Nghệ sĩ và cuộc chiến với “anh hùng bàn phím”
Đầu tháng sáu, dư luận được một phen dậy sóng khi Trấn Thành đưa lên YouTube clip ghi lại buổi làm việc với ba cô gái tung thông tin thất thiệt về anh. Trước đó, khi chat với bạn trên Facebook, cô gái M.H bảo rằng mình sử dụng thuốc lắc cùng Trấn Thành và hai nghệ sĩ nổi tiếng khác.
Một tài khoản khác tên là J.N nhanh chóng chia sẻ thông tin bịa đặt trên khiến nó lan truyền với tốc độ chóng mặt. Trấn Thành mất ăn mất ngủ khi hàng loạt hợp đồng quảng cáo, show diễn, dự án phim ảnh... bị đóng băng. Các nhà sản xuất đều yêu cầu anh tường trình vụ việc. Sự việc khiến cuộc sống, công việc của anh bị đảo lộn, tinh thần rơi vào khủng hoảng.
Thấy Trấn Thành phản ứng gay gắt trên trang cá nhân, quyết truy đến cùng tung tích kẻ vu khống, các cô gái này đã vội vàng lên fanpage để xin lỗi. Tuy nhiên, Trấn Thành không nhận lời xin lỗi suông khi việc dựng chuyện của họ đã khiến danh dự, uy tín của anh bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Anh mời luật sư và đến tận nhà M.H để đối chất.
| Trấn Thành trong buổi đối chất để khởi kiện các cô gái tung tin thất thiệt, bôi nhọ danh dự của anh. |
Trong buổi đối chất, M.H thừa nhận mình không hề quen biết Trấn Thành và loạt tin nhắn kia chỉ là đùa giỡn với một cô bạn. Sau cuộc làm việc, Trấn Thành tuyên bố sẽ khởi kiện. “Luật sư của tôi sẽ gửi một công văn đến Công an địa phương nơi các bạn ở. Chuyện các bạn bị xử phạt hành chính như thế nào thì tôi không biết. Đó là chuyện của Công an. Các bạn đã bôi nhọ danh dự người khác với hình thức dựng chuyện và chia sẻ lại khi chưa kiểm chứng.
Còn luật sư tôi sẽ khởi kiện các bạn vì gây thiệt hại cho kinh tế, đời sống và tinh thần của tôi là chuyện khác. Tôi sẽ xem khởi kiện với con số bao nhiêu, từ thiệt hại tinh thần, số hợp đồng quảng cáo bị mất, số công ty không phát sóng được chương trình. Con số cuối cùng các bạn tự mà tưởng tượng"– anh nói.
Người ta phục Trấn Thành ở chỗ anh vẫn rất văn minh trong cách xử sự từ tốn, có tình có lý với người làm mình khốn đốn. Truy ra tung tích ba cô gái tung tin, anh không công khai danh tính họ và ra sức khuyên fan hâm mộ không được vào trang Facebook của họ để công kích. Ngay cả khi quay clip buổi làm việc để làm bằng chứng cho vấn đề khởi kiện sau này, anh cũng bảo vệ ba cô gái bằng cách làm mờ khuôn mặt họ và xin phép được đăng clip trên YouTube.
Tiếp bước Trấn Thành, mới đây ca sĩ Jack cùng công ty quản lý và luật sư gửi thư cảnh báo đến các tổ chức, cá nhân đăng thông tin chưa được xác minh, có tính vu khống, bôi nhọ anh. Cụ thể, ngày 30-5, trên mạng xã hội lan truyền một clip ghi lại cảnh một người phát biểu những lời khiếm nhã về ca sĩ Sơn Tùng M-TP và một nghệ sĩ khác.
Nhiều cư dân mạng khẳng định người phát biểu là ca sĩ Jack và chia sẻ clip rộng rãi. Điều này khiến Jack đối mặt với nhiều sóng gió. Thư cảnh báo yêu cầu: “Các tổ chức và cá nhân có liên quan tôn trọng pháp luật, chấm dứt ngay các hành vi vi phạm pháp luật nêu trên, đồng thời gỡ bỏ ngay lập tức tất cả các nội dung chưa được xác minh, sai sự thật liên quan đến ca sĩ Jack trên môi trường Internet". Ngoài thư cảnh báo, phía công ty luật đại diện cho Jack đang thu thập chứng cứ để phối hợp với Công an xử lý vụ việc.
Trấn Thành và Jack không phải là những nghệ sĩ đầu tiên đương đầu với vấn nạn vu khống trên mạng nhưng họ là số ít nghệ sĩ quyết liệt theo đuổi vụ việc đến cùng. Ekip của Trấn Thành ước tính, với những thiệt hại về tinh thần lẫn vật chất thời gian qua, chắc chắn mức bồi thường là con số rất “khủng”. Chỉ đếm sơ sơ các hợp đồng quảng cáo tiền tỷ, các show đang quay dang dở lẫn dự án mới của Trấn Thành bị hủy vì vụ việc thì các “anh hùng bàn phím” đã toát mồ hôi hột.
