Thi biên soạn sách giáo khoa, tại sao không?

08:29 21/03/2019
Theo Nghị quyết số 88/2014/QH13, ngày 28 tháng 11 năm 2014 của Quốc hội về đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông, lộ trình thực hiện từ năm học 2018-2019 triển khai áp dụng chương trình giáo dục phổ thông theo hình thức cuốn chiếu đối với mỗi cấp tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông.


Nghị quyết còn khuyến khích các tổ chức, cá nhân biên soạn sách giáo khoa trên cơ sở chương trình giáo dục phổ thông. Để chủ động triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức việc biên soạn một bộ sách giáo khoa.

Bộ sách giáo khoa này được thẩm định, phê duyệt công bằng với các sách giáo khoa do tổ chức, cá nhân biên soạn. Các cơ sở giáo dục phổ thông lựa chọn sách giáo khoa để sử dụng dựa trên ý kiến của giáo viên, học sinh và cha mẹ học sinh theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Sau gần 5 năm kể từ ngày Nghị quyết số 88/2014/QH13 ra đời, chúng ta vẫn loay hoay chưa tìm ra lối thoát cho sách giáo khoa. Tuần qua, tại Phiên họp thứ 32 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, lần đầu tiên, chúng ta đưa vào nghị quyết của Quốc hội quy định về việc có nhiều bộ sách giáo khoa.

Để có những cuốn sách giáo khoa thực sự khoa học và bổ ích, cần có những cuộc thi biên soạn sách giáo khoa.

Không chỉ có người dân quan tâm, lo lắng về việc này, mà ngay cả Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cũng đã nêu ra những băn khoăn của mình: "Làm sao cha mẹ học sinh nói nên chọn sách nào? Rồi lại có xu hướng "chạy" để bộ sách của mình sử dụng ở trường này, tỉnh nọ. Có lãng phí không khi nhà nước bỏ tiền cho Bộ Giáo dục và Đào tạo biên soạn?".

Qua nghiên cứu và qua thực tế cho thấy, việc mỗi năm ngành Giáo dục phải thay, in, còn các gia đình thì phải mua một bộ sách giáo khoa mới... rõ ràng là rất lãng phí. Trong khi đó, nội dung trong sách thì đơn điệu và nhàm chán, kiến thức nặng về lý thuyết, thiếu thực tiễn, không đáp ứng được yêu cầu dạy chữ, dạy người; phát triển toàn diện cả về phẩm chất và năng lực, hài hòa đức, trí, thể, mỹ và phát huy tốt nhất tiềm năng của mỗi học sinh.

Rõ ràng chất lượng giáo dục không hề phụ thuộc vào một bộ sách giáo khoa duy nhất, càng không thể giao phó cho một nhóm người độc quyền định đoạt con đường tiếp cận tri thức cho khoảng 20 triệu học sinh phổ thông mỗi năm. Sách giáo khoa chỉ là tài liệu định hướng, gợi mở, chứ không phải là công cụ để nhào nặn con, em chúng ta vào cùng một  khuôn mẫu. Do vậy, việc có nhiều bộ sách giáo khoa là phù hợp với việc đổi mới giáo dục. Vậy tại sao chúng ta không tổ chức một cuộc thi chuyên về viết sách giáo khoa?

Việc tổ chức thi viết sách giáo khoa, nói theo cách khác là xã hội hóa khâu biên soạn sách giáo khoa có nhiều cái lợi. Thứ nhất, nó phá vỡ thế độc quyền lâu nay của một bộ phận được giao biên soạn sách và tự cho mình cái quyền duy nhất này. Thứ hai, nó tạo điều kiện để tất cả những người có trình độ, khả năng, có tâm huyết tham gia. Thứ ba, nó dân chủ, công khai và cái quan trọng là có nhiều phương án để so sánh, lựa chọn.

Đương nhiên chúng ta không tổ chức thi viết sách giáo khoa theo kiểu đập bỏ cái cũ để xây mới hoàn toàn, mà phải dựa trên nền tảng những bộ sách nhiều thế hệ học trò đã học, cùng với những tiêu chí mới về mục đích, nội dung, yêu cầu về tính bắc cầu, tính chuyển tiếp từ lớp nọ lên lớp kia, từ cấp học thấp lên cấp học cao hơn và có sự móc nối giữa môn học này với môn học khác.

