Nhà ở đang lấn át bản sắc của hạ tầng du lịch nghỉ dưỡng
Trong khi đến nay cả nước có hơn 100 nghìn căn hộ du lịch nghỉ dưỡng (condotel) chưa được công nhận là nhà ở và được cấp sổ đỏ, thì theo khảo những tháng qua nguồn cung condotel vẫn tăng đến 59%.
Theo khảo sát của Savills Việt Nam, từ nay đến hết năm 2024 cả nước sẽ còn tiếp tục có thêm 33.000 sản phẩm căn nhà thứ 2 là condotel, biệt thự nghỉ dưỡng, văn phòng lưu trú… được đưa ra thị trường. Điều này càng cho thấy, bất chấp những bất ổn về mặt pháp lý, nhu cầu mua để ở tại các khu nghỉ dưỡng, mua condotel để đầu tư vẫn tăng trưởng nhanh hằng năm. Tình trạng này khiến giá giao dịch trong phân khúc bất động sản (BĐS) nghỉ dưỡng vẫn tăng từ 2-7% trong thời gian gần đây.
Nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên là do ngành Du lịch đã kịp phục hồi trở lại, tần suất chuyến bay nội địa đã quay trở lại mức cao nhất của năm 2019. Theo Cục Hàng không Việt Nam, không tính dịp cao điểm hè, chỉ trong 6 tháng đầu năm nay thị trường nội địa đã đạt 20,8 triệu khách, tăng 58% so với năm ngoái, thậm chí tăng 12% so với nửa đầu năm 2019 - thời điểm ngành Du lịch và hoạt động vận chuyển có mức tăng cao nhất. Từ đầu năm đến nay, các hãng hàng không trong nước cũng đã chuyển hướng khai thác sang những thị trường tiềm năng như Ấn Độ và mở rộng đường bay tại các thị trường quen thuộc như Hàn Quốc, Singapore và Malaysia. Đây là tín hiệu khả quan trong lúc thị trường du lịch quốc tế có tốc độ hồi phục chậm do nhiều quốc gia, khu vực vẫn đang áp dụng các quy định hạn chế đi lại. Chuyên gia quốc tế về du lịch, nghỉ dưỡng Mauro Gasparotti nhận định: “Thị trường du lịch, nghỉ dưỡng đang dần hoạt động sôi động trở lại. Các khu nghỉ dưỡng ven biển có tỷ lệ thu hút khách cao. Tuy vậy, những dự án lớn về hạ tầng du lịch, nghỉ dưỡng có vị trí không đẹp trên cả nước vẫn gặp khó khăn khi thị trường đang có sự phân hóa rõ rệt”. Lý do, ngành Du lịch vẫn đang đứng trước một số hạn chế. Bên cạnh các vấn đề toàn cầu như lạm phát, sự sụt giảm từ nguồn du khách Trung Quốc… một thách thức lớn trong thu hút khách mà ngành Du lịch trong nước đang phải đối mặt là tình trạng dư thừa nguồn cung.
Một khó khăn khác trong lĩnh vực phát triển hạ tầng du lịch, nghỉ dưỡng là đến nay cả trăm nghìn căn condotel, biệt thự du lịch, văn phòng lưu trú… chưa được chính thức công nhận và cấp sổ đỏ. Thời gian qua đã có một số địa phương tự vận dụng, cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu condotel được xây dựng trên đất thương mại du lịch và tự đặt ra khái niệm "đất ở không hình thành đơn vị ở". Việc này đã bị các cơ quan có thẩm quyền của Trung ương kiểm tra, thanh tra, kết luận là trái với các quy định của Luật Đất đai 2013.
Góp ý với Chính phủ về Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Đất đai, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội BĐS TP Hồ Chí Minh cho rằng, việc chậm cấp sổ hồng cho các công trình xây dựng không phải là nhà ở, phục vụ mục đích lưu trú, du lịch hoàn toàn không phải do quy định của Luật Đất đai gây ra, mà nguyên nhân chủ yếu là do Luật Xây dựng, Luật Kinh doanh BĐS chưa quy định cụ thể. Bên cạnh đó, Luật Du lịch cũng chưa đồng bộ, chưa liên thông. Theo ông Lê Hoàng Châu, condotel phần lớn nằm trong tòa nhà cao tầng thuộc các khu du lịch, nghỉ dưỡng, sử dụng quỹ đất là đất thương mại, dịch vụ có thời hạn sử dụng tối đa 50 năm, trường hợp đặc biệt tối đa không quá 70 năm. Trong khi các quy định pháp luật về đất đai đã cho phép cơ quan Nhà nước có thẩm quyền là cấp tỉnh cấp sổ đỏ cho công trình xây dựng không phải là nhà ở nên chỉ cần sửa đổi, bổ sung việc cấp giấy chứng nhận vào Nghị định 43/2014/NĐ-CP, là tình trạng ách tắc trên sẽ được tháo gỡ.
Về vấn đề này, PGS TS Trần Kim Chung, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương cho rằng, việc xây dựng khung pháp lý đối với condotel cần được ưu tiên. Luật Kinh doanh BĐS năm 2014 cần được sửa đổi, bổ sung theo hướng định danh chính thức các loại BĐS du lịch; bổ sung quy định về chuyển nhượng hợp đồng mua bán BĐS du lịch trong tương lai… Sau nhiều năm chờ đợi, Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số quy định chi tiết thi hành Luật Đất đai cũng đã được Bộ Tài nguyên và Môi trường xây dựng, đưa ra lấy ý kiến. Trong đó quy định về cấp sổ đỏ cho các dự án BĐS nghỉ dưỡng cũng đã được đưa vào dự thảo này.