Bí ẩn những kim tự tháp thuộc nền văn minh cổ xưa nhất châu Mỹ

11:45 21/04/2019
Khởi nguồn tại thung lũng Supe (Peru), Norte Chico được coi là nền văn minh cổ xưa nhất châu Mỹ. “Thủ phủ” của nền văn minh này chính là thành phố Caral – nơi được biết đến với các kim tự tháp kỳ vĩ cùng nhiều đền đài, nhà hát, quảng trường hoàng tráng...

Thung lũng Supe nằm cách 200 dặm về phía bắc Lima trên bờ biển Thái Bình Dương của Peru, được khảo sát lần đầu vào năm 1905. Đến năm 1970, các nhà khảo cổ học phát hiện ra những gì được cho là ngọn đồi hình thành tự nhiên trước đó, hóa ra lại là các kim tự tháp có nhiều bậc.

Cho tới năm 1990, toàn cảnh thành phố khổng lồ Caral mới được phác thảo, và thành phố này trở thành bằng chứng điển hình nhất về sự tồn tại của một tổ hợp xã hội hình thành khoảng 3.000 năm TCN ở châu Mỹ.

Trung tâm của Caral có 6 kim tự tháp lớn được bố trí xung quanh một quảng trường khổng lồ. Các kim tự tháp nằm ở vị trí cao hơn hẳn trong phạm vi quy hoạch của thành phố. Chúng cao khoảng 18m, có kích thước 140x150m ở móng, diện tích gần bằng kích thước của 4 sân bóng.

Mỗi kim tự tháp Caral có một cầu thang rộng gần 9 mét dẫn vào một loạt các phòng nhỏ, bao gồm cả 1 khoảng sân mở và một điện thờ. Phòng thờ có một lỗ nhỏ ở sàn, được dùng để hóa các đồ cúng.

Các kiến trúc công cộng quanh kim tự tháp gồm các cầu thang, phòng, sân trong, nhà hát ngoài trời và 3 “trung tâm thương mại” phía bên dưới.

Chỗ ở dường như bao gồm các phòng lớn trên chóp kim tự tháp dành cho giới thượng lưu. Các tổ hợp ngang mặt đất dành cho các thợ thủ công và những ngôi nhà nhỏ xa trung tâm là nơi sinh sống của người lao động.

Theo các nhà nghiên cứu, sơ đồ và một số tính năng của thành phố, như cấu trúc của các kim tự tháp và nhà ở của giới thượng lưu, là bằng chứng rất rõ ràng về các buổi nghi lễ, biểu thị sức mạnh của ý thức hệ tôn giáo.

Ước tính tổng dân số ở Caral vào khoảng 3.000 người. Các nhà nghiên cứu tin rằng mô hình thiết kế thành phố kiểu này được nhiều nền văn minh đến sau thời Norte Chico áp dụng.

Cho đến nay, công cuộc khám phá thành phố Caral vẫn đang được tiến hành, hứa hẹn đem lại những khám phá mới về thành phố cổ xưa nhất châu Mỹ.

V.Cường (tổng hợp)

Khi sắc xuân bắt đầu lan tỏa trên từng con phố, cũng là lúc nền kinh tế Việt Nam khép lại một năm với nhiều dấu ấn đáng nhớ. Năm 2025 trôi qua trong bối cảnh thế giới đầy biến động, nhưng cũng là năm Việt Nam ghi tên mình đậm nét hơn trên bản đồ thương mại toàn cầu, bằng những con số xuất khẩu (XK) kỷ lục và sự trưởng thành rõ rệt của thương hiệu “Made in Vietnam”.

Ngày 20/2, Ban tổ chức Lễ hội Du lịch Chùa Hương 2026 thông báo hoàn trả tiền đã đặt mua vé thắng cảnh từ 00h ngày 20 đến 24h ngày 22/2 qua các hình thức trực tiếp và trực tuyến. Ban tổ chức cũng thực hiện miễn phí gửi xe ô tô các loại tại các bến xe do Ban tổ chức quản lý.