Đương nhiên, người thi sẽ biết cái hay, cũng như cái dở của sách giáo khoa cũ để từ đó cần loại bỏ cái gì, cần củng cố phát huy cái gì và những cái mới nào cần đưa vào. Việc quan trọng nhất là tổ chức chấm thi cho khách quan và công bằng, lựa chọn được những bài thi xuất sắc nhất. Sẽ không phải lo việc sách giáo khoa chệch hướng so với triết lý, mục đích và yêu cầu của giáo dục khi đã đưa ra được những tiêu chí cụ thể, rõ ràng.

Đồng thời, chúng ta lấy ý kiến rộng rãi của các nhà khoa học, nhà giáo, các chuyên gia có kinh nghiệm lâu năm trong ngành giáo dục của các thầy, cô giáo và của cả học sinh. Bên cạnh đó, thành lập một hội đồng đánh giá, thẩm định sách giáo khoa gồm các thành viên phải được lựa chọn cẩn thận về trình độ chuyên môn, văn hóa chung, có trách nhiệm và có đạo đức. Những bộ sách giáo khoa được giải trong cuộc thi, không thể để nguyên như thế mà sử dụng. Lúc này, hội đồng thẩm định căn cứ vào cái đã có, phân tích, đánh giá, bổ sung, hoàn thiện.

Có rất nhiều chiếc chìa khóa để mở các cánh cửa khác nhau dẫn vào ngôi nhà tri thức. Nếu chúng ta tìm được chiếc chìa khóa hữu hiệu nhất, mở được cánh cửa dẫn vào ngôi nhà tốt nhất sẽ trở thành lựa chọn tất yếu của xã hội. Nhà trường, giáo viên và học sinh ở vùng miền, dân tộc khác nhau cũng có nhiều lựa chọn sách phù hợp với văn hóa, nhận thức của học sinh để có thể phát huy được hiểu biết, năng lực của bản thân mình.

Giáo dục là con đường nhiều chông gai, sách giáo khoa cũng tựa như cây cầu. Bản thân sách giáo khoa cần phải tinh giản, loại đi yếu tố kinh viện, hàn lâm. Hãy làm sao tạo cho con trẻ niềm ham thích, hứng thú tìm hiểu tri thức chứ không phải sự áp lực hay một nỗi sợ dù là mơ hồ. Chiếc cặp càng nặng, tuổi thơ của các con càng mỏng, quỹ thời gian cho vận động, khám phá thế giới càng ít đi. Điều này không có bậc phụ huynh nào mong muốn cả!

Cù Tất Dũng

Ngày 16/5, thông tin từ Cơ quan CSĐT – Công an TP Hải Phòng cho biết, cơ quan này đã ra quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam Lê Ánh Nhật (tức ca sỹ Miu Lê, SN 1991, trú phường Nhiêu Lộc, TP Hồ Chí Minh) để điều tra về hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma tuý.

Sau hành trình đầy cảm xúc tại vòng chung kết (VCK) U17 châu Á 2026, U17 Việt Nam đã dừng bước ở vòng tứ kết sau thất bại 0-3 trước U17 Australia. Dù không thể tiếp tục tạo nên bất ngờ trước đối thủ được đánh giá cao hơn về thể hình, thể lực và tốc độ, thầy trò HLV Cristiano Roland vẫn khép lại giải đấu với dấu ấn lịch sử khi lần đầu tiên giành vé tham dự FIFA U17 World Cup.

Cùng với nhiệm vụ bảo đảm TTATGT, lực lượng CSGT Thủ đô đang không ngừng đổi mới phương thức công tác, nâng cao tinh thần trách nhiệm, xây dựng hình ảnh người chiến sĩ CAND bản lĩnh, nhân văn, vì nhân dân phục vụ. Nổi bật trong đó là mô hình “Tổ CSGT tình nguyện - Ngày thứ Bảy vì Nhân dân”, một hoạt động mang ý nghĩa thiết thực, góp phần lan tỏa hình ảnh đẹp của lực lượng CSGT Hà Nội trong lòng nhân dân.

