Môi giới tự do “tạo giá ảo”, thao túng thị trường nhà đất
Giá nhà đất ở một số địa phương vẫn có xu hướng tăng, đặc biệt là tại các thành phố lớn như Hà Nội và TP Hồ Chí Minh. Nguyên nhân có một phần từ việc “tạo giá ảo”, “thổi giá” của giới đầu cơ và các cá nhân hành nghề môi giới bất động sản. Đây là nhận định của Bộ Xây dựng trong thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản quý III/2024 do Bộ Xây dựng công bố ngày 30/10.
Môi giới làm ăn chụp giật
Theo Bộ Xây dựng, trong quý III/2024, khảo sát và tổng hợp báo cáo tại một số “điểm nóng” về giá nhà như Hà Nội và TP Hồ Chí Minh thì giá căn hộ chung tại Hà Nội tiếp tục tăng ở cả dự án mới và cũ. Mặt bằng giá dự án mới đã tăng khoảng (4% đến 6%) theo quý và (22% đến 25%) theo năm. Sản phẩm nhà ở giá bình dân không đủ nguồn cung cho nhu cầu của thị trường. Theo đó, đã kéo giá bán chung cư tăng lên, đặc biệt có một số khu vực tăng cục bộ lên khoảng 35% đến 40% tùy từng vị trí so với trước đó vài tháng.
Trên thị trường phân khúc căn hộ chung cư bình dân (có mức giá bán dưới 25 triệu đồng/m2) gần như không có giao dịch do không có sản phẩm để bán. Căn hộ chung cư trung cấp (có mức giá khoảng 25 triệu đồng/m2 đến dưới 50 triệu đồng/m2) vẫn chiếm tỉ trọng cao về giao dịch nhưng nguồn cung cũng rất ít. Chủ yếu là căn hộ chung cư cao cấp, siêu cao cấp (có mức giá trên 50 triệu đồng/m2).
Bộ Xây dựng cho biết, giá bất động sản tại một số địa phương vẫn có xu hướng tăng. Hiện tượng tăng giá có tính cục bộ, xảy ra ở một số khu vực, một số loại hình, một số phân khúc bất động sản dẫn đến tác động làm tăng giá chung. Một số nguyên nhân dẫn chính đến tình trạng đầu tiên là do biến động chi phí liên quan đến đất đai tác động khi áp dụng phương pháp tính và bảng giá đất mới. Đặc biệt tại một số địa phương, khu vực có hiện tượng đấu giá quyền sử dụng đất với kết quả trúng đấu giá cao gấp nhiều lần giá khởi điểm như ở một số vùng ven Hà Nội. Việc quản lý, thực hiện đấu giá quyền sử dụng đất chưa tốt dẫn đến việc có hiện tượng nhiều nhà đầu tư thành lập hội, nhóm tham gia đấu giá. Các đối tượng này trả giá đất cao gấp nhiều lần so với giá khởi điểm, rồi có thể “bỏ cọc” sau khi trúng đấu giá đất nhằm mục đích thiết lập mặt bằng giá ảo tại khu vực để kiếm lời.
“Việc đấu giá quyền sử dụng đất với kết quả trúng đấu giá cao gấp nhiều lần giá khởi điểm sẽ có tác động làm tăng mặt bằng giá đất, giá bất động sản, giá nhà ở của khu vực lân cận và của địa phương. Đồng thời làm tăng chi phí triển khai thực hiện dự án nhà ở, gây khó khăn cho doanh nghiệp, giảm nguồn cung cho thị trường, tác động tiêu cực đến thị trường bất động sản”, Bộ Xây dựng cho biết.
Cùng với đó, Bộ Xây dựng cho rằng là hiện tượng “tạo giá ảo”, “thổi giá” của giới đầu cơ và các cá nhân hành nghề môi giới bất động sản. Các đối tượng này đã lợi dụng sự thiếu hiểu biết, đầu tư theo tâm lý đám đông của người dân để trục lợi. “Đây là các cá nhân hoạt động môi giới tự do, không có chứng chỉ môi giới bất động sản, yếu về chuyên môn, hiểu biết pháp luật hạn chế, chưa có tính chuyên nghiệp, yếu kém về đạo đức kinh doanh dẫn đến tình trạng làm ăn chụp giật, thông đồng làm giá, thổi giá cao so với giá trị thực tế, thao túng thị trường, gây thiệt hại cho khách hàng và làm giảm tính minh bạch của thị trường bất động sản”, Bộ Xây dựng nhấn mạnh.
Nhà ở xã hội vẫn triển khai chậm
Theo con số của Bộ Xây dựng, báo cáo của các địa phương về kết quả thực hiện Đề án một triệu căn nhà ở xã hội cho thấy, trong quý III, trên địa bàn cả nước có 8 dự án nhà ở xã hội đã được triển khai với quy mô khoảng 4.960 căn. Tuy nhiên, cả nước chỉ có 1 dự án hoàn thành một phần với quy mô chỉ vỏn vẹn 200 căn hộ. Trong khi đó, số lượng dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư cũng chỉ có 3 dự án với quy mô 2.676 căn hộ.
Gói tín dụng 120 nghìn tỷ đồng cho vay nhà ở xã hội hiện nay ngoài 4 ngân hàng thương mại cổ phần nhà nước (BIDV, VietinBank, Agribank, Vietcombank), còn có thêm 4 ngân hàng gồm TPbank, VPBank, MBBank và Techcombank đã có văn bản đăng ký tham gia chương trình với số tiền đăng ký của mỗi ngân hàng là 5.000 tỷ đồng. Thế nhưng kết quả giải ngân hiện chỉ có tổng dư nợ là 1.783 tỷ đồng (có nghĩa chỉ đạt khoảng 1,5%).
Đối với các doanh nghiệp vay vốn làm nhà ở xã hội, trong số các dự án đủ điều kiện vay, mới chỉ có 15 dự án ký hợp đồng tín dụng với tổng mức cam kết cấp tín dụng là 4.200 tỷ đồng, dư nợ là 1.633 tỷ đồng. Qua rà soát, hiện nay nguồn vốn 120 nghìn tỷ cũng chỉ mới giải ngân khoảng 150 tỷ đồng cho người mua nhà ở xã hội tại 12 dự án.