Nghệ An siết chặt quản lý, ngăn chặn trục lợi chính sách nhà ở xã hội

Nhằm hiện thực hóa Đề án "Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021 - 2030" của Chính phủ, đến thời điểm hiện nay tỉnh Nghệ An đã phê duyệt 192 dự án nhà ở, khu đô thị với tổng diện tích đất khoảng 3.230ha.

Các dự án đã và đang xây dựng sẽ cung cấp trên 72.580 nhà ở phục vụ nhu cầu cho người dân trên địa bàn. Trong đó, toàn tỉnh đã hoàn thành 2.488 căn hộ NOXH, nhà ở công nhân tại 3 dự án, công trình NOXH. Riêng năm 2025, tỉnh Nghệ An đã hoàn thành xây dựng và đưa vào sử dụng khoảng 2.517 căn NOXH, vượt xa chỉ tiêu 1.420 căn Thủ tướng Chính phủ giao cho Nghệ An.

Trước đó, giai đoạn 2021 - 2024, thực hiện Đề án “Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ NOXH cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021 - 2030”, Nghệ An đã hoàn thành 1.675 căn hộ thuộc 3 dự án NOXH, nhà ở công nhân.

Các dự án nhà ở xã hội được quy hoạch đồng bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội như nhà trẻ, trường mầm non, chợ, trung tâm thương mại; khi hoàn thành sẽ cơ bản đáp ứng các nhu cầu sinh hoạt thiết yếu của người dân.

Để tạo thuận lợi cho các tổ chức, doanh nghiệp và người dân có nhu cầu được tiếp cận, tỉnh Nghệ An cũng đã Công bố công khai danh mục dự án NOXH có nhu cầu vay vốn Chương trình tín dụng 120.000 tỷ đồng trên Cổng thông tin điện tử để các ngân hàng có cơ sở áp dụng cho vay vốn ưu đãi.

Chú trọng phát triển nhà ở cho công nhân tại các Khu công nghiệp (KCN), Nghệ An cũng là địa phương được đáng giá bứt tốc trong việc xây dựng, phát triển các khu nhà lưu trú cho chuyên gia, người lao động của các doanh nghiệp FDI. Từ năm 2022 đến nay, Nghệ An đã khởi công xây dựng 5 khu nhà ở lưu trú, đáp ứng chỗ ở cho hàng trăm ngàn chuyên gia, người lao động tại các KCN.

Đơn cử, tại KCN VSIP 1 Nghệ An, Khu ký túc xá của Nhà máy Luxshare – ICT Nghệ An hiện có khoảng 2.000 công nhân vào lưu trú; Khu nhà ở của Công ty TNHH Công nghệ Everwin Precision Việt Nam cho khoảng 1.200 công nhân lưu trú.

Năm 2026 sẽ có thêm 2 nhà lưu trú cho công nhân của Nhà máy Luxshare ICT Nghệ An 1 tại KCN VSIP Nghệ An với 253 căn hộ để 1.132 công nhân lưu trú và dự án Nhà lưu trú công nhân thuộc dự án Nhà máy Luxshare ICT Nghệ An 2 tại KCN VSIP Nghệ An cũng được khởi công xây dựng có quy mô 3.288 căn hộ, đáp ứng nhu cầu cho khoảng 12.500 công nhân.

Ngoài khu nhà lưu trú cho chuyên gia, người lao động của doanh nghiệp FDI, nhiều dự án nhà ở thương mại trước khi khởi công, chủ đầu tư đều quy hoạch và cam kết dành 20% diện tích đất dự án để làm chung cư, NOXH. Tại KCN Nam Cấm, dự án NOXH gồm 525 căn hộ của Công ty CP Địa ốc Kim Thi được triển khai từ năm 2023 đến nay cũng vừa mở bán.

Trước nhu cầu ngày càng cao của người dân về NOXH, nhằm tăng cường tính minh bạch và phòng ngừa tiêu cực trong việc xét duyệt, mua - bán NOXH, thực hiện Chỉ thị số 34/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ, ngày 25/12/2025, tỉnh Nghệ An đã có nhiều động thái, biện pháp nhằm chấn chỉnh hoạt động này trên toàn địa bàn.

Theo đó, Nghệ An yêu cầu Sở Xây dựng phải công khai đầy đủ thông tin các dự án NOXH ngay sau khi khởi công về quy mô, số lượng căn hộ, giá bán tạm tính và thời gian nhận hồ sơ. Sau khi ký hợp đồng, danh sách người mua cũng phải được công bố công khai để phục vụ công tác hậu kiểm, tránh tình trạng một đối tượng được hỗ trợ nhiều lần. Các cơ quan chức năng sẽ tập trung kiểm tra, đảm bảo giá bán NOXH được tính đúng, tính đủ theo quy định, không để doanh nghiệp lợi dụng chính sách để trục lợi.

