Về tiểu thuyết "còi tàu trong đêm"

13:08 16/11/2020
Tiểu thuyết “Còi tàu trong đêm” của Nguyễn Duy Ngọc là cuốn tiểu thuyết tự truyện. Dù khiêm tốn đến đâu cũng có thể khẳng định: Đây là cuốn tiểu thuyết có sức hấp dẫn, cuốn hút người đọc.


Tôi quen Nguyễn Duy Ngọc qua một chuyến đi xuyên Việt gần một tháng và biết anh, một nghệ sỹ có nhiều năng khiếu. Nguyễn Duy Ngọc vốn là một nhạc công có hạng của một đoàn văn công chuyên nghiệp. Nguyễn Duy Ngọc còn có đôi mắt nhìn cuộc sống trong sự vận động đi lên. Nhờ thế anh đã để lại cho đời những tác phẩm ảnh làm rung động hàng triệu trái tim. Anh còn là một nhà báo với những trang phóng sự sinh động lột trần sự thật một cách nghiệt ngã. 

Dẫu vậy, Nguyễn Duy Ngọc vẫn chưa bằng lòng với những gì mình đạt được. Trong sâu thẳm, ước mơ một ngày nào đó, có dịp anh sẽ bước vào địa hạt văn chương và anh vẫn biết đó không phải là con đường bằng phẳng, đầy gai góc. Anh thử sức trên nhiều thể loại: văn xuôi, thơ, truyện ngắn, ký sự… và cuối cùng ra mắt độc giả tập tiểu thuyết “Còi tàu trong đêm” – NXB Hội Nhà văn ấn hành.

Thực ra, tiểu thuyết “Còi tàu trong đêm” của Nguyễn Duy Ngọc là cuốn tiểu thuyết tự truyện. Dù khiêm tốn đến đâu cũng có thể khẳng định: Đây là cuốn tiểu thuyết có sức hấp dẫn, cuốn hút người đọc. Nó là một thông điệp về tình yêu trong thời chiến không chỉ có chiến đấu, máu chảy đầu rơi, mà còn có cả tình yêu đôi lứa, là sự hy sinh cho nhau, là động lực góp phần tạo nên sức mạnh của con người trong cuộc chiến tranh Cách mạng. 

Nhà văn Nguyễn Văn Thọ trong lời giới thiệu cuốn sách đã đánh giá: “Còi tàu trong đêm” là một cuốn sách mang tính văn học khi tái hiện lại hiện thực đời sống, nhưng không hẳn chỉ chụp ảnh lại hiện thực – có thể là câu chuyện gần như thực của tác giả - nó mang một thông điệp rất rõ ràng  rằng, tình yêu đích thực của con người không chỉ yêu đắm say, mà còn có sự hy sinh cao cả đến quên mình cho mối tình… ”.

Tiểu thuyết “Còi tàu trong đêm” không quá dài mà cũng không quá ngắn, đủ liều lượng cho một mối tình “oan khiên” giữa một chàng nghệ sỹ và cô giáo làng trong thời đạn bom. 

Câu chuyện được gói gọn trong 18 chương, được rải ra trong gần 300 trang, với nhiều nhân vật, hầu hết họ là những con người nhân hậu, nhưng câu chuyện chủ yếu chỉ xoáy quanh 3 nhân vật chính: chàng nhạc công Lê Duy, cô giáo làng Hoàng Lan và Phó đoàn văn công Trần Quyền, một nhân vật phản diện, đê tiện, ích kỷ. Đó là những nhân vật có thực ngoài đời, trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Tiểu thuyết “Còi tàu trong đêm” thể hiện mối tình của đôi trai tài gái sắc, họ đến với nhau một cách bất ngờ, nảy sinh giữa những ngày bom rơi đạn lạc. Duy đã cứu cô giáo Lan trong một lần máy bay giặc Mỹ đánh phá vào trường học ở một làng quê Bắc Bộ, cô giáo Lan bị thương. Và mối tình bén rễ từ đây: “Anh hùng cứu mỹ nhân thời loạn”.

