"Phượt" ôm, chủ và khách đều mạo hiểm

Người đi "phượt" có thể lên đường chỉ cần với một chút vật dụng, quần áo cá nhân cơ bản, không cần cầu kì và có thể đi không định hướng trước, giống như kiểu lang thang. Và cũng từ khi "phượt" phổ biến với người thích du lịch, một loạt các loại hình dịch vụ được mở ra nhằm phục vụ cho dân đi "phượt" như bán đồ hỗ trợ, bán tour và mới đây nhất chính là "phượt" ôm.

"Phượt" ôm là gì?

Như đã nói ở trên, việc đi du lịch "bụi" giống đi lang thang như vậy thường không được sắp xếp, tính toán kĩ càng. Phương tiện mà dân du lịch sử dụng thường là xe máy. Nhưng đối với các bạn nữ hay người có thể lực yếu thích du lịch kiểu này, quả thật việc chạy xe máy liên tục suốt nhiều tiếng đồng hồ đúng là một thử thách đầy cam go. Còn đối với những đoàn tổ chức tour "phượt" thì đôi khi việc bị lẻ người, thiếu người chạy xe là khó khăn thường gặp phải. Vì lẽ đó mà dịch vụ xe ôm "phượt" ra đời.

Theo như Giang (23 tuổi, Cần Thơ) - một trong những người đầu tiên từng mở dịch vụ xe ôm "phượt" cho biết: "Mình là người thích du lịch nhưng do khó khăn kinh tế nên không có tiền để trang trải cho sở thích này. Thế rồi có người bạn mình quen trên một diễn đàn du lịch ngỏ ý muốn nhờ mình làm "xế" giúp cho chuyến đi sắp tới vì nhóm của cậu ấy thiếu người, chi phí tiền xăng sẽ do người "ôm" trả. Từ sau chuyến đi đó mình nghĩ ra tại sao không mở dịch vụ "phượt" ôm, vừa được đi du lịch lại không quá tốn kém chi phí".

Nghĩ là làm, sau chuyến đi đó Giang bắt đầu mở dịch vụ "phượt" ôm. Ban đầu dịch vụ của Giang rất đắt khách nhưng chủ yếu là người quen và cậu chỉ phải chịu một phần nhỏ chi phí trong chuyến du lịch. Ngoài Giang, còn có nhiều bạn trẻ ở TP Hồ Chí Minh cũng nghĩ tới việc làm xe ôm "phượt" để giảm thiểu chi phí. Cũng không hiếm các trường hợp các bạn xe ôm "phượt" biết ngoại ngữ còn được người nước ngoài thuê để du lịch bụi. Trong các trường hợp này, ngoài việc vừa được đi du lịch, các xe ôm "phượt" này còn được trả thêm tiền từ 3 đến 5 trăm ngàn đồng cho một ngày và được rèn ngoại ngữ, một công đôi việc.

Và từ sự tiện lợi đó, "phượt" ôm bắt đầu nhen nhóm và cách đây không lâu, dịch vụ này đã có mặt ở Hà Nội bởi một số bạn sinh viên. Khi liên hệ để đăng ký cho một nhóm gồm 5 người đi một cung đường Tây Bắc trong 5 ngày, Quang Anh (SN 1994, quê ở Thanh Hóa), trưởng của một nhóm xe ôm "phượt" cho biết: "Tùy yêu cầu của khách như thế nào thì bọn tớ sẽ sắp xe. Mỗi xe đèo một người. Lái xe đều là con trai, chứ con gái không chạy được đường dài. Nhóm tớ gồm 5 người, nếu các cậu có nhiều người hơn nữa thì bọn tớ vẫn có thể sắp xếp được nhiều thêm nữa. Ngoài việc các cậu trả tất cả mọi chi phí khi đi như chi phí xăng xe, đi lại cũng như ăn uống... thì sau khi lộ trình kết thúc thành công, chúng tớ sẽ được nhận thêm 250 ngàn đồng/ ngày/ người".

Hình ảnh một đoàn "phượt" 50 xe đang ngủ tại ngã ba đường vô cùng nguy hiểm.

Khi hỏi thêm về lý lịch của nhóm xe  ôm “phượt” của mình, Quang Anh vui lòng chia sẻ: "Chúng tớ đều đang làm sinh viên, xem đây như một công việc làm thêm ấy mà. Vì học bên kỹ thuật nên chúng tớ có thể sắp xếp được lịch để đi được, miễn sao các cậu báo trước 5 ngày. Tớ quê ở Thanh Hóa, còn các bạn nhóm tớ thì đến từ nhiều nơi lắm. Nhóm tớ mới được lập ra cách đây 1 tháng và làm công việc này cũng chỉ mới trên 2 cung đường gần là Tam Đảo và Ba Vì mà thôi".

Đầy rẫy nguy hiểm

Như đã giải thích ở trên, "phượt" ôm được sinh ra khi những bạn trẻ thích đi du lịch nhưng lại thiếu kinh phí. Tuy nhiên, trong điều kiện tìm kiếm công việc khó khăn như hiện nay, lẽ dĩ nhiên, xe ôm "phượt" lại trở thành một công việc làm thêm thú vị mà nhiều bạn trẻ lựa chọn, đặc biệt là giới sinh viên. Công việc này không mất tiền đi lại, ăn uống, lại vừa có tiền rủng rỉnh đút túi. Đã thế, lại còn được "bay" thỏa thích, trải nghiệm, khám phá mọi hang cùng ngõ hẻm của đất nước. Và có thể có thêm cả những người bạn mới. Thú vị thì thú vị thật. Thế nhưng, nghề xe ôm “phượt" cũng dăm bảy kiểu đường gian nan! Gian nan cho cả "xế" và cả "ôm" vì không ai dám chắc sẽ đảm bảo 100% về độ an toàn cho mình. Tất nhiên, những người chọn công việc này hầu hết đã được sàng lọc kĩ càng và kinh qua bụi trường, có kinh nghiệm dày dặn trên đường. Nhưng không ai nói trước được điều gì.

