng nhân dân về việc, tại địa bàn tổ 63D phường Thanh Nhàn hoạt động mua bán ma túy vẫn diễn ra tấp nập do Cao Thị Lan cầm đầu. Thị tụ họp đủ các hạng người, cờ bạc, rượu chè, lưu manh móc túi từ thời bao cấp thành một tổ chức chặt chẽ, được điều hành cẩn thận, có quy củ từ trên xuống. Vì thế, việc xâm nhập vào địa bàn này cực kỳ khó khăn.

Nhưng với tinh thần không ngại khó, ngại khổ, quyết tâm phá án, các trinh sát của Cục C47 đã vào cuộc. Việc mua bán ma túy diễn ra lưu động ở nhiều thời điểm từ  5h sáng đến 21h hằng ngày, mỗi ngày có đến hàng nghìn con nghiện đến mua ma túy. Cảnh mua bán ma túy diễn ra như một cái chợ. Sau mỗi cái vẫy tay của bọn cảnh giới, hàng trăm con nghiện lại ào ào vào mua, tranh cướp nhau để có sớm nhất thứ hàng trắng gây chết người ấy.

Trong giai đoạn này, lực lượng chống ma túy cũng xuất quân đến lần thứ tư mới thành công. Thiếu tướng Nguyễn Anh Tuấn nhớ lại, lần đầu tiên các anh triển khai lực lượng đông đảo, mang theo cả chó nghiệp vụ nhưng đến giờ xuất phát, nhận được thông tin có dấu hiệu bọn tội phạm ngừng hoạt động nên lực lượng chống ma túy đã rút quân. Lần thứ hai, ém quân sẵn ở khách sạn Kim Liên, nhưng cuối cùng cũng rút quân vì có dấu hiệu bị lộ. Lần thứ ba, các CBCS của Cục C47 đã chuẩn bị một lực lượng hùng hậu nhất nhưng lại giải tán ngay tại trụ sở vì có những dấu hiệu bất thường, thông tin trinh sát báo về là bọn tội phạm tại tụ điểm tự nhiên giải tán.

Những lần thất bại đó cho thấy việc đấu tranh với một tụ điểm được tổ chức một cách quy mô, chặt chẽ, lại được bảo kê, là một cuộc chiến thực sự khó khăn.

Câu chuyện về những trinh sát-nhà quay phim bất đắc dĩ

Trong ký ức của chúng ta hẳn vẫn chưa quên được những thước phim sống động được chiếu nhiều lần trên truyền hình về hoạt động mua bán ma túy diễn ra ở khu xóm liều Thanh Nhàn những năm 2000-2004. Nhưng hẳn không mấy ai biết được, để có được những thước phim sinh động đó, các  trinh sát Cục C47 đã phải lăn lộn mấy tháng trời nằm vùng trong xóm liều Thanh Nhàn, với điều kiện cực kỳ khắc nghiệt.

Các trinh sát đã thay nhau làm công việc của những "nhà quay phim bất đắc dĩ", bởi nếu không có bằng chứng cụ thể, coi như những thành quả điều tra của các anh đổ xuống sông xuống bể. Nhưng nhiều người trong  khu vực chợ ma túy Thanh Nhàn đều đi buôn ma túy, người không buôn bán, nghiện hút thì cũng tránh xa chứ ai dại gì giúp cơ quan điều tra ngay giữa hang cọp.

Công việc khó khăn đầu tiên là thuyết phục gia đình ở gần tụ điểm để họ đồng ý cho trinh sát vào nằm vùng để quay, vừa đảm bảo bí mật cho lực lượng điều tra, vừa phải đảm bảo an toàn cho gia đình chủ nhà. Đây là một gia đình công chức nghèo, có cậu con trai là sinh viên kiến trúc. Về sau gia đình họ đã bán ngôi nhà nhỏ đó và chuyển đến sống ở một khu phố khác.

