Khi “đạo”, “nhái” trở thành... nghiễm nhiên

10:35 22/04/2021
Lại một lần nữa câu chuyện “đạo”, “nhái” trong sáng tạo trở thành điểm nóng khi triển lãm được xem là "nghệ thuật đương đại" (contemporary art) có tên "Plus by Bảo Nam" diễn ra từ ngày 9/4 đến ngày 15/4 bị réo tên.


Khởi đầu, một tài khoản mạng xã hội của một nghệ sỹ người Nga có tên Baina Uchaeva đăng đàn tố một số phần sắp đặt của Bảo Nam “đạo”, “nhái” hoàn toàn ý tưởng và “đạo”, “nhái” phần lớn thiết kế của các nghệ sỹ nước ngoài. Và kế sau đó, chỉ trong vài ngày, số lượng phần sắp đặt của triển lãm này bị cho là ăn cắp tác phẩm của các nghệ sỹ nước ngoài như Jamie North, Matsuri Yamana... đã lên đến con số 8 - một con số kinh hoàng.

Ngay sau khi bế mạc triển lãm, trả lời phỏng vấn một tờ báo uy tín, Bảo Nam đã trả lời đại ý rằng: "Tôi cũng không thu tiền từ triển lãm. Dù sao triển lãm cũng xong rồi, ai muốn nói thì cứ nói, nói chán thì thôi, còn tôi đi làm việc khác". Những ai hoạt động nghệ thuật chân chính đều cảm thấy ngỡ ngàng bởi sự bất chấp của một người tự coi mình là "nghệ sỹ".

Nó là một thứ suy nghĩ thể hiện sự thiếu hiểu biết về sở hữu trí tuệ, sự ngang nhiên thừa nhận hành vi. Đáng buồn, điều này đang là phương châm của không ít người hiện nay. Chính họ đã làm ảnh hưởng rất lớn đến uy tín của giới nghệ sỹ đích thực, những người luôn đề cao tự trọng sáng tạo và phẩm cách cá nhân của mình.

“Đạo”, “nhái” đã trở thành một thứ nghiễm nhiên trong đời sống sáng tạo Việt Nam đương đại, năm nào cũng có ít nhất vài vụ bị tố cáo. Có lẽ, đang tồn tại thực sự một phương thức làm việc theo kiểu "đi đường tắt để đến với thành công" thông qua việc thấy thiên hạ có gì hay, mới, lạ, đẹp... là lập tức đánh cắp và biến báo đi một chút để đặt tên mình vào đó. Đại đa số thủ phạm đều không phải nghệ sỹ. Họ chỉ tự xưng nghệ sỹ hoặc được "phong" là nghệ sỹ một cách dễ dãi nhờ vào một cộng đồng người hâm mộ không hề có một hiểu biết cơ bản: thế nào là nghệ thuật.

Chính sự ủng hộ nhiệt liệt của đám đông ấy đã mang lại cho những thủ phạm kia một đời sống đầy danh vọng, tiền tài và bởi thế, họ càng trở nên khinh khi những phê bình đứng đắn. Có thể nói, họ dùng sức mạnh của vật chất, sự nổi danh và đám đông để khẳng định điều mình đang làm chính là công lý.

Có một biên kịch đang nổi tiếng thời gian gần đây vốn dĩ là một người "ăn cắp quen tay". Biên kịch này từng nhiều lần bị "bắt quả tang" ăn cắp từ những nội dung đăng tải trên mạng xã hội của những đồng nghiệp nước ngoài cho tới việc trộm cả những ý tưởng đặc sắc của các bài viết trên báo chí quốc tế. Nhưng biên kịch ấy vẫn nhởn nhơ, thậm chí còn tự hào với thứ mình ăn cắp được. Anh ta có một lực lượng người hâm mộ tương đối đông, sẵn sàng "tranh đấu" cho thần tượng, xem thần tượng của mình là nạn nhân của thói "ghen ăn tức ở" mỗi khi bị tố cáo “đạo”, “nhái”.

Khá nhiều người có thói quen “đạo”, “nhái” ý tưởng này hiện vẫn vin vào câu nói nổi tiếng của Picasso rằng "Nghệ sỹ giỏi thì sao chép. Nghệ sỹ vĩ đại thì đánh cắp". Câu nói này có nhiều tầng nghĩa rất sâu, chỉ những ai thực hành nghệ thuật một cách nghiêm cẩn mới hiểu nổi. Những kẻ dùng nó để biện minh chỉ hiểu theo đúng nghĩa đen của câu chữ, và coi nó như "kim chỉ nam" để hành động. Chỉ có một điều họ không bao giờ chịu hiểu: Picasso không ăn cắp của ai bao giờ.