Thời gian vừa qua, trên cả nước liên tiếp xảy ra nhiều vụ ngộ độc thực phẩm tập thể quy mô lớn và nhiều vụ thực phẩm “bẩn” được phanh phui, gây bức xúc trong dư luận xã hội. Để quản lý và ngăn chặn thực trạng này, cần có những giải pháp mang tính căn cơ, đồng bộ và quyết liệt. Phóng viên (PV) Báo CAND đã có cuộc trao đổi với TS.DS Chu Quốc Thịnh, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) xung quanh vấn đề này.

Ít nhất tám người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương sau khi một đoàn tàu chở hàng đâm vào xe buýt công cộng tại giao lộ đường sắt ở thủ đô Bangkok (Thái Lan) chiều 16/5. Vụ tai nạn nghiêm trọng khiến xe buýt bốc cháy dữ dội, nhiều phương tiện khác cũng bị cuốn vào va chạm liên hoàn.

Trong bối cảnh thị trường nội địa trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế, chương trình “Sức sống hàng Việt” đang mở ra hướng đi mới cho hàng Việt Nam. Không chỉ quảng bá đặc sản vùng miền, chương trình còn kết hợp trải nghiệm trực tiếp với livestream và thương mại điện tử, giúp sản phẩm “Made in Vietnam” tiếp cận người tiêu dùng nhanh hơn, rộng hơn trên môi trường số.

Ban Quản lý dự án Thăng Long vừa trình Bộ Xây dựng thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đầu tư xây dựng vành đai 5 vùng Thủ đô. Đây là công trình quan trọng quốc gia, thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của Quốc hội.

Chiều 16/5, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh cho biết, thực hiện cao điểm 45 ngày đêm chuyển hóa địa bàn theo chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của Giám đốc Công an TP Hồ Chí Minh, Phòng đã triệt phá thành công đường dây “Sản xuất, buôn bán hàng giả là phụ gia thực phẩm” đối với mặt hàng bột ngọt giả nhãn hiệu Ajinomoto; bắt tạm giam 3 bị can về hành vi tổ chức sản xuất, buôn bán bột ngọt giả với quy mô lớn.

Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều tối 15/5 đã kết thúc chuyến thăm ba ngày tới Trung Quốc. Giới học giả nhận định, chuyến thăm của nhà lãnh đạo Mỹ đã góp phần tạo thêm “không gian thở” cho quan hệ Mỹ - Trung, đồng thời mở ra một gian đoạn hoà bình lạnh. Có thể, đây không phải kết quả lý tưởng nhất sau cuộc gặp thượng đỉnh, song trong bối cảnh hiện nay, hoà bình lạnh được đánh giá là lựa chọn thực tế nhất.

Một ngày sau trận mưa lớn đầu mưa, mặt hồ Xuân Hương Đà Lạt (Lâm Đồng), đoạn gần Cầu Sắt, vẫn bừa bộn chất thải, đặc biệt là bèo tây, chai lọ, vỉ nhựa… Dù lực lượng vệ sinh môi trường đã nỗ lực làm việc, thu gom từ chiều qua tới nay nhưng vẫn ngổn ngang...

Ngày 16/5, thông tin từ Tổng Công ty đường sắt Việt Nam cho biết, đơn vị vừa phối hợp cùng lực lượng Công an ra quân xử lý vi phạm trật tự an toàn giao thông đường sắt ngay sau khi Nghị định 81/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an toàn giao thông đường sắt chính thức có hiệu lực từ ngày 15/5/2026.

Thời gian gần đây, tại TP Đà Nẵng, tình trạng các đối tượng lợi dụng tính chất khép kín, sự riêng tư và hệ thống an ninh bảo mật của các căn biệt thự (villa), khách sạn hạng sang để tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy đang có dấu hiệu gia tăng phức tạp, trong đó có cả nhiều đối tượng là người nước ngoài.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文