Đến bây giờ các trinh sát thực hiện chuyên án năm xưa, mỗi khi có dịp lại đến thăm gia đình cơ sở đó, bởi các anh chị luôn trân trọng sự giúp đỡ và dũng cảm của họ. Đặt được cơ sở trong "lòng địch" đã khó, nhưng để giữ được bí mật càng khó hơn bội phần. Thường vào lúc 2 đến 3h sáng, lính trinh sát thay nhau mang theo bánh mì và nước suối bí mật vào địa bàn, nằm im ở đó, trời bắt đầu hửng sáng, khi chủ nhà đóng cửa đi làm, chợ ma túy bắt đầu họp, đó là giờ phút làm việc của các trinh sát - các nhà quay phim bất đắc dĩ.

Lúc thì các anh trèo lên lan can tầng 2 của gia đình, phía trước có rặng trâm bầu che khuất, đặt chiếc máy quay vào đó. Mà máy quay hồi đó, không hiện đại như bây giờ, to và nặng. Lính trinh sát các anh cũng chưa được học qua một ngày về máy móc, mỗi khi cần cảnh quay nét phải nín thở, nhiều khi xuống tấn để giữ vững máy, không thì hình ảnh sẽ bị rung ngay.

Có lần đặt máy quay trên lan can có rặng trâm bầu che, vô tình ánh nắng mặt trời phản chiếu làm lóe ống kính. Đám cảnh giới trong khu Thanh Nhàn hô toáng lên, có người quay trộm và ném đá tới tấp lên lan can. Được một phen hú vía. Nhưng may mắn thay, lần đó, chúng chỉ đoán bừa, dọa hú họa chứ không phát hiện ra.

Có lần, các trinh sát kể lại, đang mải mê quay ở góc sân, cạnh hàng rào sát với đường thì bị bọn trẻ con chạy chơi gần đó, buồn tè, tè thẳng vào máy quay và đầu trinh sát. Kinh và bực, nhưng chẳng ai dám nhúc nhích, cứ phải nằm im hứng chịu cái mùi nước tiểu khó chịu ấy đến mấy tiếng đồng hồ. Bởi chỉ cần bọn trẻ con phát hiện người lạ, hét toáng lên thì lộ hết.

Và mấy tháng trời như thế, các trinh sát - quay phim này cứ làm việc lặng lẽ và chuyên cần như những con ong, thu gom ngày càng nhiều các thước phim về hoạt động của các đối tượng tại tụ điểm ma túy nhức nhối trên. Có trinh sát không hề nhìn thấy mặt con, vì khi anh ra đi từ tờ mờ sáng, con chưa dậy, trở về lúc đêm khuya con đã ngủ say. Sau chuyên án, anh được trở về nhà nghỉ ngơi, gặp bố, đứa con nhỏ gọi ầm lên: "Mẹ ơi, có chú nào đến nhà chơi" (!).--PageBreak--

Bên cạnh những chàng quay phim, một bộ phận các trinh sát đã trực tiếp xâm nhập vào tụ điểm này với nhiều vai diễn khác nhau. Các đối tượng ở tụ điểm Thanh Nhàn thuộc diện "cáo", lại được một số cán bộ Công an bảo kê nên chúng thuộc khá nhiều "bài" theo dõi của cơ quan Công an.

Nhưng "vỏ quít dày có móng tay nhọn", các trinh sát lại thực hiện những bài theo dõi khác, cực kỳ khôn khéo và linh hoạt. Các anh đã tính chi li từ chuyện, nếu đóng giả anh bán hàng rong thì phải đúng từ cái gấu quần lấm đất đến cái móng chân, móng tay của người quen lao động. Một số trinh sát phải đóng vai con nghiện, cũng dật dờ suốt ngày ở khu vực Bệnh viện Thanh Nhàn để chờ cái vẫy tay của bọn cảnh giới là ào theo đám nghiện vào mua ma túy.

Vì quá đông con nghiện vào mua cùng một lúc nên các đối tượng quy định giá chung là 80 ngàn đồng/tép, không ai được mặc cả, cứ phải cầm sẵn 80 ngàn đồng trên tay để chuyển cho bọn bán. Mua được ma túy trong đám nhao nhao ấy đã khó, các trinh sát nhiều khi còn phải cố tình đưa cho bọn bán số tiền ít hơn và giả vờ xin xỏ, để kéo dài thời gian quan sát nên bị bọn chúng đá đít và chửi như hát hay vì "đây là siêu thị, không mặc cả".

