Phê bình mỹ thuật: Chưa cùng đi trên một con đường

09:15 14/07/2008
"Nếu không có được sự đồng cảm, thì nhà phê bình với người sáng tác sẽ chẳng bao giờ đi trên cùng một con đường, là mang cái đẹp, cái tinh túy đến cho công chúng. Và công chúng mất đi cái cơ may được đến gần với những tâm tư, tình cảm , quan điểm, phương pháp của người sáng tạo..." - Họa sĩ Hoàng Hồng Cẩm cho biết.

- Là một họa sĩ, anh nhìn nhận thế nào về vai trò của công tác phê bình trong việc thúc đẩy sáng tác của chính mình?

+ Có thể nhận thấy phần nhiều họa sĩ không coi trọng công tác lý luận phê bình. Họ cho rằng sáng tác là công việc của cá nhân họ. Nhà phê bình và nhà sáng tác thường hay mâu thuẫn nhau.

Tôi nhớ nhà văn Nguyễn Tuân đã từng nói: "Nếu tôi chết, hãy chôn tôi cùng một nhà phê bình". Nhưng tôi cho rằng cụ Nguyễn Tuân hài hước mà nói vậy thôi. Bởi vì tôi đã từng đọc những trang viết của GS Nguyễn Đăng Mạnh, người dành phần lớn cuộc đời mình để nghiên cứu về Nguyễn Tuân thì tôi rất cảm phục. Và nhận thấy phê bình có một vị trí rất quan trọng đối với sáng tạo nghệ thuật.

Tôi rất coi trọng công tác lý luận phê bình. Nhưng tiếc là phê bình mỹ thuật của chúng ta hiện nay chưa định hướng được cho công chúng và người sáng tác. Chúng ta mới chỉ có được một vài cá nhân làm công tác phê bình có khả năng ấn định được vai trò của họ đối với đời sống mỹ thuật và giúp cho người họa sĩ có thể mở rộng được vấn đề như Nguyễn Quân, Phan Cẩm Thượng...

- Phê bình trong đời sống văn học nghệ thuật hôm nay nói chung thường ít tính khách quan, học thuật, mà chủ yếu là để tung hô hay "lopby" một tên tuổi nào đó. Trong mỹ thuật anh thấy sao?

+ Tôi cho rằng nhiều họa sĩ khác cũng giống như tôi, không thích đọc những bài phê bình mang tính ve vuốt, tung hô. Người làm việc thực sự cần những lời nghiêm khắc hơn là những lời khen đánh bóng mạ kền

- Người ta thường tự hỏi, đọc một bài phê bình mỹ thuật có ý nghĩa gì nếu như chính con mắt của họ chưa từng được nhìn ngắm tác phẩm hội họa mà nhà phê bình đang nhắc tới....

+ Chị đang nhắc tới công chúng của mỹ thuật đấy. Chúng ta gần như chưa có công chúng của mỹ thuật. Mà công chúng hội họa nói thẳng ra là những người có kiến thức, hiểu biết về mỹ thuật còn quá ít. Cái số ít ỏi ấy lại lõm bõm về kiến thức hệ thống.

Một năm người ta đi xem triển lãm mỹ thuật một vài lần. Mà triển lãm của ta thì "thượng vàng hạ cám", cái đích thực ít, cái "cải lương" lại nhiều. Vậy thì đọc phê bình mỹ thuật đúng là nhiều khi không để làm gì, là vô nghĩa. Vấn đề quan trọng ở đây vẫn là nâng cao trình độ hiểu biết cho người thưởng thức mỹ thuật. Phải có một công chúng tốt thì nền mỹ thuật mới lành mạnh, từ đó phê bình mới phát triển được.

- Theo anh, mối quan hệ giữa nhà sáng tác và nhà phê bình cần phải như thế nào để thực sự hiểu biết về nhau và giúp công chúng hiểu biết về công việc của mình?

+ Tôi cho rằng các nhà phê bình mỹ thuật cần sống cạnh người sáng tác và tình cảm với cuộc đời như những nhà sáng tác thì sẽ là một cuộc đồng hành đẹp đẽ. Người làm phê bình phải vui nỗi vui của người sáng tác, buồn nỗi buồn của người sáng tác. Sự cộng cảm ấy sẽ giúp cho công chúng được hưởng lợi.

Trên thế giới có nhiều danh họa luôn giao du với những người bạn là nhà thơ. Họa sĩ rất gần với thi sĩ. Và chính các thi sĩ lại là nhà phê bình mỹ thuật mà họa sĩ tin tưởng. Nói như vậy để thấy rằng, nếu không có được sự đồng cảm, thì nhà phê bình với người sáng tác sẽ chẳng bao giờ đi trên cùng một con đường, là mang cái đẹp, cái tinh túy đến cho công chúng. Và công chúng mất đi cái cơ may được đến gần với những tâm tư, tình cảm , quan điểm, phương pháp của người sáng tạo.

- Đã từng có những bài phê bình về tranh của anh khiến anh "nổi giận" chưa?

+ Đã từng có bài phê bình bức tranh của tôi in trên báo, tôi đọc mà đỏ mặt. Vì giữa tranh và lời bình của người viết chả có gì ăn nhập vào nhau cả.

- Vậy có bao nhiêu phần trăm bài viết về tác phẩm của anh làm anh hài lòng?

