Đổi mới sách giáo khoa: Đừng để “bình mới rượu cũ”

08:57 12/12/2019
Sau khi Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố 5 bộ sách giáo khoa lớp 1 mới đã được dư luận quan tâm đánh giá là bước cải tiến quan trọng cho nền giáo dục nước nhà. Nhưng làm sao để biết sách giáo khoa nào có giá trị để chọn cho học sinh và con em mình dễ học, dễ hiểu là băn khoăn của nhiều nhà trường, giáo viên và các bậc phụ huynh?


Ngày 30-11-2019, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã công bố dự thảo Thông tư hướng dẫn việc lựa chọn sách giáo khoa mới ở lớp 1 trong năm học 2020-2021. Theo đó, năm học tới các nhà trường tự thành lập hội đồng lựa chọn sách giáo khoa cho đơn vị mình.

Hội đồng bao gồm: người đứng đầu, cấp phó người đứng đầu, tổ trưởng tổ chuyên môn, đại diện giáo viên dạy các môn học, hoạt động giáo dục (sau đây gọi chung là môn học) có sách giáo khoa lựa chọn, đại diện Ban đại diện cha mẹ học sinh trường.

Năm học 2020- 2021 cả nước sẽ áp dụng bộ sách giáo khoa mới ở lớp 1 hệ tiểu học.

Cả nước có trên 15.000 trường tiểu học thì sẽ có bấy nhiêu hội đồng và theo Luật Giáo dục năm 2019 có hiệu lực vào ngày 1-7-2020, tại điểm c Khoản 1 Điều 32 quy định "Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định việc lựa chọnsách giáo khoa sử dụng ổn định trong cơ sở giáo dục phổ thông trên địa bàn". Như vậy, sang năm học 2021-2022, 64 tỉnh, thành lại thành lập 64 hội đồng nữa… Chỉ để lựa chọn sách giáo khoa, chắc chắn số tiền chi cho việc này sẽ không phải là một con số nhỏ!

Công việc chọn sách giáo khoa cho năm học 2020-2021 sẽ phải hoàn tất trong tháng 3/2020 để còn kịp thời gian cho các khâu chuẩn bị. Trên thực tế thì để chọn sách, giáo viên không chỉ cần có đầy đủ các bản mẫu để được xem, mà còn phải có thời gian để được dạy thử, rồi thảo luận về tính ưu việt, phù hợp của từng sách và tạo thành bài giảng của riêng mình để đưa ra quyết định lựa chọn chính xác.

Bên cạnh đó, có tới 4/5 bộ sách giáo khoa mới là của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, chỉ có 1 bộ của Nhà xuất bản Đại học Sư phạm và Nhà xuất bản Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh. Như vậy thì đâu có nhiều lựa chọn khi thị phần chủ yếu của sách giáo khoa mới là của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam.

Chúng ta thấy rằng chủ trương “một chương trình nhiều sách giáo khoa” vừa công bố, khi mới nghe, đọc qua thì thấy hay, thấy mới và thấy khách quan, nhưng liệu có phải là “bình mới, rượu cũ” hay không khi thị phần lớn sách vẫn là của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam.

Không chỉ có người dân quan tâm, lo lắng về việc này mà ngay cả Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cũng đã nêu ra những băn khoăn của mình tại Phiên họp thứ 32 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội (tháng 3/2019): "Làm sao cha mẹ học sinh nói nên chọn sách nào? Rồi lại có xu hương “chạy” để bộ sách của mình sử dụng ở trường này, tỉnh nọ. Có lãng phí không khi Nhà nước bỏ tiền cho Bộ Giáo dục và Đào tạo biên soạn?".

