Nỗ lực để khơi thông nguồn lực
Trong bối cảnh rất nhiều việc phải làm để hoàn thiện một bộ máy công quyền tinh gọn, hoạt động minh bạch, hiệu lực, hiệu quả, thì việc khẩn trương hoàn thiện thể chế để nhanh chóng đưa chủ trương của Đảng đi vào cuộc sống là một trong những việc phải được tiến hành với tinh thần “vừa chạy vừa xếp hàng”.
Tổng Bí thư Tô Lâm trong bài viết “Tinh - gọn - mạnh - hiệu năng - hiệu lực - hiệu quả” đã nói rõ tinh thần “vừa chạy vừa xếp hàng”, có nghĩa là tất cả các thể chế chính trị, kinh tế, xã hội, văn hóa... phải được khẩn trương hoàn thiện đồng thời, không có việc nào chờ việc nào, không đợi có sự hoàn chỉnh tổng thể rồi mới hoàn thiện từng thể chế cụ thể. Và, điều quan trọng hơn cả là phải quyết tâm làm bằng được.
Giữa bối cảnh đó, thông tin về việc hoàn thành dự thảo các văn kiện cơ bản nhất của Báo cáo nghiên cứu khả thi để tiến tới nhanh chóng đưa Chương trình Mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025-2035 vào thực tiễn, được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công bố trong một hội nghị tổ chức vào cuối tháng 7/2025, cho thấy nhiều tín hiệu đáng phấn khởi.
Chương trình Mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025-2035 được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư tại kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa 15 và sau đó được phê duyệt bằng Nghị quyết số 162/2024/QH15, ngày 27/11/2024 (Nghị quyết 162), được xem là một bước đột phá đặc biệt trong việc cụ thể hóa đường lối của Đảng ta về văn hóa trong giai đoạn mới - giai đoạn cả nước bước vào kỷ nguyên mới.
Nói như thế là bởi mục tiêu tổng quát của chương trình là tạo sự chuyển biến mạnh mẽ và toàn diện trong phát triển văn hóa và xây dựng, hoàn thiện nhân cách, chuẩn mực đạo đức, bản sắc, bản lĩnh, hệ giá trị con người, gia đình Việt Nam. Đồng thời, nâng cao đời sống tinh thần, khả năng tiếp cận, thụ hưởng văn hóa, nhu cầu tập luyện, giải trí của nhân dân, thu hẹp sự chênh lệch trong thụ hưởng văn hóa giữa các vùng, miền, các tầng lớp dân cư, giới tính...
Chính vì mục tiêu như thế nên ngay từ đầu năm 2022, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã chủ động nghiên cứu xây dựng đề xuất chủ trương đầu tư chương trình và đã thực hiện tham vấn các cơ quan, viện nghiên cứu, nhà khoa học, đặc biệt là Ủy ban Văn hóa, Giáo dục với tư cách là cơ quan của Quốc hội, để đến ngày 14/8/2023 có tờ trình về việc thẩm định Báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư Chương trình kèm theo Báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư Chương trình theo đúng các quy định của Luật Đầu tư công.
Cũng rất nhanh sau đó, ngày 17/4/2024, Chính phủ đã ban hành nghị quyết thông qua Báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư và ủy quyền cho Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thay mặt Chính phủ trình Quốc hội khóa XV xem xét, phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình Mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025-2035.
Đó là những bước ban đầu để đi đến việc Quốc hội thông qua và ban hành Nghị quyết số 162/2024/QH15, tại kỳ họp thứ 8, phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình Mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025-2035. Mục tiêu của chương trình này thì nhiều, nhưng cụ thể, đến năm 2030 thì phải đạt 9 nhóm mục tiêu, trong đó có những nội dung mà giới văn nghệ sĩ rất kỳ vọng như “90% văn nghệ sĩ tài năng, công chức, viên chức thuộc lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật được đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao nghiệp vụ, chuyên môn”, hay “các tác phẩm, công trình văn học, nghệ thuật, điện ảnh, lý luận phê bình văn học, nghệ thuật xuất sắc, chất lượng cao được hỗ trợ sáng tác, công bố, phổ biến”.
Kỳ vọng ấy không chỉ là mong muốn của riêng lực lượng văn nghệ sĩ - chủ thể trực tiếp sáng tạo ra tác phẩm văn học, nghệ thuật, mà còn là kỳ vọng của Đảng, Nhà nước và Nhân dân. Vì, khi đã có chiến lược đúng đắn, có sự hỗ trợ đúng mức và đúng trọng tâm, thì đấy sẽ là điều kiện rất tốt để văn nghệ sĩ tập trung sáng tác, cơ hội để các tác phẩm nghệ thuật được đầu tư tốt hơn, hứa hẹn mang lại nhiều thành tựu hơn, từ đó kết tinh thành “sức mạnh mềm” của văn hóa, góp phần vào sự phát triển chung của đất nước.
Nhưng, chủ trương hay mà chậm đưa vào cuộc sống thì rốt cuộc vẫn chỉ tốt “trên giấy”. Mà muốn chủ trương được sớm đưa vào cuộc sống thì rất cần các quy định, tiêu chí... cụ thể phải được ban hành sớm.
Bởi vậy, thông tin Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết đang khẩn trương xây dựng báo cáo nghiên cứu khả thi trình Thủ tướng Chính phủ và đang hoàn thiện các quyết định của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt bộ tiêu chí thực hiện chương trình này, trong bối cảnh của việc sáp nhập, tinh gọn, cho thấy nỗ lực rất lớn của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng như các ban, ngành, cơ quan liên quan để khơi thông nguồn lực, đúng tinh thần “vừa chạy vừa xếp hàng”.