Chung cư mini “cứu” người thu nhập thấp?

Với số tiền gần 2 tỷ đồng, anh Nguyễn Huy Thắng "vật vã" suốt một tháng qua mà vẫn chưa tìm mua được chỗ ở ưng ý. Thế nên, khi tìm được thông tin rao bán "căn hộ 57m², 2 phòng ngủ, 1 phòng khách, 1 ban công, gần đường Kim Liên mới, giá 1,3 tỷ đồng. Miễn trung gian...", anh Thắng thốt lên: "cứu tinh của mình đây rồi"...

Sau khi gọi điện thoại cho người bán căn hộ nêu trên và nhận được câu trả lời ngắn gọn, "tôi bán mấy hôm rồi", anh Thắng cảm thấy vô cùng thất vọng. Anh vớt vát, "anh chốt giá bán là bao nhiêu?", "1,33 tỷ. Họ dọn đến ở rồi", đầu dây bên kia nói. Trong lòng đầy tiếc nuối vì để tuột mất cơ hội "ngàn vàng", anh Thắng lại vào google "sớt" từ "bán căn hộ chung cư mini". Sau một cái nhấp chuột, có 1.136.000 kết quả khiến anh ngỡ ngàng. Hóa ra, loại căn hộ diện tích 40 - 60m², ở khu trung tâm, giá cả từ 1 - 1,5 tỷ đồng/căn nhiều vô kể...

Đặc điểm của nhiều chung cư mini là ở trong các ngõ nhỏ.

Vẫn tiếc căn hộ ở đường Kim Liên mới (tên chính thức là đường Xã Đàn) nên anh Thắng nhấp chuột vào lời rao bán căn hộ thuộc chung cư mini ở khu vực này. Anh liên hệ với người rao bán và ngay trong buổi chiều đến xem nhà.

Sự háo hức của anh tắt lịm sau khi theo người bán đi vào cái ngách nhỏ (nếu hai xe máy đi ngược chiều thì không có đường tránh). Lại cố vớt vát, anh theo cô chủ nhà đi vào bên trong để tận mắt nhìn căn hộ mà trước đó, anh cho là lý tưởng với cái "gia đình bé mọn" của mình. Thế nhưng, sự thất vọng lại tăng theo mỗi bước lên bậc cầu thang. Chung cư này xây mới, vẫn còn nguyên mùi vôi vữa nhưng từ cái lan can cầu thang, gạch lát cầu thang, sơn tường... đều toát ra vẻ... chất lượng thấp.

Khi chủ nhà mở cửa căn hộ để khách vào xem thì niềm hy vọng của anh tắt hẳn. Trần nhà thấp, các phòng thiết kế một cách gượng ép cho thành... nhiều phòng nên không gian rất bức bối. Anh Thắng còn hoảng hơn khi được chủ nhà cho biết, sau khi bán hết các căn hộ, chị sẽ hết trách nhiệm. Lúc đó, sổ đỏ (sổ đỏ của cả chung cư) sẽ giao cho các hộ gia đình. Các hộ gia đình sống trong chung cư sẽ bàn nhau cách giữ gìn sổ đỏ cũng như cách quản lý, vận hành "ngôi nhà chung". "Sao chị bảo có sổ đỏ chính chủ?", anh Thắng hỏi lại người bán, "thì sổ đỏ chính chủ là sổ đỏ cho cả thửa đất xây dựng chung cư này. Còn sổ đỏ cho từng căn hộ thì cả Hà Nội này chưa ai làm được", người bán nói. Nghe vậy, anh Thắng chẳng còn chút hứng thú nào để nói về việc mua bán.

Khi tìm hiểu để viết bài về thị trường nhà chung cư mini, chúng tôi gặp chị Hồ Thị Nga, một người từng đi "săn" loại căn hộ này. Chị Nga cho biết, mới đây chị đi xem căn hộ chung cư cũng ở gần đường Xã Đàn. Căn hộ chị định mua ở tầng 5, nằm tít trong một cái ngõ nhỏ. Đến nơi, chị mới biết chung cư này được xây trên diện tích rất khiêm tốn, chỉ khoảng 60m². Nhà 7 tầng nhưng không có thang máy. Người chủ nhà cho biết, hiện tại chỉ còn căn hộ tầng 5. Giá căn hộ chênh nhau 50 triệu đồng (giá giảm theo độ cao của từng tầng). Khi chị Nga nêu vấn đề, báo chí phản ánh một số chủ đầu tư xây dựng chung cư mini xây vượt số tầng cho phép, nếu bị phát hiện sẽ phải "cưa ngọn". Nếu tình huống này xảy ra thì người mua căn hộ ở tầng trên... mất trắng. Nghe vậy, chủ đầu tư bảo, "nếu cần thiết, chúng tôi có thể cho chị xem giấy phép xây dựng để biết".

"Tôi từng có ý định mua căn hộ ở các chung cư mini nhưng sau khi đi xem thì thấy không gian sống ở đây khá bức bối, giấy tờ chỉ mua bán trao tay nên đành từ bỏ ý định này", chị Nga nói.

Nếu chỉ có trong tay số tiền từ 1 - 1,5 tỷ đồng thì những lời rao bán căn hộ ở chung cư mini rất hấp dẫn đối với nhiều người. Lợi thế của chung cư mini là gần trung tâm, diện tích nhỏ, số tiền bỏ ra không quá lớn. Tuy nhiên, ngoài những ưu thế về giá rẻ, địa điểm, chung cư mini cũng bộc lộ rõ điểm yếu như: không gian sống chật hẹp; tính pháp lý chưa rõ ràng.

Nghị định 71/CP có hiệu lực vào tháng 8/2010 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Nhà ở chính thức công nhận chung cư mini là một loại hình nhà ở. Tuy nhiên, việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng cho căn hộ thuộc chung cư mini vẫn chưa thực hiện. 

Tiến sỹ Phạm Sỹ Liêm, Phó Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam cho rằng: "Cần sớm đưa loại hình xây dựng chung cư mini vào diện quản lý từ lúc đầu tư, xây dựng đến vận hành để đảm bảo chất lượng và đảm bảo cảnh quan môi trường". Mua căn hộ chung cư mini sẽ là giải pháp cho người có thu nhập thấp đang bức bách về nhà ở nếu như chất lượng xây dựng cũng như cách quản lý và tính pháp lý đầy đủ. Tiếc rằng những điều kiện này hiện chưa được thực hiện một cách có hệ thống