Cần phát triển thị trường nhà cho thuê

Tờ trình mới đây của Bộ Xây dựng gửi Chính phủ cũng khẳng định, phát triển nhà cho thuê là một trong những giải pháp hữu hiệu để lành mạnh hóa thị trường bất động sản. Mặc dù là thị trường khá triển vọng như vậy nhưng đến nay vẫn không có nhiều doanh nghiệp mặn mà đầu tư vào phân khúc này.

Người dân cần quen với việc thuê nhà

Ở nhiều nước phát triển, hình thức thuê nhà khá phổ biến, thậm chí nhiều nơi còn phổ biến hơn là mua nhà để sở hữu. Ngược lại, ở nước ta, một nước mà thu nhập của người dân ở mức thấp thì tâm lý “an cư mới lạc nghiệp” lại ăn sâu vào tư tưởng nhiều người. Ai cũng có tâm lý sở hữu một ngôi nhà riêng chính là một nguyên nhân đẩy giá bất động sản lên cao chót vót như hiện nay. Vì vậy, nhiều chuyên gia đã cho rằng, việc phát triển nhà ở xã hội cho thuê không chỉ  giải quyết nạn thiếu nhà ở mà còn góp phần tích cực vào việc điều tiết thị trường bất động sản.

Hiện nay, ở các đô thị lớn của Việt Nam có nhà ở cho thuê chỉ tập trung phần lớn ở khu vực tư nhân, và đối tượng cho thuê chủ yếu là khu vực người nước ngoài vì mang lại lợi nhuận cao cho nhà đầu tư. Trong khi đó, phân khúc cho người lao động trong nước thuê cơ sở vật chất rất thiếu thốn, phòng ở chật hẹp và giá thành cũng tương đối cao, các điều kiện ràng buộc lỏng lẻo, Nhà nước không quản lý được. Vì vậy, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trịnh Đình Dũng cũng cho biết, Bộ đang xây dựng đề án “Nhà ở cho thuê”, trong đó chú trọng phát triển nhà ở xã hội giá rẻ để cho thuê hoặc thuê mua nhằm đáp ứng nhu cầu của nhiều người dân có thu nhập thấp.

“Hiện nay, nhiều người đang thuê nhà giá rẻ của người dân trong đô thị và nếu được thuê một căn hộ chung cư khang trang giá rẻ, lâu dài, mang tính độc lập thì tốt hơn nhiều khi thuê nhà trọ hoặc thuê ở cùng với người dân… Điều tôi muốn nói ở đây là cố gắng để người dân làm quen với việc ở nhà cho thuê” - Bộ trưởng khẳng định.

Giá nhà quá cao nên không phải người dân nào cũng có điều kiện mua sở hữu.

Làm sao để khuyến khích doanh nghiệp?

Vừa qua TP Hà Nội cũng đã triển khai thí điểm cho thuê nhà ở xã hội cho người có thu nhập thấp tại dự án CT19A Khu đô thị mới Việt Hưng, quận Long Biên. Tại các dự án nhà ở xã hội khác cũng có một quỹ nhà cho thuê, thuê mua. Tuy nhiên, đây là những căn hộ được đầu tư xây dựng bằng nguồn ngân sách Nhà nước. Trong khi đó, số lượng doanh nghiệp bỏ vốn đầu tư vào phân khúc nhà cho thuê lại không nhiều.

Năm 2005, Công ty Đầu tư Xây dựng số 2 Hà Nội (HACINCO) là doanh nghiệp tiên phong triển khai dự án thí điểm xây dựng nhà cho thuê đầu tiên tại Hà Nội với tổng mức đầu tư gần 300 tỷ đồng (khoảng 300 căn hộ có diện tích từ 40-119m²). Tại TP Hồ Chí Minh, dự án Beehome do Công ty CP quốc tế C&T làm chủ đầu tư cũng hướng đến đối tượng khách thuê. 

Theo lý giải của các chủ đầu tư, mặc dù khoản thu từ nhà cho thuê là ổn định, nhà đầu tư vẫn có thể bán lại nhà đó sau nhiều năm cho thuê nhưng cái khó vẫn là thời gian thu hồi vốn quá lâu. Trong điều kiện lãi suất ngân hàng cao như hiện nay thì doanh nghiệp không có năng lực tài chính khó mà đầu tư xây dựng nhà cho thuê được.

Ông Nguyễn Văn Đực, Phó giám đốc Công ty TNHH Địa ốc Đất Lành cho rằng, nếu doanh nghiệp bỏ tiền ra mua đất, xây dựng đầu tư rồi cho thuê và chờ thu hồi vốn thì rất khó. Vì nếu so sánh với nguồn vốn vay ngân hàng để đầu tư vào dự án nhà cho thuê, thì không biết đến bao giờ mới thu vốn lại được. Do đó, ít có doanh nghiệp nào làm được điều này, bởi 80-90% doanh nghiệp trong lĩnh vực bất động sản đều sử dụng nguồn vốn vay. Vì lẽ đó Nhà nước cần có chính sách riêng khuyến khích doanh nghiệp đầu tư xây dựng nhà cho thuê.

TS Lê Xuân Nghĩa (Phó Chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia) cũng cho rằng, việc tiếp cận quỹ đất đai khó khăn, tiền sử dụng đất cao, vốn đầu tư nhiều, giá cho thuê căn hộ thấp, thời gian thu hồi vốn lâu... chính là nguyên nhân khiến phân khúc nhà ở cho thuê kém hấp dẫn nhà đầu tư. “Hiện nay Chính phủ mới chỉ có chính sách về xây dựng nhà ở xã hội cho thuê hoặc cho thuê mua, còn chính sách về việc khuyến khích doanh nghiệp đầu tư xây dựng nhà cho thuê chưa có” - ông Nghĩa nói.

Cũng theo TS Lê Xuân Nghĩa, chính sách phát triển nhà ở cho thuê cần đồng bộ, từ khâu giao đất, xây dựng cơ sở hạ tầng đến quản lý vận hành các dự án nhà ở cho thuê, đảm bảo sự phát triển bền vững và lành mạnh của đô thị...