“Bản sao” người nổi tiếng: Nổi nhanh, chìm dễ

• NSƯT Khánh Hòa: Hát bolero không phải vì trào lưu
• Á hậu Hà Thu đăng quang Tình Bolero phiên bản Nghệ sĩ 2017
• “Ồn ào” với Bolero: Trào lưu nhất thời hay sự hồi sinh đích thực?

"Bản sao" có hai dạng: giống ngoại hình, cách biểu diễn hoặc giống giọng hát. Dạng "bản sao" giống ngoại hình và cách biểu diễn thì vô số kể. Có thể liệt kê một danh sách dài dằng dặc như:  chàng trai Alex Dương, ca sĩ Giang Hồng Ngọc đều được ví là "họ hàng" nhà Hồ Ngọc Hà từ nét mặt đến phong cách thời trang; hotgirl Khả Ngân giống Hoa hậu Việt Nam Đặng Thu Thảo; "bản sao" Hoa hậu Nguyễn Cao Kỳ Duyên là cô gái Lâm Á Hân; Đặng Kim Ánh giống Hà Kiều Anh; Lê Kim Oanh giống ca sĩ Lương Bích Hữu, Đặng Thanh Trà My thì sở hữu vẻ ngoài gợi cảm như ca sĩ Tóc Tiên...

Đình đám nhất phải kể đến anh chàng sinh năm 1996 đến từ Bình Phước Võ Viễn Thiện. Anh chàng xuất thân từ nhân viên bảo vệ này một bước thành "sao" nhờ ngoại hình y chang ca sĩ Sơn Tùng M-TP. Riêng giọng hát thì có Tố My "sao y bản chính" ca sĩ Như Quỳnh, Nguyễn Thành Đạt hát giống Tuấn Hưng, Ngọc Trâm là "bản sao" của Hương Tràm, Lê Minh Trung là "giọt nước" của ca sĩ Giang Tử, anh chàng bán kẹo kéo Trọng Nghĩa có giọng như Đan Nguyên...

Nhờ hào quang của "bản gốc", họ nổi như cồn. Khả Như, Lâm Á Hân, Alex Dương... vì có ngoại hình giống các người đẹp nhất nhì showbiz nên con đường nghệ thuật của họ bỗng dưng rộng mở. Khả Như có nhiều hợp đồng làm mẫu ảnh, Lâm Á Hân có thêm lời mời diễn xuất bởi cô vốn là thành viên nhóm hài BB&BG, Alex Dương tạo ấn tượng mạnh khi tham gia một cuộc thi về thời trang...

Họ coi đó là bước đà đầu tiên để từ đó dần khẳng định mình. Họ có thêm fan hâm mộ từ "bản gốc" và không ít fan hiếu kỳ. Nếu ngoại hình là thứ bẩm sinh, ngẫu nhiên giống người nổi tiếng thì không có gì phải bàn cãi. Giọng hát vốn có của người ta na ná một danh ca nào đó cũng chẳng đáng để ầm ĩ.

Thế nhưng, điều đáng nói là không ít người cố tình nhại giọng, nhại phong cách, cách ăn mặc hòng càng giống bản chính  càng tốt để lăng xê mình hoặc nhăm nhe kiếm chác.

Từ những clip bắt chước, nhép giọng Sơn Tùng trên mạng, Võ Viễn Thiện gây sốt nhờ gương mặt và phong cách không khác anh em song sinh của tác giả "Không phải dạng vừa đâu". Nhận thấy cơ hội béo bở, lập tức, giới bầu show nhảy vào mời Thiện làm mẫu ảnh, quay video, đi hát...

Nắm bắt cơ hội đổi đời, Thiện "lột xác" cấp tốc. Từ một chàng bảo vệ đen đúa, quê mùa, Thiện ăn mặc sành điệu, làm tóc y chang "bản gốc".  Cử chỉ, nét mặt, vũ đạo của Sơn Tùng cũng được Thiện ra sức học tập.

