Âm nhạc yêu nước, nơi trái tim hướng về

Ca khúc “Đường lên phía trước” được nhạc sĩ Tiến Minh viết cho bộ phim truyền hình 25 tập “Đường lên Điện Biên” phát sóng trên VTV năm 2014. Từ đó bài hát đã lan tỏa ra ngoài đời sống âm nhạc như một ca khúc độc lập, được nhiều tốp ca, ca sĩ trẻ thể hiện trong các chương trình nghệ thuật có tính chính luận hoặc được sử dụng làm nhạc nền cho video các chương trình kỷ niệm ngày chiến thắng Điện Biên Phủ trên nền tảng TikTok, YouTube.

Cùng lắng nghe những ca từ giàu hình ảnh tái hiện không gian trên đường lên chiến dịch “Màn đêm buông cùng mây đen gió lạnh. Rừng âm u những bước chân vội vã. Mịt mờ sơn khê, ngày đi biết có về... át tiếng bom bằng những khúc ca mẹ ru. Dẫu thân tan thì ngày mai quyết không từ nan”. Lời hát cất lên cùng với nhịp điệu trầm hùng, dồn dập, mạnh mẽ như bước hành quân của hàng ngàn chiến sĩ qua bao nẻo đường gian khó nhưng vẫn ngời lên niềm tin, ý chí sắt đá nguyện hy sinh vì ngày mai chiến thắng.

Lần đầu tiên nghe bài hát “Một vòng Việt Nam”, tôi thực sự rung động bởi ca từ trong sáng, giàu chất gợi càng nghe càng cuốn hút vào một bức tranh ký ức được vẽ bằng những nốt thanh nốt trầm về vẻ đẹp đầy sắc hương của đất nước với rặng tre, dòng sông, đồng lúa chín... Với lời ru của mẹ, với hình tượng cha ông đã ngã xuống trong cuộc chiến tranh đầy khói lửa: “Ai đã ghim vào những thân tre, bao ký ức xót xa hỡi mẹ... Ai đã ru ngủ những dòng sông cùng êm ả chảy về hướng Đông... Việt Nam quê hương ta đẹp lắm, mặc lửa khói giày xéo tháng năm...”. Đó là những giai điệu vừa da diết, vừa hùng tráng ngân vang từ đáy lòng những con người đất Việt với tất cả cảm xúc dâng trào về lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và khao khát cuộc sống hòa bình.

Đông Thiên Đức là một nhạc sĩ trẻ, anh mong muốn được khơi gợi truyền tải cảm xúc ấy đến đông đảo người yêu âm nhạc trong nước và bạn bè quốc tế. Tùng Dương, ca sĩ thể hiện thành công ca khúc bằng giọng hát đầy nội lực, hát như hát từ trái tim mình. Chính vì thế, ngay từ khi ra đời, với giọng hát Tùng Dương, ca khúc đã lan tỏa nhanh như một cơn sóng âm nhạc diệu kỳ trên mọi nền tảng mạng xã hội, được biểu diễn trong các chương trình nghệ thuật lớn của VTV, hoặc các MV ca nhạc, các video quảng bá du lịch Việt Nam. Bài hát được nhiều đối tượng người yêu âm nhạc, trong đó các bạn trẻ là học sinh sinh viên thuộc và dàn dựng trong một số chương trình biểu diễn văn nghệ... Điều đó chứng tỏ sức sống, dấu ấn tốt đẹp của “Một vòng Việt Nam”, một sáng tác mới về đề tài quê hương, đất nước.

Lần thứ nhất tôi nghe ca khúc “Viết tiếp câu chuyện hòa bình” trong một MV của ca sĩ Duyên Quỳnh qua nền tảng YouTube. Sau đó còn nhiều lần nữa nhưng ấn tượng nhất là khi thưởng thức bài hát này trong lễ diễu binh, diễu hành kỷ niệm 50 năm giải phóng miền Nam thống nhất đất nước do ca sĩ Đông Hùng và Hạ Trâm song ca.

Bài hát hay ở điệp khúc hào hùng sâu lắng, những ca từ trong sáng, dễ nhớ, dễ đi vào lòng người như thôi thúc, như nhắc nhở, như chạm vào đáy sâu con tim người nghe về trách nhiệm giữ gìn, trân quý cuộc sống hòa bình. Về trách nhiệm viết tiếp trang sử vẻ vang của dân tộc để câu chuyện hòa bình còn mãi muôn đời sau: “Cha ông ta ngày xưa ngã xuống để cho đời ta ngày sau đổi lấy hòa bình. Giữa khói binh ai cũng nguyện lòng hy sinh... Tạ ơn những người gìn giữ nước non Đại Việt nghìn năm trước. Tạ ơn người cha già của chúng ta trên con đường cứu nước. Để cho đất nước yên vui từ đó. Để cho đỏ thắm màu cờ tự do...”.

Giữa cuộc sống hiện đại hôm nay có một ca khúc về đất nước, về hòa bình được khán giả ở mọi lứa tuổi, mọi ngành nghề đón nhận bằng tất cả tình yêu, niềm say mê, háo hức quả thực là một điều đặc biệt. Trong thời gian gần đây, bất cứ ở một buổi lễ, một chương trình nghệ thuật... đều không thể thiếu vắng giai điệu hào sảng, lắng sâu của “Viết tiếp câu chuyện hòa bình”. Chừng ấy cho ta hiểu sức mạnh của sự lan tỏa cảm xúc, sự truyền tải thông điệp bằng âm nhạc đến trái tim người nghe. Bởi thế, “Viết tiếp câu chuyện hòa bình” đã vượt qua khái niệm một bài hát thông thường mà trở thành hiện tượng âm nhạc có độ “hot” chưa từng thấy.