Để bảo vệ quyền lợi người dân, tỉnh Nghệ An giao Công an tỉnh chỉ đạo các lực lượng nghiệp vụ và Công an địa phương xử lý nghiêm hành vi môi giới trái phép, trục lợi trong việc làm thủ tục, hồ sơ; xử phạt các chủ đầu tư, doanh nghiệp vi phạm quy định xét duyệt đối tượng; xây dựng phương án đảm bảo ANTT tại các điểm tiếp nhận hồ sơ, tránh tình trạng chen lấn, tụ tập đông người. UBND các xã, phường nơi có dự án phải thiết lập đường dây nóng và các kênh tiếp nhận phản ánh để kịp thời xử lý các kiến nghị của người dân.

Đối với chủ đầu tư, Nghệ An yêu cầu đơn vị áp dụng công nghệ số vào việc hướng dẫn và tiếp nhận hồ sơ trực tuyến để giảm tải áp lực trực tiếp. Trong trường hợp số lượng hồ sơ vượt quá số căn hộ, việc bốc thăm phải được tổ chức công khai với sự giám sát của Sở Xây dựng và khuyến khích có sự tham gia của báo chí. Tuyệt đối nghiêm cấm việc thu tiền đặt cọc ngoài quy định hoặc ủy quyền cho các sàn giao dịch thu tiền trái luật.

Đối với người có nhu cầu mua nhà, phải trực tiếp làm việc với chủ đầu tư, không qua trung gian và phải chịu trách nhiệm về tính trung thực của hồ sơ. Các trường hợp gian lận về thu nhập hay nhà ở sẽ bị thu hồi căn hộ, xử phạt hành chính và công khai danh sách vi phạm.

Xác định phát triển NOXH là quyết tâm chính trị, nhiệm vụ quan trọng của Đảng và cả hệ thống chính trị, đưa chỉ tiêu phát triển NOXH vào hệ thống chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội 5 năm và hằng năm của địa phương, góp phần phát triển nhanh, bền vững, tỉnh Nghệ An tiếp tục giao nhiệm vụ cho các Sở, ban, ngành cấp tỉnh và UBND các phường, xã trên địa bàn tỉnh căn cứ Nghị quyết của Quốc hội, Nghị định của Chính phủ để tổ chức triển khai thực hiện kịp thời, hiệu quả; bảo đảm việc thực thi đồng bộ.

Tham mưu việc chấp thuận chủ trương đầu tư; tổ chức đấu thầu, lựa chọn nhà đầu tư; thực hiện các thủ tục về đất đai, bàn giao đất sạch; thẩm định, phê duyệt quy hoạch xây dựng, cấp giấy phép xây dựng đối với các dự án NOXH, nhằm sớm triển khai khởi công và đầu tư xây dựng, phấn đấu hoàn thành chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội do Thủ tướng Chính phủ giao tại Quyết định về kế hoạch giai đoạn, trong năm 2025 và các năm tiếp theo đến năm 2030.

Đặc biệt, tỉnh Nghệ An yêu cầu các sở, ngành, địa phương không ban hành các quy định gây khó khăn, phát sinh thêm thủ tục hành đến chính đối với doanh nghiệp và người dân; các thủ tục hành chính liên quan dự án NOXH phải được giải quyết theo cơ chế “luồng xanh”, “luồng ưu tiên”, bảo đảm nhanh chóng, thuận lợi và hiệu quả.

Trong đó, chú trọng triển khai thực hiện các quy định tại Nghị quyết số 201/2025/QH15 ngày 29/5/2025 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển NOXH. Tổ chức thực hiện ngay việc cắt giảm, cải cách thủ tục hành chính theo quy định tại Nghị quyết số 201/2025/QH15 và Nghị định số 192/2025/NĐ-CP ngày 1/7/2025 của Chính phủ. Đồng thời khẩn trương xử lý, tháo gỡ ngay những thủ tục hành chính đã được quy định tại Nghị quyết số 201/2025/QH15.

Hiện, Nghệ An tiếp tục rà soát, bổ sung quy hoạch các KCN, bảo đảm bố trí đủ quỹ đất để phát triển NOXH cho công nhân và nhà lưu trú công nhân trong KCN; thực hiện nghiêm quy định của pháp luật về việc dành quỹ đất xây dựng nhà lưu trú công nhân trong các KCN.

Cùng với đó, tiến hành rà soát, bổ sung quy hoạch đô thị, bảo đảm dành đủ quỹ đất cho phát triển NOXH, bao gồm nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân; thực hiện nghiêm quy định về việc dành 20% quỹ đất ở trong các dự án nhà ở thương mại, khu đô thị để đầu tư phát triển NOXH theo pháp luật.