Thiện thừa nhận: "Tôi cảm thấy khá may mắn khi có gương mặt giống Sơn Tùng M-TP. Khi cơ hội và may mắn đến với bản thân, tôi nghĩ mình nên nắm bắt. Tôi cũng rất sợ bị cộng đồng mạng ném đá nhưng để kiếm tiền, tôi phải làm theo lời yêu cầu của người mời mình". Anh còn thuê quản lý riêng và xây dựng một lượng fan hùng hậu. Và dĩ nhiên, những bài hát Thiện biểu diễn đều là của "bản gốc".

Sự xuất hiện của phiên bản Sơn Tùng M-TP khiến lắm kẻ hiếu kỳ ùn ùn mua vé vào xem anh chàng này giống Sơn Tùng đến độ nào. Thế nhưng người ta chỉ được mãn nhãn mà không mãn nhĩ. Ngoài ngoại hình, khả năng vũ đạo giống ca sĩ gốc Thái Bình thì tài năng ca hát của anh chàng Bình Phước không mấy thu hút.

Lớp vỏ bề ngoài có thể bắt chước nhưng tài năng và sự sáng tạo thì không thể. Nhiều người không biết đầu đuôi, cứ tưởng Sơn Tùng thật thì mọi chuyện lại lôi thôi, bị tố lừa đảo đủ kiểu. Bởi ai cũng biết sức hút của Sơn Tùng là rất lớn và mời được anh không phải dễ. Trong khi chỉ cần bỏ chút tiền là có ngay Sơn Tùng "bản sao".

Tham gia cuộc thi "Giọng hát Việt 2013", Ngọc Trâm được so sánh với Hương Tràm khi hai người đều cùng quê Nghệ An, sở hữu vẻ ngoài xinh xắn và giọng ca đầy nội lực ở độ tuổi 17. Biết lợi thế, Ngọc Trâm luôn chọn những ca khúc mà Hương Tràm từng thể hiện thành công ở cuộc thi này như "Anh", "Xa". Thế nhưng, chiêu bài của cô gây tác dụng ngược.

Dù bị khán giả la ó vì bắt chước nguyên xi đàn chị mà không hề có đột phá nào, Ngọc Trâm vẫn vỗ ngực tự hào: "Tôi không quan trọng người ta nghĩ tôi là Trâm hay là Tràm. Tôi chỉ muốn mang tiếng hát của mình đến với trái tim khán giả".

Sau khi hóa thân thành danh ca Như Quỳnh trong cuộc thi "Biến hóa hoàn hảo 2016", Tố My được mặc định là "bản sao Như Quỳnh". Tố My cho hay đó là niềm vinh dự khi giọng ca của mình được so sánh với tượng đài nhạc trữ tình mà nhiều người ngưỡng mộ. Song cô vẫn tự tin khẳng định chắc nịch: từ sau cuộc thi, mình sẽ có con đường riêng để không bị gọi là "bản sao" của ai cả.

Trái với lời khẳng định, liên tiếp các sản phẩm của Tố My đều cover (làm lại) ca khúc nổi tiếng gắn với giọng ca Như Quỳnh. Gần như bài nào Như Quỳnh từng thể hiện thành công thì y như rằng Tố My sẽ có phiên bản. Và nếu để ý kỹ, khi tham gia "Tình bolero" hay "Solo cùng bolero", giọng ca của Tố My lúc đó vẫn chưa có cách nhả chữ, luyến láy như Như Quỳnh. Chỉ từ khi cô tham gia "Biến hóa hoàn hảo" thì giọng ca bắt đầu có xu hướng bắt chước.