+ Tôi nghĩ khoảng chừng 40%. Con số này, theo như suy nghĩ của nhiều người là vẫn hơi bị... lạc quan.

- Để phê bình mỹ thuật thực sự gần gũi với người sáng tác và tốt hơn với việc định hướng thẩm mỹ cho công chúng, theo anh cần phải thay đổi những gì?

+ Tôi chỉ nói ở góc độ của người sáng tạo. Là anh em phê bình phải gần gũi với anh em sáng tác hơn nữa thì công tác phê bình sẽ hiệu quả hơn, và ngược lại. Riêng về mặt bằng hiểu biết của công chúng, chúng ta hãy hỏi các nhà giáo dục và các nhà quản lý.

- Xin cảm ơn họa sĩ Hoàng Hồng Cẩm

Hội Quân (thực hiện)

Cao Bằng – mảnh đất địa đầu Tổ quốc với hơn 333 km đường biên giới giáp Trung Quốc không chỉ là nơi giữ gìn chủ quyền thiêng liêng mà còn là địa bàn có dân cư phân tán, đời sống còn nhiều khó khăn, trình độ dân trí không đồng đều. Trong bối cảnh đó, việc đưa pháp luật đến với người dân vùng cao, biên giới không chỉ là nhiệm vụ thường xuyên mà đã trở thành “chìa khóa” quan trọng để giữ vững an ninh trật tự từ cơ sở.

Mấy hôm nghỉ lễ, tôi lướt mạng xem năm nay “tình hình thế nào”, câu chuyện “bên này, bên kia” đã có gì khác trước, khi mà đất nước đã qua hơn nửa thế kỷ kể từ ngày Chiến thắng 30/4/1975. Và thật buồn khi những giọng điệu ngược lối, trái đường vẫn tái diễn, những chiêu trò như “tưởng niệm ngày quốc hận”, “hội luận tháng tư đen” tiếp tục được các hội nhóm chống phá ở hải ngoại xoáy lại với các hình thức, tính chất, mức độ khác nhau.

Thời gian qua, Công an các đơn vị, địa phương đã làm tốt công tác phòng ngừa, đấu tranh với  tội phạm, vi phạm pháp luật liên quan đến người dưới 18 tuổi. Trong đó, phòng ngừa, đấu tranh nhóm thanh thiếu niên tụ tập, sử dụng vũ khí, hung khí nguy hiểm giải quyết mâu thuẫn, gây rối trật tự công cộng.

Nhiều người chọn phương án trở lại TP Hồ Chí Minh trước lễ 1 ngày để tránh kẹt xe nên tối 2/5 dòng phương tiện từ các tỉnh đổ dồn về 2 cửa ngõ phía Đông và phía Tây. Một lượng lớn phương tiện được giải tỏa trong đêm, tuy nhiên đến chiều cuối kỳ nghỉ lễ (3/5) giao thông tại các cửa ngõ TP Hồ Chí Minh tiếp tục tăng nhiệt…

Từ nhiều năm nay, Cảnh sát giao thông (CSGT) Công an các tỉnh, thành miền Trung cùng Công an và chính quyền các xã, phường phối hợp ngành đường sắt nỗ lực triển khai nhiều biện pháp tăng cường đảm bảo an toàn giao thông (ATGT) đường sắt trên tuyến. Không chỉ đẩy mạnh tuần tra kiểm soát, tăng cường xử lý vi phạm, lực lượng chức năng còn tập trung xóa bỏ lối đi tự mở, xây dựng hầm chui, thiết lập rào chắn hàng trăm đoạn – tuyến gần khu dân cư, xây dựng các mô hình tuyên truyền… Thế nhưng, tình hình trật tự ATGT đường sắt tại một số địa phương vẫn... "nóng".

Trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc, đồng bào Công giáo Việt Nam với tinh thần “Sống Phúc Âm giữa lòng dân tộc”, “tốt đời, đẹp đạo”, “kính Chúa, yêu nước”, đã và đang có nhiều đóng góp tích cực trong phát triển kinh tế - xã hội, giữ gìn an ninh, trật tự (ANTT). Đồng hành cùng những đóng góp ấy là dấu ấn bền bỉ, sâu sắc của lực lượng An ninh nội địa Công an nhân dân (CAND). 

Trong khoảnh khắc khó khăn, gian nan của cuộc sống đời thường, những chiến sĩ Công an tỉnh Sơn La lại lặng lẽ trở thành điểm tựa bình yên cho Nhân dân.

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 4 tăng 0,84% so với tháng trước chủ yếu do giá gas trong nước tăng theo giá nhiên liệu thế giới, giá dịch vụ ăn uống ngoài gia đình và vật liệu xây dựng tăng do chi phí nguyên liệu đầu vào, vận chuyển tăng.

Trong dịp nghỉ lễ Giỗ tổ Hùng Vương và 30/4, 1/5 (từ 25/4 – 3/5, bao gồm cả 2 ngày làm việc xen kẽ), Hà Nội đón khoảng 1,35 triệu lượt khách, trong đó, có trên 248 nghìn lượt khách du lịch quốc tế (bao gồm khoảng trên 175 nghìn lượt khách du lịch quốc tế có lưu trú). Khách du lịch nội địa đạt trên 1,1 triệu lượt. Tổng thu từ khách du lịch ước đạt trên 5 nghìn tỷ đồng.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文