Khi nghệ sĩ đồng hành cùng các vấn đề xã hội

• Đồng hành cùng trẻ tự kỷ

Trước đó, có không ít MV ca nhạc lên án nạn xâm hại tình dục trẻ em, bạo hành phụ nữ hay kêu gọi bảo vệ môi trường đã được các nghệ sĩ cho ra mắt khán giả. Điều đó cho thấy ngày càng có nhiều nghệ sĩ quan tâm tới các vấn đề xã hội và tích cực lan tỏa thông điệp tích cực tới cộng đồng.

Thời gian qua, dư luận vô cùng bức xúc trước tình trạng lái xe sử dụng bia rượu khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông gây ra nhiều vụ tai nạn thương tâm. Một loạt các biện pháp mạnh tay đã được các cơ quan chức năng đưa ra nhằm hạn chế tình trạng này.

Cùng trăn trở trước tình trạng này và không đứng ngoài cuộc nhóm xẩm Hà Thành ngay lập tức bắt tay vào thực hiện MV về đề tài an toàn giao thông. Xẩm Hà Thành từ lâu được biết tới là một nhóm nhạc rất tích cực trong việc giữ gìn, bảo vệ các giá trị văn hóa truyền thống. Bên cạnh việc thường xuyên biểu diễn không gian văn hóa phố cổ Hà Nội vào dịp cuối tuần thì nhóm thường xuyên đưa vào làn điệu xẩm những nội dung mới, phù hợp khán giả trẻ.

Nhạc sĩ, nhà báo Nguyễn Quang Long - Trưởng nhóm xẩm Hà Thành - luôn rất nhanh nhạy với các vấn đề của xã hội. Trong vấn nạn giao thông, anh cho rằng điểm mấu chốt là ý thức con người vì thế theo anh, cần phải cuốn hút giới trẻ và giới nghệ thuật vào việc tuyên truyền văn hóa giao thông. Vì thế, ngay lập tức, anh cùng các nghệ sĩ trong nhóm lên ý tưởng cho việc thực hiện MV xẩm về chủ đề an toàn giao thông.  "Rượu bia tối kỵ lái xe" và "Dặn chồng chớ uống rượu bia" là hai sản phẩm đầu tiên trong dự án tuyên truyền về văn hóa giao thông của nhóm.

"Dặn chồng chớ uống rượu bia" có phần lời là bài thơ dí dỏm và không kém phần gai góc, quyết liệt của nhà thơ Nguyễn Quang Hưng. Bài "Lái xe chớ có rượu bia" lại được nghệ sĩ Mai Tuyết Hoa tình cờ bắt gặp trên mạng. Hiện vẫn đang để khuyết danh tác giả. Nhóm xẩm cũng mong muốn nhận được hồi âm từ tác giả để bổ sung kịp thời tên tác giả khi sản phẩm ra mắt công chúng.

Về phần âm nhạc, cả hai bài xẩm đều khai thác yếu tố đặc trưng của xẩm là dí dỏm, hài hước nhưng truyền tải thông tin một cách trực tiếp. Nhạc sĩ Nguyễn Quang Long và nghệ sĩ Mai Tuyết Hoa trực tiếp lồng điệu để trở thành bài xẩm. Toàn bộ các thành viên trong nhóm đều tham gia trực tiếp vào công việc luyện tập, thu âm và ghi hình.

Trong tình trạng vấn đề giao thông đang nóng trên các diễn đàn như hiện nay thì việc ra MV xẩm thật sự độc đáo, thu hút sự quan tâm của đông đảo công chúng, sẽ  góp phần nâng cao ý thức người dân trong việc tham gia giao thông.

Nghệ sĩ là người của công chúng. Vì thế những hành động, quan điểm, thái độ của nghệ sĩ có tầm ảnh hưởng không nhỏ đến đông đảo công chúng. Việc thông qua nghệ sĩ và các sản phẩm nghệ thuật của họ để truyền tải một thông điệp nào đó luôn đạt được hiệu quả cao. Trong đó, âm nhạc là một loại hình nghệ thuật có khả năng kết nối con người, khơi nguồn cảm hứng và thôi thúc hành động khá hiệu quả. Nhiều năm qua, nghệ sĩ Thanh Bùi đã sử dụng âm nhạc như là một phương thức để đấu tranh cho vấn đề biến đổi khí hậu và ủng hộ năng lượng tái tạo.

Là thành viên của Việt Nam tham gia Globai Power Shift tại Thổ Nhĩ Kỳ năm 2013 anh đã làm cả hội nghị bất ngờ bằng ca khúc "350 Celebration". Sau đó, Thanh Bùi tham gia vào rất nhiều sự kiện, chiến dịch lớn như "Công dân thời khí hậu", "Việt Nam Power Shift", "Lễ hội hành động khí hậu "Power Up"...

Cuối năm 2018, Thanh Bùi ra MV "Rise for Climate" với mục tiêu truyền cảm hứng và khuyến khích hàng ngàn thanh niên Việt Nam bắt đầu các sáng kiến hạn chế biến đổi khí hậu và ủng hộ năng lượng tái tạo.

Chia sẻ trên báo chí, Thanh Bùi cho biết anh tin vào sức mạnh của âm nhạc và nghệ thuật trong việc truyền tải thông điệp đến công chúng. Bản thân anh có khát khao bảo vệ môi trường - điều có ảnh hưởng rất lớn đến tương lai của các con anh. Anh coi đó là trách nhiệm lớn lao của bản thân mình. Vì thế anh mong muốn MV sẽ góp phần nâng cao nhận thức về biến đổi khí hậu ở Việt Nam. Việc tham gia của nhiều người trẻ trong MV "Rise for Climate" nghệ sĩ Thanh Bùi hy vọng chúng ta có thể giáo dục và nâng cao nhận thức tốt cho các em trong vấn đề biến đổi khí hậu.