Với nghệ sĩ, chuyện đối mặt với thị phi từ trên trời rơi xuống nhiều như cơm bữa, nhất là thời đại mạng xã hội phát triển như hiện nay. Núp dưới những avatar ảo, các “anh hùng bàn phím” thường cho mình cái quyền phán xét người nổi tiếng mà không phải chịu bất cứ trách nhiệm nào. Hầu hết những người nổi tiếng như danh hài Hoài Linh, Chí Tài, Việt Hương, hoa hậu Mai Phương Thúy, ca sĩ Phương Thanh, Hồng Nhung, Hồ Quỳnh Hương... đều bị kẻ gian lập hàng chục trang Facebook giả mạo.
| Ca sĩ Jack nhờ pháp luật can thiệp trước những thông tin vu khống. |
Từ những trang Facebook này, kẻ gian dùng nó để đả kích nghệ sĩ khác hoặc lừa đảo, chiếm đoạt tài sản của người hâm mộ. Ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng từng dính “tai bay vạ gió” khi bị một thanh niên giả mạo Facebook để lừa tiền ủng hộ từ khán giả, tung tin anh đi massage khiêu dâm hay tin ca sĩ Duy Mạnh đột quỵ. Thậm chí, đến nghệ sĩ qua đời rồi cũng không được yên thân. Khi ca sĩ Wanbi Tuấn Anh nằm xuống, hàng loạt trang Facebook giả mạo mọc lên như nấm rồi kể lể đủ quá trình anh điều trị để kêu gọi quyên góp.
Bây giờ, khi các chính sách bảo mật của mạng xã hội trở nên chặt chẽ hơn thì cư dân mạng lại vào trang cá nhân của nghệ sĩ để “gây hấn” hay lập các fanpage để luận tội, rêu rao những thông tin thất thiệt nhằm tạo sự chú ý, câu like. Hồ Ngọc Hà, Bảo Thy, Sơn Tùng M-TP, Tóc Tiên... luôn bị các hội lập fanpage chuyên nói xấu, thoá mạ mình. Nhẹ thì chê bai ngoại hình, giọng hát, tài năng; nặng thì chửi bới cả gia đình, dòng họ của nghệ sĩ, thậm chí là dựng chuyện, nói xấu để làm trò mua vui.
Ngoài các “anh hùng bàn phím” này, còn có một đội quân “kền kền” rảnh rỗi luôn chực chờ để tranh nhau phát tán thông tin xấu. Đa số họ đều tay nhanh hơn não. Họ chia sẻ, bình luận và phát tán thông tin nóng sốt mình vợt được mà chẳng thèm kiểm chứng.
Trước những thông tin bịa đặt, nhiều nghệ sĩ chọn cách im lặng cho qua chuyện. Họ không muốn giải thích vì ngại rằng càng giải thích, khán giả càng cho rằng họ đang sử dụng chiêu trò PR. Số khác thì im lặng vì cho rằng thị phi với nghệ sĩ là chuyện bình thường. Vả lại nếu có đối đầu, thì việc truy tìm gốc tích của những “thánh chửi” như thế không hề dễ dàng trên không gian mạng ảo.
Tuy nhiên, với những vụ việc nghiêm trọng, ảnh hưởng đến thanh danh của mình, rất nhiều nghệ sĩ cực chẳng đã phải vào cuộc. Song sự vào cuộc của họ chưa mang tính răn đe cao. Các vụ việc đa phần chỉ dừng lại ở mức người tung tin công khai xin lỗi nghệ sĩ, thế là xong.
Chẳng hạn ca sĩ Nhật Kim Anh bị vu khống là “Đập đá, chơi thuốc lắc và ngủ với tất cả đàn ông trong showbiz”. Cô phải nhờ Công an truy tìm tài khoản Facebook xúc phạm mình để tìm đến nhà “ba mặt một lời”. Cô gái vu khống Nhật Kim Anh nhanh chóng được bỏ qua dễ dàng sau một lời xin lỗi.
Còn ca sĩ Tuấn Hưng thì chỉ đe dọa trên mạng với kẻ đã thoá mạ vợ con anh. Cách xử lý nhẹ hều trên khiến các “anh hùng bàn phím” không mấy ngán ngại, thậm chí mức độ xúc phạm, vu khống nghệ sĩ bằng những lời lẽ vô văn hóa ngày càng gia tăng.
Ở làng giải trí nước ngoài, trước các thông tin vô căn cứ, nghệ sĩ thường kiện kẻ tung tin ra tòa với mức phạt ngất ngưởng. Cách làm này vừa khiến những kẻ tung tin tởn đến già, vừa cảnh cáo đối với những người thích bắt nạt người khác trên mạng, vừa bồi thường danh dự, thiệt hại cho nghệ sĩ.
Ở Việt Nam, rất hiếm nghệ sĩ mạnh tay như vậy với “anh hùng bàn phím”. Tâm lý của họ vẫn ngại chuyện đáo tụng đình, rầy rà kiện tụng. Do đó, động thái của Trấn Thành, Jack được coi là cú hích lớn giúp sao Việt nghiêm trị những kẻ ưa bôi nhọ danh dự người khác, nhất là trong bối cảnh Luật An ninh mạng ngày càng đi vào đời sống. Nó cũng như một lời nhắc nhở để mọi người trở thành những cư dân văn minh, trách nhiệm khi tham gia mạng xã hội.