Mối tình giữa Duy và Lan lãng mạn, đẹp như thơ, nhưng đã phải trải qua bao sóng gió của cuộc chiến tranh ác liệt, lại bị chi phối bởi những tục lệ xã hội phong kiến “cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy”. Đặc biệt éo le hơn nữa bởi cái ác, cái ti tiện thuộc bản năng con người “chen ngang” đã dẫn đến bi kịch bất ngờ của mối tình trong trắng xuất phát từ lòng trắc ẩn với bao ước vọng tốt đẹp đã thành mây khói.

Vì tình yêu mãnh liệt, để bảo vệ danh dự cái quý nhất của người con gái trinh tiết, cô giáo Lan đã ngộ sát Trần Quyền, một tên phàm phu, lắm mưu nhiều mẹo, đơn phương yêu Lan, nhưng không được đáp lại, y đã tìm cách định hãm hiếp cô giáo. Trước tình thế đó, không chút so tính, Lê Duy, chàng trai lãng tử quyết định nhận hết tội lỗi về mình, dẫu biết rằng ngục tù đang chờ đợi anh phía trước.

Tiểu thuyết “Còi tàu trong đêm” không chỉ dừng lại ở thiên tình sử đầy bi thương, mà còn mang đến cho bạn đọc hiện tại hiểu về một thời chưa xa của một lớp thanh niên đã đóng góp một phần xương máu cho cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước. Họ đã phải trải qua bao gian khổ thiếu thốn của một thời bao cấp, cơm ăn không đủ no, áo mặc không đủ ấm và họ đã yêu nhau hy sinh cho nhau như thế nào!

Bằng sự hiểu biết của mình, nói đúng hơn bằng chính con người của mình trong cuộc sống, thông qua chuyện tình, Nguyễn Duy Ngọc đã dựng lại khá sinh động tình cảm nam nữ thời chiến và những hoạt động của giới văn nghệ, của nhà giáo, của bộ đội, nhân dân nói chung phục vụ chiến đấu và chiến thắng kẻ thù. Qua đó tác giả đã khái quát được một xã hội thời chiến về tình người, về mối quan hệ gia đình, đồng nghiệp hết sức trong sáng, không tính toán so đo thiệt hơn, tất cả vì sự nghiệp giải phóng miền Nam thống nhất đất nước.

Dù tác giả vẫn tự nhận rằng mình chỉ là một người viết nghiệp dư, chỉ muốn thử sức trên chặng đường mới văn chương, nhưng rõ ràng qua tiểu thuyết “Còi tàu trong đêm” cho thấy lối viết của anh giản dị mà giàu hình ảnh, không thi vị hóa tình yêu mà là bản tình ca đẹp, tạo dựng nhiều tình tiết hấp dẫn của mối tình lứa đôi giữa thời chiến đạn lạc bom rơi. Cách tác giả kể một câu chuyện tình giản dị như ngô khoai, nhưng cuốn hút người đọc.

Mạnh Thường

Ngày 16/5, thông tin từ Cơ quan CSĐT – Công an TP Hải Phòng cho biết, cơ quan này đã ra quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam Lê Ánh Nhật (tức ca sỹ Miu Lê, SN 1991, trú phường Nhiêu Lộc, TP Hồ Chí Minh) để điều tra về hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma tuý.

Sau hành trình đầy cảm xúc tại vòng chung kết (VCK) U17 châu Á 2026, U17 Việt Nam đã dừng bước ở vòng tứ kết sau thất bại 0-3 trước U17 Australia. Dù không thể tiếp tục tạo nên bất ngờ trước đối thủ được đánh giá cao hơn về thể hình, thể lực và tốc độ, thầy trò HLV Cristiano Roland vẫn khép lại giải đấu với dấu ấn lịch sử khi lần đầu tiên giành vé tham dự FIFA U17 World Cup.

Cùng với nhiệm vụ bảo đảm TTATGT, lực lượng CSGT Thủ đô đang không ngừng đổi mới phương thức công tác, nâng cao tinh thần trách nhiệm, xây dựng hình ảnh người chiến sĩ CAND bản lĩnh, nhân văn, vì nhân dân phục vụ. Nổi bật trong đó là mô hình “Tổ CSGT tình nguyện - Ngày thứ Bảy vì Nhân dân”, một hoạt động mang ý nghĩa thiết thực, góp phần lan tỏa hình ảnh đẹp của lực lượng CSGT Hà Nội trong lòng nhân dân.