Cách đây không lâu, khi tình trạng xâm hại tình dục trẻ em gây bức xúc trong dư luận, dự án âm nhạc cộng đồng MV ca nhạc "Đừng để con một mình" (sáng tác: Trang Pháp) với sự góp mặt của 25 ca sĩ cùng nhiều diễn viên đã chính thức ra mắt trên kênh Youtube, Facebook. MV thể hiện rõ thông điệp mong muốn các bậc phụ huynh và tất cả mọi người, những người lớn hãy có trách nhiệm hơn trong việc chăm sóc, quan tâm tới đời sống tinh thần của con em mình, tạo ra môi trường an toàn, lành mạnh cho trẻ em.

Cũng dành cho trẻ em một sự quan tâm đặc biệt, ca sĩ Minh Quân cùng các nghệ sĩ Việt Nam thực hiện sản phẩm âm nhạc lên án mạnh mẽ vấn nạn bạo hành trẻ em với tên gọi "Giữ lấy tuổi thơ" (sáng tác Dương Trường Giang). MV đã nhận được sự quan tâm và tham gia của nhiều nghệ sĩ nổi tiếng: NSƯT Hồng Liên, NSND Tự Long, ca sĩ Dương Hoàng Yến, Bảo Trâm, MC Diễm Quỳnh, Quang Minh... MV "Giữ lấy tuổi thơ" ngay từ khi ra mắt đã tạo được hiệu ứng tốt với khán giả, lan tỏa tinh thần trách nhiệm của người lớn trong việc bảo vệ trẻ em khỏi những nguy cơ đáng tiếc.

Cũng với chủ đề này, trước đó, nhiều nghệ sĩ trong làng giải trí Việt cũng đã góp mặt trong MV "Xin lỗi con" (sáng tác Nguyễn Hải Phong). Bên cạnh sự những yêu thương dành cho các em nhỏ thì MV cũng đã nhắc nhở tất cả mọi người hãy dành cho các con sự quan tâm, đồng hành cùng con để tránh con khỏi những nguy cơ bị xâm hại tình dục. Hay, MV "Ước mơ con nhỏ bé" (nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung) qua tiếng hát của ca sĩ nhí Trang Thư là tiếng nói lên án vấn nạn bạo lực gia đình.

Album "Buông tay đi" của ca sĩ Phương Thanh lại là tiếng nói bảo vệ, bênh vực những người phụ nữ đang phải chịu cảnh bạo hành từ chính người chồng của mình. MV "Phê" của ca sĩ Duy Mạnh, MV cán mốc 6 triệu lượt xem trên youtube lại gửi gắm tới khán giả, đặc biệt là các bạn trẻ tác hại của việc sử dụng ma túy và hãy tránh xa trước khi quá muộn.

Có thể nói, ca sĩ Minh Quân là một trong những nghệ sĩ tích cực trong phong trào nâng cao ý thức cộng đồng thông qua các sản phẩm âm nhạc của mình. Khi dư luận dậy sóng với vấn đề chủ quyền biển đảo, Minh Quân cũng đã thực hiện MV "Việt Nam quê hương tôi" vô cùng tự hào, xúc động. MV đã lan tỏa niềm tự hào dân tộc, ý thức trách nhiệm của thế hệ trẻ với chủ quyền đất nước.

Mặc dù giới giải trí Việt vẫn còn những tình trạng đáng lên án như cố tình tạo scandal phản cảm, bất chấp làm mọi việc để nổi tiếng... thì một tín hiệu vui là ngày càng có nhiều nghệ sĩ quan tâm, thể hiện được ý thức trách nhiệm của mình với xã hội. Ý thức công dân của các nghệ sĩ không chỉ thể hiện trong lối sống lành mạnh, giữ vững đạo đức nghề nghiệp mà còn chủ động đưa vào trong sản phẩm nghệ thuật của mình.

So với những quy định, luật lệ khô cứng thì thông điệp gửi gắm qua các sản phẩm nghệ thuật sẽ dễ đi vào lòng người. Đặc biệt với các nghệ sĩ có lượng người hâm mộ đông đảo thì hiệu quả lan tỏa lại càng rộng rãi. Nhiều sản phẩm nghệ thuật lấy cảm hứng từ những vấn đề tưởng như khô khan nhưng vẫn hấp dẫn được khán giả nhờ tài năng, tâm huyết của các nghệ sĩ.

Những ca khúc viết về nỗi mất mát của con người trong hiểm họa thiên nhiên, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, những chương trình nghệ thuật kêu gọi hưởng ứng giờ trái đất, tiết kiệm năng lượng hay hưởng ứng tháng hành động quốc gia phòng, chống HIV/AIDS đã không còn là chuyện hiếm trong đời sống nghệ thuật.

Thực hiện những sản phẩm nghệ thuật về những vấn đề xã hội không hề dễ dàng nếu không muốn nói các nghệ sĩ đi vào con đường khó. Nhưng đó thực sự là điều cần được ủng hộ, cổ xúy để xã hội có thêm một phương thức truyền cảm hứng và kêu gọi mọi người chung tay xây dựng đời sống văn minh một cách hữu hiệu.