Sau khi ăn trứng cá rồng - một loại cá cảnh, 13 người ở Thanh Hóa nhập viện với triệu chứng đau bụng, nôn, tiêu chảy nghi ngộ độc. Bộ Y tế yêu cầu khẩn trương điều tra làm rõ.

Sau ba ngày đầu năm, thị trường hàng hóa cả nước trong ngày Mùng 4 Tết Bính Ngọ 2026 đã dần hoạt động trở lại. Nguồn cung được tăng cường, hệ thống phân phối mở cửa đồng loạt, sức mua ở mức vừa phải nên giá cả nhìn chung ổn định, không có biến động bất thường.

Những ngày đầu xuân Bính Ngọ 2026, người dân khắp cả nước nô nức rủ nhau đi lễ. Trong các điểm đến tâm linh trên địa bàn Thủ đô Hà Nội, Phủ Tây Hồ luôn là một trong những nơi thu hút rất đông đảo người dân về dâng hương, làm lễ đầu năm.

Khoảng 4h sáng ngày 20/2, sau 3 giờ tích cực tìm kiếm, Công an xã Tây Yên Tử và Tổ bảo vệ Công ty Dịch vụ Tây Yên Tử đã nhanh chóng tìm kiếm, đưa 4 du khách bị lạc trong rừng khi tham quan Khu du lịch tâm linh – sinh thái Tây Yên Tử, thuộc xã Tây Yên Tử, tỉnh Bắc Ninh về nơi an toàn.

Khi những cành đào trước ngõ vừa hé nụ, khói hương trầm ngày Tết còn vương trong sương sớm, thì ở nhiều trụ sở Công an trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, một ca trực mới đã bắt đầu. Không pháo hoa, không tiếng chúc Tết rộn ràng, thay vào đó là ánh đèn phòng làm việc xuyên Tết, là tiếng bàn phím gõ nhịp đều đều, là những dòng dữ liệu dân cư được cập nhật chính xác đến từng chi tiết. Với lực lượng Công an Thanh Hóa, Tết không chỉ là thời khắc sum vầy, mà còn là “thời gian vàng” để tăng tốc, hoàn thiện mục tiêu chuyển đổi số, bảo đảm quyền lợi thiết thực nhất cho nhân dân.

Ngoại hình “chuẩn người mẫu”, bộ vest đen lịch sự, cặp kính đen cùng phong cách đầy… lãng tử khi xuất hiện cùng dàn xe chuyên dụng của lực lượng Cảnh vệ CAND khiến Trung uý Phùng Thế Văn trở thành hiện tượng đặc biệt được quan tâm trong dịp đại lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9 (A80). Nhưng có lẽ, đến thời điểm hiện tại, vẫn ít người biết tường tận về người lính đặc nhiệm trẻ vẫn được cộng đồng mạng, nhất là người trẻ ví von là “soái ca Cảnh vệ” A80 này.

Chỉ trong 6 ngày (từ ngày 27 Tết đến mùng 3 Tết), qua công tác tuần tra, kiểm soát; lực lượng chức năng đã phát hiện, lập biên bản 717 trường hợp vi phạm, tạm giữ 261 phương tiện. Các trường hợp phần lớn vi phạm liên quan đến các lỗi: nồng độ cồn, tốc độ, chở hàng quá khổ, quá tải và các lỗi tiềm ẩn nguy cơ cao gây TNGT.

Những ngày Tết cổ truyền hầu như ai cũng mong được trở về bên gia đình, quây quần trong hơi ấm sum vầy nhưng với người chiến sĩ mang sắc phục Công an nhân dân ở xã Ngọc Lặc, tỉnh Thanh Hoá lại là thời điểm gác lại niềm riêng để bảo đảm an ninh trật tự (ANTT). Với họ, mùa xuân chỉ thật sự trọn vẹn khi từng con ngõ bình yên, từng mái nhà an vui; khi không còn những tiếng thở dài, lo âu trong khoảnh khắc giao mùa…

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文