Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa
Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.
Những nội dung này góp phần củng cố cục diện đối ngoại thuận lợi, đưa mối quan hệ quan trọng này ngày càng đáp ứng thiết thực hơn nhu cầu và mong muốn của nhân dân hai nước trong kỷ nguyên mới, đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển.
Giới văn nghệ sĩ của Việt Nam và Trung Quốc cũng đã có nhiều bài viết bày tỏ sự quan tâm đối với việc lãnh đạo hai nước nhất trí tiếp tục triển khai "Kế hoạch thực hiện hợp tác văn hóa - du lịch giai đoạn 2023-2027" giữa các cơ quan văn hóa và du lịch, khuyến khích các tổ chức văn hóa, các đoàn nghệ thuật triển khai giao lưu, hợp tác; Việt Nam ủng hộ Trung tâm văn hóa Trung Quốc tại Hà Nội triển khai hoạt động ở Việt Nam, Trung Quốc hoan nghênh Việt Nam thành lập Trung tâm văn hóa tại Bắc Kinh... Đặc biệt, trong số 32 văn kiện hợp tác mà hai bên đã ký kết, có rất nhiều bản ghi nhớ hoặc thỏa thuận trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật.
Những văn kiện hợp tác trong lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật có thể kể đến như Thỏa thuận hợp tác giữa Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Đài Phát thanh, Truyền hình Trung ương Trung Quốc; là bản ghi nhớ về hợp tác giữa Thông tấn xã Việt Nam và Hãng Thông tấn Tân Hoa theo cơ chế Diễn đàn Truyền thông và Tham vấn phương Nam toàn cầu; là Thỏa thuận tăng cường hợp tác văn hóa, nghệ thuật năm 2026-2027 giữa Đài Truyền hình Việt Nam và Đài Phát thanh, Truyền hình Trung ương Trung Quốc... Trong lĩnh vực này, Bộ Công an của hai nước cũng đã ký kết bản ghi nhớ về hợp tác giao lưu văn hóa, nghệ thuật, thể thao.
Việt Nam và Trung Quốc do gần gũi về không gian địa lý, nhân dân hai nước có những điểm tương đồng về văn hóa Á Đông nên có sự tiếp xúc, giao lưu, tiếp biến lẫn nhau về văn hóa lâu dài trong lịch sử, đặc biệt trong lĩnh vực văn học, nghệ thuật. Trong kho tàng văn học, nghệ thuật của Việt Nam, có nhiều thể loại ảnh hưởng từ Trung Quốc. Ở chiều ngược lại, văn học và nghệ thuật Việt Nam cũng đã đạt được những dấu ấn nhất định đối với công chúng Trung Quốc. Đặc biệt là từ khi hai nước bước vào giai đoạn hợp tác Đối tác Chiến lược Toàn diện từ 2008 đến nay, hoạt động giao lưu hợp tác, văn học, nghệ thuật ngày càng được mở rộng với nhiều nội dung và hình thức, nổi bật nhất là lĩnh vực văn học và điện ảnh, với nhiều dự án hợp tác hiệu quả, kể cả đầu tư công lẫn xã hội hóa.
Riêng trong lĩnh vực văn học, ngay những năm đầu thế kỷ XX, Việt Nam đã có nhiều hoạt động dịch thuật, giới thiệu tác phẩm văn học của Trung Quốc đến với độc giả trong nước. Gần đây, các sản phẩm văn học Trung Quốc, nổi bật là văn học đương đại hiện đại tiếp tục được dịch và giới thiệu tại Việt Nam. Tuy số lượng chưa nhiều nhưng một số tác phẩm của Việt Nam cũng được dịch ra tiếng Hán và giới thiệu đến công chúng như “Truyện Kiều” hay các tác phẩm văn học hiện đại thời kỳ 1930-1945...
Tháng 11/1993, đoàn đại biểu Hội Nhà văn Trung Quốc đã sang thăm và làm việc với Hội Nhà văn Việt Nam, tiếp đó là các cuộc thăm và làm việc của đoàn nhà văn Trung Quốc vào các năm 2013, 2014, 2016... Năm 1995, đoàn đại biểu Hiệp hội Nhà văn Việt Nam đã có chuyến thăm Trung Quốc. Thông qua những hoạt động này, nhiều thỏa thuận hợp tác được thiết lập, trong đó có việc thống nhất mỗi năm cử 5 cán bộ của mỗi bên luân phiên sang thăm hỏi và giao lưu. Các đơn vị tư nhân của cả hai nước cũng rất tích cực trong việc kết nối hoạt động văn hóa, nghệ thuật, đưa các nhà văn Trung Quốc và Việt Nam đến giao lưu với độc giả của hai nước.
Điểm qua một vài hoạt động như thế để thấy quan hệ hợp tác, giao lưu về văn hóa giữa Việt Nam với Trung Quốc đã được tạo dựng từ rất lâu và đã tạo được những cơ sở cần thiết để hai nước tiếp tục kế thừa, nâng lên tầm cao mới khi bước vào giai đoạn phát triển mới.
Với số lượng người người tiêu dùng luôn ở tốp đầu, Trung Quốc luôn là thị trường lớn hấp dẫn của toàn thế giới và của hầu hết các ngành sản xuất, trong đó có công nghiệp văn hóa. Vì thế, từ việc lãnh đạo hai nước nhất trí tiếp tục triển khai "Kế hoạch thực hiện hợp tác văn hóa - du lịch giai đoạn 2023-2027" giữa các cơ quan văn hóa, du lịch của Việt Nam và Trung Quốc như những thỏa thuận hay những bản ghi nhớ của các bộ, ngành trong lĩnh vực văn hóa, chắc chắn sẽ mở ra những cơ hội mới, kích thích hoạt động sáng tạo của đội ngũ văn nghệ sĩ cả hai nước.