20 năm đổi mới, văn học trên đường ra biển lớn:

PGS.TS. Lưu Khánh Thơ: Vị thế của phê bình trong thời đại thông tin

10:30 31/10/2006

Trong thời đại thông tin, việc “đại chúng hóa” phê bình đã làm cho vị thế của phê bình văn học trong đời sống xã hội bị giảm sút. Phê bình không đảm bảo được những nguyên tắc mỹ học và nền tảng tư tưởng - vốn là cốt lõi của hoạt động này.

Phê bình văn học được sống trong môi trường dân chủ, những tìm tòi sáng tạo phong phú đa dạng không bị ràng buộc, hạn chế. Nhưng đồng thời hoàn cảnh hiện nay cũng có nhiều mặt bất lợi do tình trạng văn hóa đọc xuống cấp, các hình thức nghe - nhìn phát triển mạnh, sách báo trở thành hàng hóa thị trường. Với sự trợ giúp của khoa học công nghệ, ngày nay mỗi con người thông qua mạng Internet đều dễ dàng trở thành một “thánh nhân” (theo quan niệm của Khổng Tử, thánh nhân là người chỉ ngồi ở nhà mà biết được mọi chuyện trong thiên hạ).

Phê bình văn học đã có sự thay đổi về nhiều mặt: từ người viết, người đọc cho đến tác phẩm phê bình. Trong thời đại thông tin, việc “đại chúng hóa” phê bình đã làm cho vị thế của phê bình văn học trong đời sống xã hội bị giảm sút. Phê bình không đảm bảo được những nguyên tắc mỹ học và nền tảng tư tưởng - vốn là cốt lõi của hoạt động này.

Nhìn vào thực tiễn phê bình thơ ca, có thể nhận thấy rằng trong đội ngũ phê bình thơ hiện nay hình thành ba lực lượng: 1. Các nhà thơ tham gia phê bình thơ; 2. Các nhà phê bình chuyên nghiệp; 3. Công chúng yêu thơ.

Dĩ nhiên là hai thành phần đầu chiếm vị trí chủ lực và tiếng nói của họ có sức nặng hơn trên văn đàn. Phê bình của các nhà sáng tác có ưu thế về mặt trực giác, vốn cùng trong tâm thế của người sáng tạo nên họ thường tỏ ra nhạy cảm, am hiểu về những chuyện bếp núc của nghề nghiệp. Phê bình của các nhà thơ nặng về cảm tính, tùy hứng, và không loại trừ việc hợp “gu” nhau thì dễ bốc đồng…

Phê bình chuyên nghiệp, là loại phê bình mà văn học nói chung và thơ ca nói riêng luôn cần đến. Nó bộc lộ khả năng khám phá các giá trị nghệ thuật thông qua năng lực vận dụng các tri thức khoa học, kết hợp với sự cảm nhận tinh tế và năng lực nhạy bén trong việc phát hiện cái mới. Phê bình văn học bình đẳng với tất cả mọi người, nhưng dù sao việc nâng cao tính chuyên nghiệp là một hướng đi cần được khuyến khích và coi trọng để phê bình thực sự trở thành chính nó. Nâng cao tính chuyên nghiệp đang là một đòi hỏi không ngừng được đặt ra nhằm nâng cao vị thế của phê bình văn học trong đời sống văn hóa xã hội

Bình Nguyên Trang (thực hiện)

Ngày 9/5, thông tin từ Phòng Cảnh sát kinh tế cho hay, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Thanh Hóa vừa khởi tố vụ án hình sự “Gây ô nhiễm môi trường” xảy ra tại Công ty TNHH Dịch vụ và Chăn nuôi NewHope Thanh Hóa. Đồng thời, Cơ quan điều tra cũng ra lệnh bắt tạm giam các bị can để điều tra, làm rõ hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật.

Bé gái 4 tuổi bị mẹ ruột và nhân tình của mẹ bạo hành dẫn tới tử vong tại Hà Nội ngày 6/5. Ở xã Hiệp Hoà (TP Hồ Chí Minh), bé trai 2 tuổi cũng bị mẹ ruột và người tình đánh đập tàn nhẫn phải nhập viện ngày 2/5 trong tình trạng đa chấn thương nghiêm trọng. Liên tiếp những vụ trẻ em bị người thân bạo hành dã man những ngày qua khiến dư luận vừa xót xa vừa phẫn nộ.

Những mùa tuyển sinh gần đây, nhiều cơ sở đào tạo khối ngành sức khỏe liên tục mở rộng tổ hợp xét tuyển. Bên cạnh các tổ hợp truyền thống như B00 (Toán, Hóa, Sinh), không ít trường bổ sung các tổ hợp có môn Ngoại ngữ, Tin học, thậm chí là môn Ngữ văn. Xu hướng này đang tạo ra nhiều luồng ý kiến trái chiều trong dư luận, nhất là khi ngành Y, Dược vốn được xem là lĩnh vực đặc thù, liên quan trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng con người.

Trong quá trình triển khai tháo gỡ khó khăn các vướng mắc của dự án, yêu cầu phải đi vào thực chất, xác định rõ nguyên nhân của các tồn tại, vướng mắc; xác định cụ thể vấn đề của từng dự án; xác định rõ thẩm quyền; đồng thời kịp thời đề xuất giải pháp tháo gỡ nhằm khơi thông nguồn lực cho phát triển…

Dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi) do Bộ Công an chủ trì xây dựng đang nhận được sự quan tâm lớn của dư luận với những nhóm chính sách thể hiện tính đột phá trong tư duy xây dựng pháp luật. Các nhóm chính sách này vừa thể hiện tính khoan hồng, nhân đạo của Đảng và Nhà nước đồng thời cũng nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh, phòng ngừa tội phạm, đảm bảo tính phòng ngừa, răn đe tội phạm, phù hợp với tình hình phát triển kinh tế, xã hội.

Sáng 9/5, đồng chí Cấn Đình Tài, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước, Ủy viên Hội đồng tư vấn đặc xá năm 2026, dẫn đầu đoàn công tác của Văn phòng Chủ tịch nước đã đến kiểm tra công tác đặc xá tại Trại giam Tống Lê Chân (Cục Cảnh sát Quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng (Cục C10) – Bộ Công an, đóng quân tại xã Minh Đức, tỉnh Đồng Nai).

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường dù các quy định về công chứng và chứng thực giao dịch đất đai ngày càng nghiêm ngặt, nhưng trên thực tế, một lượng khổng lồ các giao dịch vẫn được thực hiện thông qua hình thức "giấy viết tay".

Với tổng chiều dài gần 140 km, tổng mức đầu tư hơn 36.000 tỷ đồng, hai dự án cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc và Bảo Lộc - Liên Khương đang được kỳ vọng trở thành trục giao thông chiến lược kết nối Tây Nguyên với vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Không chỉ mở ra không gian phát triển mới cho Lâm Đồng, hai tuyến cao tốc còn được xem là “cú hích” quan trọng thúc đẩy liên kết vùng, phát triển logistics, du lịch và thu hút đầu tư.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文