Thời gian vừa qua, trên cả nước liên tiếp xảy ra nhiều vụ ngộ độc thực phẩm tập thể quy mô lớn và nhiều vụ thực phẩm “bẩn” được phanh phui, gây bức xúc trong dư luận xã hội. Để quản lý và ngăn chặn thực trạng này, cần có những giải pháp mang tính căn cơ, đồng bộ và quyết liệt. Phóng viên (PV) Báo CAND đã có cuộc trao đổi với TS.DS Chu Quốc Thịnh, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) xung quanh vấn đề này.

Ít nhất tám người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương sau khi một đoàn tàu chở hàng đâm vào xe buýt công cộng tại giao lộ đường sắt ở thủ đô Bangkok (Thái Lan) chiều 16/5. Vụ tai nạn nghiêm trọng khiến xe buýt bốc cháy dữ dội, nhiều phương tiện khác cũng bị cuốn vào va chạm liên hoàn.

Trong bối cảnh thị trường nội địa trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế, chương trình “Sức sống hàng Việt” đang mở ra hướng đi mới cho hàng Việt Nam. Không chỉ quảng bá đặc sản vùng miền, chương trình còn kết hợp trải nghiệm trực tiếp với livestream và thương mại điện tử, giúp sản phẩm “Made in Vietnam” tiếp cận người tiêu dùng nhanh hơn, rộng hơn trên môi trường số.

Ban Quản lý dự án Thăng Long vừa trình Bộ Xây dựng thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đầu tư xây dựng vành đai 5 vùng Thủ đô. Đây là công trình quan trọng quốc gia, thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của Quốc hội.

Chiều 16/5, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh cho biết, thực hiện cao điểm 45 ngày đêm chuyển hóa địa bàn theo chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của Giám đốc Công an TP Hồ Chí Minh, Phòng đã triệt phá thành công đường dây “Sản xuất, buôn bán hàng giả là phụ gia thực phẩm” đối với mặt hàng bột ngọt giả nhãn hiệu Ajinomoto; bắt tạm giam 3 bị can về hành vi tổ chức sản xuất, buôn bán bột ngọt giả với quy mô lớn.

Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều tối 15/5 đã kết thúc chuyến thăm ba ngày tới Trung Quốc. Giới học giả nhận định, chuyến thăm của nhà lãnh đạo Mỹ đã góp phần tạo thêm “không gian thở” cho quan hệ Mỹ - Trung, đồng thời mở ra một gian đoạn hoà bình lạnh. Có thể, đây không phải kết quả lý tưởng nhất sau cuộc gặp thượng đỉnh, song trong bối cảnh hiện nay, hoà bình lạnh được đánh giá là lựa chọn thực tế nhất.

Một ngày sau trận mưa lớn đầu mưa, mặt hồ Xuân Hương Đà Lạt (Lâm Đồng), đoạn gần Cầu Sắt, vẫn bừa bộn chất thải, đặc biệt là bèo tây, chai lọ, vỉ nhựa… Dù lực lượng vệ sinh môi trường đã nỗ lực làm việc, thu gom từ chiều qua tới nay nhưng vẫn ngổn ngang...

Ngày 16/5, thông tin từ Tổng Công ty đường sắt Việt Nam cho biết, đơn vị vừa phối hợp cùng lực lượng Công an ra quân xử lý vi phạm trật tự an toàn giao thông đường sắt ngay sau khi Nghị định 81/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an toàn giao thông đường sắt chính thức có hiệu lực từ ngày 15/5/2026.

Thời gian gần đây, tại TP Đà Nẵng, tình trạng các đối tượng lợi dụng tính chất khép kín, sự riêng tư và hệ thống an ninh bảo mật của các căn biệt thự (villa), khách sạn hạng sang để tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy đang có dấu hiệu gia tăng phức tạp, trong đó có cả nhiều đối tượng là người nước ngoài.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文