Đạo đức của một số không ít người trong giới làm sáng tạo ở Việt Nam hiện thời đang xuống cấp nghiêm trọng. Nó cũng sẽ là những "bản ghi" nữa để "hoàn tất hồ sơ" cho những vụ kiện sở hữu trí tuệ lớn ở một ngày không xa. Khi ấy, có lẽ chân giá trị sẽ được trả lại để những người làm sáng tạo nghiêm túc có cơ hội thực sự cho mình.

Văn Đoàn

Sau khi dùng súng bắn 2 người tử vong tại xã Đông Tiền Hải, tỉnh Hưng Yên, đối tượng Ngô Duy Thăng (SN 1986, đăng ký hộ khẩu thường trú tại thôn Phụ Thành, xã Đông Tiền Hải, tỉnh Hưng Yên) đã tử vong trong xe ô tô tại khu vực thôn Bắc Dũng, xã Trà Giang, tỉnh Hưng Yên.

Ngày 15/3 Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về Tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường (Phòng Cảnh sát Kinh tế) Công an tỉnh Đồng Nai cho biết đơn vị vừa phá thành công chuyên án, triệt phá đường dây mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ xảy ra trên địa bàn tỉnh Đồng Nai và các tỉnh, thành phố có liên quan với tổng giá trị hơn 6.000 tỷ đồng.

Tối 15/3, Phòng CSGT Công an tỉnh Tây Ninh, cho biết: Liên quan đến vụ trên mạng xã hội xuất hiện tài khoản “TRUNG KIM H..” đăng tải vào ngày 14/3 với nhiều nội dung liên quan đến lực lượng CSGT tỉnh Tây Ninh, thu hút nhiều lượt chia sẻ. Các hình ảnh trên được tạo dựng bằng AI hoặc cắt ghép nhằm bịa đặt sự việc, gây mất ANTT.

Sông Kôn dài khoảng 171km, bắt nguồn từ vùng núi Kon Tum, chảy qua nhiều khu vực trước khi đổ ra đầm Thị Nại, cung cấp nguồn nước và phù sa cho nhiều vùng sản xuất nông nghiệp của tỉnh Gia Lai. Chính vì vậy, việc hình thành thêm các mỏ khai thác cát mới trên sông này đang khiến người dân không khỏi băn khoăn.

Sau chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm về “Thành lập Quỹ nhà ở Quốc gia để phát triển nhà giá rẻ tại các đô thị” trong buổi làm việc với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương vào ngày 24/2/2025, nhiều cơ quan Trung ương đã vào cuộc để cụ thể hóa chủ trương này…

Nhiều người sống tại chung cư cao 25 tầng hoảng hốt khi phát hiện đám cháy phát ra tại căn hộ trên tầng 7, chung cư Lexington (đường Mai Chí Thọ, phường Bình Trưng, TP Hồ Chí Minh nên đã tháo chạy theo cầu thang bộ xuống đất…

Sáng 15/3, trong không khí phấn khởi cùng cử tri cả nước, cử tri Khu vực bỏ phiếu số 5 (Đơn vị bầu cử số 1) – Cơ quan Bộ Công an tại phường Hai Bà Trưng, TP Hà Nội trang trọng tổ chức Lễ khai mạc cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Ngày 15/3, Công an xã Đức Châu, tỉnh Nghệ An cho biết vừa kịp thời phát hiện và hỗ trợ một cô gái trong tình trạng tinh thần hoảng loạn, nghi bị đối tượng lừa đảo qua mạng xã hội theo hình thức “bắt cóc online”, dụ dỗ rời khỏi nơi cư trú và đi một mình từ tỉnh Thái Nguyên vào Nghệ An.

Hòa trong không khí rộn ràng của cả nước trong ngày bầu cử, ngày 15/3, nhiều người cao tuổi khu vực ngoại thành Hà Nội được con cháu đưa đến điểm bỏ phiếu từ sáng sớm. Trường hợp tuổi cao được tạo điều kiện thuận lợi để bỏ phiếu ngay tại gia đình.

Sáng 15/3, những lá phiếu đầu tiên đã được các "cử tri đặc biệt” của Trại tạm giam số 1, Công an TP Hà Nội bỏ vào hòm phiếu. Việc bảo đảm quyền bầu cử cho người bị tạm giữ, tạm giam là yêu cầu quan trọng nhằm thực hiện các quy định của pháp luật; đồng thời thể hiện tính nhân văn trong quá trình tổ chức cuộc bầu cử. 

Sáng ngày 15/3, trong không khí rộn ràng của "ngày hội non sông", học viên các học viện, trường Công an nhân dân (CAND) đã nô nức tham gia thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân của mình. Đối với mỗi đoàn viên, học viên CAND, đây là dấu mốc trưởng thành đầy tự hào khi họ được trực tiếp tham gia vào sự kiện chính trị quan trọng của đất nước.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文