Một trinh sát làm nhiệm vụ ở khu vực gần cổng Bệnh viện Thanh Nhàn kể rằng, mấy tháng trời, anh phải đứng ở góc phố, đoạn có một cửa hàng bán thuốc với cô bán thuốc khá trẻ. Để có lý do, anh thường vào tán chuyện với cô bán thuốc trong vai một chàng trai vừa ra trường, chưa có gia đình. Những câu chuyện vô thưởng, trên trời dưới bể với cô hàng thuốc đã khiến anh trụ được ở vị trí này mấy tháng trời làm nhiệm vụ.

Nhưng không ngờ, sau khi tụ điểm bị triệt phá mấy tháng, cô gái này lại chuyển nhà về ở ngay đằng sau gia đình anh trinh sát, khiến thời gian đầu anh cứ phải rón rén khi đưa vợ con ngang qua nhà cô gái.

Trận đánh quyết định

Đó là trận đánh đã huy động hàng trăm CBCS của Cục C47, chủ công là Phòng 3 và Phòng 6, đã có mặt ở trụ sở của Cục trên đường Nguyễn Trãi để nhận nhiệm vụ đặc biệt.

Tôi hỏi Thiếu tướng Nguyễn Anh Tuấn: Các anh có phải giữ bí mật khi triệu tập quân không? Anh Tuấn cười, bảo rằng, lãnh đạo đơn vị luôn tin tưởng tuyệt đối vào CBCS của mình. Và các anh đã triệu tập quân để đánh trận này cũng bằng niềm tin ấy.

Sau khi thống nhất kế hoạch, một bộ phận trinh sát hóa trang xuống xâm nhập vào tụ điểm, số còn lại lên các xe ôtô có dán kín cửa kính xuất kích đến sân đỗ xe của Bệnh viện Thanh Nhàn. Thiếu tướng Nguyễn Anh Tuấn, tổng chỉ huy của trận đánh đã có mặt trong một chiếc xe kín bưng ấy.

Từ 15h30 đến khoảng 18h, các anh không ai được rời vị trí, tất cả đều nín thở chờ hiệu lệnh trong những chiếc xe ngột ngạt ấy. Đúng 18h, tín hiệu từ các trinh sát nằm vùng bên trong tụ điểm phát ra, anh Tuấn ra lệnh "tấn công". Một trinh sát đã đứng sẵn ở chỗ thanh chắn ra vào cổng của Bệnh viện Thanh Nhàn nhấc luôn thanh chắn lên và hô to: "Chúng tôi là Công an làm nhiệm vụ". Các xe chở quân ào ào vượt qua cổng bệnh viện, thần tốc có mặt tại tụ điểm ma túy Thanh Nhàn.

Các trinh sát hóa trang, có mặt sẵn ở đó chặn đường phía trong. Ngoài đánh vào, trong đánh ra, các thế quân đã tạo gọng kìm siết chặt các đối tượng vào giữa. Do đã có quá trình trinh sát kỹ càng nên những tên trong đường dây mua bán ma túy đã bị áp sát, khống chế ngay, cho dù chúng cố chen lẫn vào đám đông bọn nghiện hút.

Gần 6 năm trôi qua, những đối tượng phạm tội đã lần lượt phải thi hành án tương thích với hành vi phạm tội của mình. Nhưng có một điều khiến người dân Hà Nội luôn cảm ơn các trinh sát của Cục C47, và có lẽ cũng chỉ các anh làm được, đó là các anh đã triệt xóa được tận gốc rễ những kẻ đã bao năm buôn bán ma túy tại cái xóm liều Thanh Nhàn này, xóa sổ cái tên "chợ ma túy Thanh Nhàn" đã tồn tại hàng mấy chục năm trong tiềm thức của người dân Hà Nội như một vết đen, tưởng như không bao giờ xóa được