Cần một chính sách tổng thể cho nhà xã hội

Những căn nhà ở dành cho người có thu nhập thấp đầu tiên tại phố Ngô Thì Nhậm - Hà Đông (Hà Nội) đã được ký hợp đồng mua bán. Cả 328 căn hộ đã được bán cho đúng đối tượng. Ngày 15/12, những người được quyền mua nhà đã được Vinaconex Xuân Mai ký hợp đồng mua bán. Theo khẳng định của Vinaconex Xuân Mai, chỉ trong một thời gian ngắn nữa (dự kiến quý I-2011) sẽ bàn giao nhà. Tuy nhiên, bên cạnh niềm vui có nhà mới, không ít người được quyền mua nhà đang tất tưởi chạy vạy để trả khoản tiền "khổng lồ" mua nhà này.

Vay đến quá nửa căn nhà

Với mức giá 8,8 triệu đồng/m², những căn nhà thu nhập thấp này có giá từ 600 đến 700 triệu đồng. Có thể nói, mức giá này là mơ ước với bất kỳ người nào đang có nhu cầu bức thiết về nhà ở. Trong bối cảnh nhà ở Hà Nội đang bị đẩy giá quá cao như hiện nay, tìm được một căn nhà với giá như thế không khác nào "mò kim đáy biển". Người mua căn hộ khi ký hợp đồng mua bán xong sẽ được đóng tiền làm 3 lần. Tuy nhiên, trong một khoảng thời gian ngắn, với những người có thu nhập thấp thì việc có được một món tiền lớn như thế cũng không hề đơn giản.

Gia đình ông Lê Hồng Sâm (Hà Đông) cũng may mắn được quyền mua nhà ở xã hội đợt này của Vinaconex Xuân Mai. Sở dĩ được mua nhà đợt này là do ông Sâm là một thương binh và gia đình ông là gia đình chính sách. Hiện cả gia đình 4 người đang ở trong một căn nhà cấp 4 với diện tích trung bình chưa được 5m²/người. Thu nhập hằng ngày của gia đình chỉ trông vào chút tiền chính sách của ông và gánh hàng rau chạy chợ của vợ. Niềm vui được mua nhà ngắn chẳng tày gang khi hai vợ chồng ông lại phải đôn đáo đi tìm nguồn vay tiền để mua nhà. Ông Sâm cho biết, sau nhiều năm trời tích cóp, hiện gia đình có khoảng 300 triệu đồng và đang phải tìm cách vay ngân hàng số tiền 400 triệu đồng để nộp tiền mua nhà.

"Khó khăn đến mấy cũng phải vay mượn rồi trả dần để mua nhà vì đây là cơ hội không dễ có. Nếu với giá nhà đất cao ngất ngưởng như hiện nay thì có hết đời, chúng tôi cũng không thể mua được nhà. Tuy nhiên, thu nhập hằng tháng của hai vợ chồng chỉ khoảng 5 triệu đồng và 2 cháu nhỏ vẫn còn đang ăn học thì vay được 400 triệu đồng mua nhà rồi, việc trả khoản tiền lớn đó cả lãi lẫn gốc là một bài toán không hề đơn giản. Có lẽ cũng phải vài chục năm mới có thể trả hết khoản tiền đó", ông Sâm than thở.

Nhà thu nhập thấp của Vinaconex Xuân Mai chuẩn bị hoàn thiện.

Theo quy định về phát triển nhà ở xã hội, giá bán nhà ở xã hội do chủ đầu tư đưa ra theo nguyên tắc tính đủ chi phí đầu tư, tuy nhiên các ưu đãi của Nhà nước mà chủ đầu tư các dự án nhà ở thu nhập thấp được hưởng là: miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất trong phạm vi dự án, được áp dụng thuế suất ưu đãi thuế giá trị gia tăng ở mức cao nhất... thì không được tính vào giá bán. Chỉ được cộng thêm tối đa 10% lãi định mức trên chi phí đầu tư. Bộ Xây dựng đã từng khẳng định, giá của nhà thu nhập thấp chỉ dao động khoảng 5-7 triệu đồng/m². Tuy nhiên, việc miễn các khoản thuế trên đã không được Quốc hội thông qua vì lo ngại việc hỗ trợ qua doanh nghiệp sẽ không đến đúng đối tượng.

Cần một chính sách khuyến khích tổng thể

Ông Đặng Hoàng Huy - Tổng Giám đốc Vinaconex Xuân Mai cho biết: Giá nhà mà Vinaconex đưa ra ở mức 8,8 triệu đồng/m² là có tính cả các khoản thuế mà doanh nghiệp này không được ưu đãi bên cạnh những ưu đãi của Nhà nước. Vì vậy, giá bán căn hộ mới tăng từ 6- 7 triệu lên đến 8,8 triệu đồng/m². Ông Huy cũng cho biết, 328 căn hộ tại dự án Ngô Thì Nhậm người mua phải trả hết tiền khi nhận nhà. Điều này không vi phạm vào bất cứ quy định nào về giao dịch nhà ở. Dự kiến cuối quý I-2011 sẽ bàn giao nhà. Thời điểm đó, người mua nhà cũng sẽ phải hoàn thành toàn bộ số tiền phải nộp. Có thể đối với người thu nhập thấp để lo được một khoản tiền lớn như thế cũng phải chạy vạy vất vả nhưng doanh nghiệp cũng có cái khó của doanh nghiệp.

Ông Vũ Ngọc Đạm, Trưởng phòng Phát triển nhà (Sở Xây dựng Hà Nội) cho biết, việc bán nhà theo kiểu của Vinaconex Xuân Mai không có quy định nào cấm. Các thông tư hướng dẫn của Bộ Xây dựng đưa ra nhiều hình thức giao dịch với nhà ở xã hội là: Trả tiền một lần, trả góp hoặc thuê. Việc trả theo hình thức nào là có sự thoả thuận giữa hai bên. Không thể ép doanh nghiệp là phải triển khai theo hình thức nào. Điều quan trọng để phát triển nhà ở xã hội là cần một chính sách tổng thể, toàn diện hơn. Quan trọng nhất là phải có chính sách khuyến khích để thu hút được các tổ chức tín dụng, ngân hàng tham gia vào các dự án nhà ở xã hội này để tạo điều kiện tốt nhất cho người dân và cho cả doanh nghiệp.

Chỉ khi các cơ chế chính sách hoàn thiện, tạo điều kiện tốt nhất cho các thành phần tham gia phát triển nhà ở xã hội thì chương trình nhà cho người nghèo đô thị mới đạt được ý nghĩa xã hội cao nhất và sẽ thu hút được sự quan tâm nhiều hơn nữa từ các doanh nghiệp khi tham gia vào chương trình này