Các fan tỏ ra khó chịu, ném đá. Đến khi Tố My thực hiện MV "Chờ người" thì sự bức xúc như giọt nước tràn ly.  Fan Như Quỳnh khăng khăng Tố My phá nát bài "Chờ người" khi thể hiện theo phong cách EDM và hình ảnh cổ trang trái khoáy với tinh thần bài hát. Nếu "Chờ người" của Như Quỳnh là cô gái Việt Nam trong tà áo dài và chiếc nón lá dịu dàng thì "Chờ người" của Tố My lại mang dáng dấp Tiểu Long Nữ, yêu quái và cả cảnh nóng như trong phim cổ trang Trung Quốc.

Ở dòng nhạc bolero, những giọng ca na ná thế hệ trước không chỉ có Tố My mà nhiều vô kể. Thậm chí, ở một phòng trà tại TP Hồ Chí Minh chuyên biểu diễn nhạc vàng, ca sĩ toàn là "truyền nhân" của Giao Linh, Phương Dung, Đan Nguyên, Mai Thiên Vân...

Phải công nhận rằng, ban đầu, sức hút của những bản sao này rất ghê gớm. Không ít bản sao được sự mến mộ của khán giả ngay từ đầu như Nguyễn Thành Đạt, Khả Ngân, Tố My... Nhưng càng về sau, khán giả càng khắt khe hơn. Họ trông chờ những sản phẩm sáng tạo mang dấu ấn riêng của mỗi người. Nếu sáng tạo đó ấn tượng, khán giả sẽ đón nhận và ghi nhớ, đánh dấu mốc nghệ sĩ  "thoát xác bản sao". Còn nếu mãi núp bóng thần tượng thì kết cục của "bản sao" chỉ có một.

Vì bắt chước Sơn Tùng để kiếm tiền trắng trợn, lộ liễu, Võ Viễn Thiện bị "bản gốc" né tránh khi vô tình chạm mặt. Đã vậy, "Sơn Tùng rởm" còn bị fan của "bản gốc" đánh cho một trận lên bờ xuống ruộng. Thực tài không có nên dù cố gắng hoạt động âm nhạc nhưng dần dà, cái tên Võ Viễn Thiện càng mờ nhạt và mất hút. Ngọc Trâm, Lê Minh Trung, anh chàng kẹo kéo Trọng Nghĩa... cũng chẳng còn ai được nhắc tên, điểm mặt. Khán giả không nhớ đến tên tuổi thật của các "bản sao" mà họ chỉ nhớ "bản gốc". Bởi "bản gốc" chỉ có một còn "bản sao" thì chắc chắn không dừng lại ở một người. 

Nhiều nghệ sĩ trót bị/ được làm "bản sao" người nổi tiếng thì việc thoát ra khỏi cái bóng đó là điều không hề dễ dàng. Họ chỉ thoát ra khi nào nội lực và tài năng sáng tạo của mình đủ mạnh và khác biệt. Bởi nghệ thuật là "khơi những nguồn chưa ai khơi" chứ đừng ảo tưởng rằng bắt chước cũng là một dạng tài năng. Nếu có thực tài, hãy dũng cảm bước ra khỏi cái bóng của "bản gốc" vì nếu mãi bắt chước, mãi ỷ lại thì nó chỉ làm mòn khả năng sáng tạo mà thôi.

Chẳng hạn như Rocker Nguyễn. Anh từng bị ví là bản sao của ca sĩ Isaac. Nhưng giọng hát lạ lẫm, phong cách diễn xuất duyên dáng đã và đang khẳng định một Rocker Nguyễn không liên quan gì đến Isaac.

Trong buổi họp báo ra mắt cuộc thi "Thần tượng bolero" 2018, ca sĩ Như Quỳnh tâm huyết gửi gắm: "Tôi mong thế hệ sau sẽ có được giọng ca, âm điệu để cất tiếng lên, khán giả không cần nhìn mặt vẫn nhận được đó là ai. Nhìn lại các giọng ca gạo cội như Giao Linh, Thanh Tuyền, Thanh Thúy, Hoàng Oanh, Hương Lan... ai cũng thấy mỗi người đều có chất giọng đặc biệt, không thể lẫn lộn".