Sức lan tỏa nhanh đến nỗi nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung, cha đẻ của ca khúc cũng không ngờ tác phẩm của mình lại có thể thành công đến vậy. Phải chăng, vì “Viết tiếp câu chuyện hòa bình” đã gửi đến người nghe một thông điệp tưởng đã cũ nhưng lại vô cùng mới mẻ trong bối cảnh hiện nay. Hòa bình không chỉ là tiếng reo vui, là cờ hoa của ngày chiến thắng mà là một câu chuyện dài, một trang sử dài thấm đẫm máu và hoa cần được thế hệ trẻ hôm nay viết tiếp. Thông điệp đó được trao cho đời theo cách riêng của âm nhạc, thấm dần vào suy nghĩ, cảm nhận, tư tưởng hành động của một thế hệ không đi qua chiến tranh, đã và đang thụ hưởng thành quả của hòa bình.

Phiên bản “Viết tiếp câu chuyện hòa bình” 13 ngôn ngữ đã được nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung kết hợp với các thầy cô và sinh viên Trường Đại học Hà Nội phát hành. MV này là món quà đặc biệt sáng tạo, nâng hiệu ứng tích cực, ý nghĩa của ca khúc lên một tầm cao mới, bay cao, bay xa vượt ra ngoài lãnh thổ Việt Nam, để truyền tải thông điệp về tự do hòa bình đến các nước trên toàn thế giới.

Sự xuất hiện của các ca khúc về quê hương đất nước là làn gió mới đánh thức, khơi gợi tình yêu nước luôn thường trực một góc sâu trong cảm xúc người trẻ nay bừng lên hối hả, rộn rã. Là tín hiệu vui, là minh chứng cho sự lan tỏa tích cực của giá trị nghệ thuật chân chính. Điều đó được thể hiện rõ nét qua chuỗi những chương trình nghệ thuật đặc sắc hoành tráng chào mừng 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9: Concert “Rạng rỡ Việt Nam”, “Tổ quốc trong tim”, “Tự hào là người Việt Nam” hay trong chương trình kỷ niệm 80 Ngày Truyền thống lực lượng CAND...

Những đêm nhạc hội là nơi hội tụ, bùng nổ cảm xúc về tình yêu, lòng tự hào dân tộc. Trong không gian ấn tượng rực rỡ ánh sáng hiện đại và sắc đỏ của lá cờ Tổ quốc là giai điệu quen thuộc của “Viết tiếp câu chuyện hòa bình”, “Đường lên phía trước”, “Một vòng Việt Nam”... ngân vang bên cạnh âm hưởng những ca khúc cách mạng truyền thống như: “Lên đàng” (Lưu Hữu Phước), “Đoàn vệ quốc quân” (Huy Du), “Đất nước trọn niềm vui” (Hoàng Hà)... được phối khí, thay đổi một vài tiết tấu mang màu sắc trẻ trung, phù hợp thị hiếu.

Các nhạc phẩm này đã tạo sự hòa quyện tuyệt vời của âm nhạc truyền thống và hiện đại, tái hiện những dấu ấn lịch sử thiêng liêng của dân tộc, khơi gợi, đánh thức những rung động đặc biệt về lòng tự hào, niềm biết ơn, tình yêu Tổ quốc mãnh liệt.

Cũng chính từ hiệu ứng âm nhạc kỳ diệu, và lớn hơn thế là cảm xúc tự nhiên vỡ òa nảy nở chạm vào từng trái tim, khối óc khiến hàng chục nghìn khán giả, hầu hết là các khán giả trẻ, trong đó có cả những em bé tay vẫy cờ đỏ sao vàng, miệng đồng thanh hòa giọng cùng các nghệ sĩ trên sân khấu lớn.

Những giai điệu về đất nước ngay trong khoảnh khắc tràn ngập nụ cười, tràn ngập niềm tin hứng khởi ấy đã trở thành tiếng nói của trái tim. Mỗi ca từ, mỗi thanh âm vang vọng đều trở nên có ý nghĩa lớn hơn nhiều những lời thuyết giảng về đạo đức. Ngay khoảnh khắc ấy, âm nhạc đã vượt qua không gian, thời gian, thắp lên ngọn lửa soi rọi vào tâm hồn con người một tình cảm thiêng liêng cao quý.

Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên của hội nhập, chuyển đổi số, giới trẻ đang có xu hướng chạy theo dòng nhạc thị trường với những bài hát nhạt nhẽo vô vị thì những sáng tác mới về non sông đất nước như dòng chảy êm đềm nâng đỡ tâm hồn, nuôi dưỡng, khơi dậy lòng yêu nước, trách nhiệm gìn giữ, trân trọng cuộc sống hòa bình. Từ đó thay đổi tư duy, tạo ra cách tiếp cận mới mẻ về âm nhạc trong giới trẻ. Đó cũng là hướng đi tiến bộ của nền âm nhạc Việt Nam để những ca khúc cách mạng truyền thống cũng như các sáng tác mới về quê hương, đất nước luôn có sức sống bền bỉ.

Có ai đó đã nói rằng: “Âm nhạc yêu nước không cần phải hô hào, chỉ cần một giai điệu đúng lúc cũng đủ làm lòng người xao động”. Cái xao động đó chính là tình yêu Tổ quốc, nơi trái tim hướng về.