Nhìn vào giáo dục của các nước tiên tiến, Nhà nước không chỉ định tác giả tham gia soạn sách mà chỉ ban hành khung chương trình chung. Các tác giả muốn viết sách giáo khoa sẽ dựa vào đó để biên soạn. Do đó, ai cũng có thể tham gia viết sách, biên soạn sách hoàn toàn độc lập và tự do. Những quyển sách được viết sáng sủa, ví dụ hay, cập nhật cái mới, được giáo viên sử dụng và giới thiệu cho học trò. Học trò không chỉ mua một cuốn mà có thể mua nhiều cuốn để đọc và so sánh chúng với nhau. Thầy dạy cũng không phụ thuộc vào một cuốn sách nào ngoài giáo án. Tác giả nào viết khi in ra mà dở quá, giáo viên và học sinh không dùng, tất sách sẽ không bán được và tự nhiên sẽ bị đào thải.

Một điều quan trọng nữa, những quyển sách giáo khoa luôn có tính cập nhật sẽ được người dạy và người học đón nhận nhiều nhất. Như vậy, sẽ tạo ra môi trường học thuật sôi động và luôn tiếp cận những trào lưu, khuynh hướng nghiên cứu mới nhất của thế giới. Do đó, các tác giả biên soạn sách sẽ hơn nhau ở chỗ sách của ai giàu tính cập nhật hơn sẽ thuyết phục người dùng hơn.

Một bộ sách giáo khoa hay thì văn phong phải sáng rõ, diễn đạt lôi cuốn hấp dẫn, lập luận, trích dẫn, ví dụ dễ hiểu và cập nhật được những cái mới, cơ bản giải quyết được khối lượng kiến thức cần và đủ mà mỗi học sinh phải lĩnh hội và đúng kiến thức theo chương trình khung của bộ giáo dục. Về tiêu chí đúng, tức phải đảm bảo tính khoa học, chính xác, khách quan, vô tư. Sách đề cập đủ, tức đủ những điều mà Bộ Giáo dục và Đào tạo xác định cần trang bị cho học sinh từng lớp ở các bậc học chứ không phải nhồi nhét những kiến thức xa vời, phức tạp, không sát với đối tượng mình đang viết sách.

Như vậy, tiêu chí chọn một bộ sách cho học sinh sẽ trở nên đơn giản, khi nó hợp túi tiền của gia đình các em; đồng thời, sách in đẹp, hình ảnh sinh động, cách trình bày dễ hiểu, dễ tiếp thu và đặc biệt phải phù hợp với trình độ của học sinh.

Đừng để lo lắng của Chủ tịch Quốc hội trở thành hiện thực. Dù ai là người chọn và chọn sách nào, thì điều quan trọng nhất và đặt lên trên hết phải là lợi ích của học sinh, lợi ích của sự nghiệp "trồng người".

Cù Tất Dũng

Ngày 16/5, thông tin từ Cơ quan CSĐT – Công an TP Hải Phòng cho biết, cơ quan này đã ra quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam Lê Ánh Nhật (tức ca sỹ Miu Lê, SN 1991, trú phường Nhiêu Lộc, TP Hồ Chí Minh) để điều tra về hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma tuý.

Sau hành trình đầy cảm xúc tại vòng chung kết (VCK) U17 châu Á 2026, U17 Việt Nam đã dừng bước ở vòng tứ kết sau thất bại 0-3 trước U17 Australia. Dù không thể tiếp tục tạo nên bất ngờ trước đối thủ được đánh giá cao hơn về thể hình, thể lực và tốc độ, thầy trò HLV Cristiano Roland vẫn khép lại giải đấu với dấu ấn lịch sử khi lần đầu tiên giành vé tham dự FIFA U17 World Cup.

Cùng với nhiệm vụ bảo đảm TTATGT, lực lượng CSGT Thủ đô đang không ngừng đổi mới phương thức công tác, nâng cao tinh thần trách nhiệm, xây dựng hình ảnh người chiến sĩ CAND bản lĩnh, nhân văn, vì nhân dân phục vụ. Nổi bật trong đó là mô hình “Tổ CSGT tình nguyện - Ngày thứ Bảy vì Nhân dân”, một hoạt động mang ý nghĩa thiết thực, góp phần lan tỏa hình ảnh đẹp của lực lượng CSGT Hà Nội trong lòng nhân dân.