Chia sẻ về những khó khăn gặp phải khi làm nghề xe ôm "phượt", Giang - một thành viên trong nhóm xe ôm "phượt" cho biết: "Có lần mình gặp phải khách xấu tính, khi đi được nửa đường thì khách đột nhiên đòi về vì mệt. Nghe lí do đó thì mình cũng chấp nhận về ngay, nhưng khi về đến Hà Nội thì bạn ấy cũng chẳng thanh toán cho mình tiền công một ngày trước, thậm chí tiền xăng cho đường về cũng không thấy đâu…". Giang còn kể về một số trường hợp, xe ôm "phượt" còn bị khách vay tiền vì người này mới biết đến đi "phượt" chưa lâu, tính toán chi phí chưa chuẩn nên đi đến nửa đường đã hết tiền. Cuối cùng do xe ôm cũng không chuẩn bị nhiều tiền nên cả hai phải ngủ ngoài hiên của một nhà dân và chịu đói mới mò về được đến nhà.

Theo như nhận xét của nhiều dân du lịch, công việc này là một công việc mới, được sinh ra và ăn theo trào lưu “phượt” đang phát triển trong giới trẻ hiện nay nên cũng chưa có văn bản hoặc quy định pháp luật nào bảo hộ về mức độ an toàn. Hiện tại, khi công việc này chủ yếu được làm bởi sinh viên, có thể chưa có gì nguy hiểm xảy ra đối với người sử dụng dịch vụ. Đó là chưa kể tới việc lý lịch của các người làm nghề xe ôm “phượt”, không phải ai cũng "sạch". Không ai có thể lường trước điều gì có thể xảy ra đối với một cô gái ở chốn đồng không mông quạnh, bên cạnh một xe ôm không rõ lai lịch hay quen biết thân sâu. Và trong trường hợp xảy ra rủi ro, bất trắc nào đó, việc quy trách nhiệm về ai cũng là một điều đáng nói ở đây. Những vụ tai nạn thương tâm trong giới "phượt" cũng không phải là hiếm. Đã có nhiều bạn trẻ bỏ mạng vì thiếu kinh nghiệm trong việc du lịch "phượt" và người tổ chức cũng bị lên án. Dẫu rằng hình thức du lịch này được nhiều bạn trẻ ủng hộ nhưng cũng có nhiều cảnh báo nguy hiểm đến việc du lịch "phượt".

Một đội "phượt" ôm đang chở khách đi Sơn La (Ảnh NVCC)

Và rồi sau này, khi hình thức "phượt" ôm phát triển, những người hành nghề không chỉ là cậu sinh viên non nớt nào đó mà tập hợp đủ các thành phần xã hội làm nghề này thì ai sẽ phải đứng ra chịu trách nhiệm cho những rủi ro xảy ra. Hơn nữa, du lịch theo kiểu "phượt" như vậy được người nước ngoài rất ưa thích, nếu loại hình dịch vụ "phượt" ôm phát triển rộng thì liệu có phục vụ được những người khách du lịch này hay không? Theo như anh Thắng, quản lý một diễn đàn du lịch có tiếng cho biết: "Hiện tại thì việc "phượt" ôm vẫn chưa phát triển mạnh nên chuyện rủi ro bên cạnh đó chưa nhiều. Nhưng tôi tin chắc rằng, nếu loại hình dịch vụ này phổ biến thì những chuyện như vòi tiền, lừa đảo du khách hay thậm chí là tai nạn chắc chắn sẽ có. Bởi việc đi xa như vậy không phải ai cũng hợp, việc lái xe đi cả một quãng đường dài mà không đổi lái có thể gây mệt mỏi. Nhiều bạn bè của tôi là dân du lịch chân chính thường phản đối loại dịch vụ này vì cho rằng nó làm mất đi ý nghĩa của "phượt". Nếu bạn không thể tự lái xe để trải nghiệm những cung đường thì dù là đi xe ôm "phượt" hay đi ôtô khách cũng chẳng khác gì nhau…".

Ngoài các nguy hiểm đã nêu trên, đâu ai dám chắc rằng, trong chuyến thuê "phượt" ôm ấy, khách hàng không xách theo những "độc phẩm", lẩn vào nhóm "phượt" để chuyển hàng qua biên giới như Hà Giang, Cao Bằng - các điểm đến thường xuyên của dân "phượt". Và vì thế, có một lời khuyên cho các bạn trẻ thích đi du lịch "bụi" lẫn những bạn đang và có ý định mở dịch vụ xe ôm "phượt" rằng nên coi trọng an toàn cho bản thân lên trên hết, không thể lường trước những sự cố gặp phải khi đi một đoạn đường hàng trăm kilômét với một vị khách hay một xe ôm mà mình không quen biết.

Hiện tại, loại hình này chủ yếu phổ biến với người Việt bởi lẽ không phải bạn sinh viên nào cũng đủ trình độ giao tiếp với người nước ngoài. Và cho đến nay, vẫn chưa có cơ quan nào đứng ra quản lý cho loại hình du lịch "phượt" và nghề "phượt" ôm. Nhưng rồi khi loại hình dịch vụ này phát triển, chúng ta nên cân nhắc việc đưa ra những yêu cầu, điều luật để tránh những rủi ro gặp phải cho du lịch "phượt" và nghề xe ôm "phượt" còn đang mới mẻ này hay không?