Thời gian vừa qua, trên cả nước liên tiếp xảy ra nhiều vụ ngộ độc thực phẩm tập thể quy mô lớn và nhiều vụ thực phẩm “bẩn” được phanh phui, gây bức xúc trong dư luận xã hội. Để quản lý và ngăn chặn thực trạng này, cần có những giải pháp mang tính căn cơ, đồng bộ và quyết liệt. Phóng viên (PV) Báo CAND đã có cuộc trao đổi với TS.DS Chu Quốc Thịnh, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) xung quanh vấn đề này.

Ít nhất tám người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương sau khi một đoàn tàu chở hàng đâm vào xe buýt công cộng tại giao lộ đường sắt ở thủ đô Bangkok (Thái Lan) chiều 16/5. Vụ tai nạn nghiêm trọng khiến xe buýt bốc cháy dữ dội, nhiều phương tiện khác cũng bị cuốn vào va chạm liên hoàn.

Trong bối cảnh thị trường nội địa trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế, chương trình “Sức sống hàng Việt” đang mở ra hướng đi mới cho hàng Việt Nam. Không chỉ quảng bá đặc sản vùng miền, chương trình còn kết hợp trải nghiệm trực tiếp với livestream và thương mại điện tử, giúp sản phẩm “Made in Vietnam” tiếp cận người tiêu dùng nhanh hơn, rộng hơn trên môi trường số.

Ban Quản lý dự án Thăng Long vừa trình Bộ Xây dựng thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đầu tư xây dựng vành đai 5 vùng Thủ đô. Đây là công trình quan trọng quốc gia, thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của Quốc hội.

Chiều 16/5, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh cho biết, thực hiện cao điểm 45 ngày đêm chuyển hóa địa bàn theo chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của Giám đốc Công an TP Hồ Chí Minh, Phòng đã triệt phá thành công đường dây “Sản xuất, buôn bán hàng giả là phụ gia thực phẩm” đối với mặt hàng bột ngọt giả nhãn hiệu Ajinomoto; bắt tạm giam 3 bị can về hành vi tổ chức sản xuất, buôn bán bột ngọt giả với quy mô lớn.

Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều tối 15/5 đã kết thúc chuyến thăm ba ngày tới Trung Quốc. Giới học giả nhận định, chuyến thăm của nhà lãnh đạo Mỹ đã góp phần tạo thêm “không gian thở” cho quan hệ Mỹ - Trung, đồng thời mở ra một gian đoạn hoà bình lạnh. Có thể, đây không phải kết quả lý tưởng nhất sau cuộc gặp thượng đỉnh, song trong bối cảnh hiện nay, hoà bình lạnh được đánh giá là lựa chọn thực tế nhất.

Một ngày sau trận mưa lớn đầu mưa, mặt hồ Xuân Hương Đà Lạt (Lâm Đồng), đoạn gần Cầu Sắt, vẫn bừa bộn chất thải, đặc biệt là bèo tây, chai lọ, vỉ nhựa… Dù lực lượng vệ sinh môi trường đã nỗ lực làm việc, thu gom từ chiều qua tới nay nhưng vẫn ngổn ngang...

Ngày 16/5, thông tin từ Tổng Công ty đường sắt Việt Nam cho biết, đơn vị vừa phối hợp cùng lực lượng Công an ra quân xử lý vi phạm trật tự an toàn giao thông đường sắt ngay sau khi Nghị định 81/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an toàn giao thông đường sắt chính thức có hiệu lực từ ngày 15/5/2026.

Thời gian gần đây, tại TP Đà Nẵng, tình trạng các đối tượng lợi dụng tính chất khép kín, sự riêng tư và hệ thống an ninh bảo mật của các căn biệt thự (villa), khách sạn hạng sang để tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy đang có dấu hiệu gia tăng phức tạp, trong đó có cả nhiều đối tượng là người nước ngoài.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文