Thông lệnh thực tiễn từ "Bình dân học vụ số"

10:30 19/09/2025

Dự hội nghị chuyên đề "Bình dân học vụ số - Quốc hội số: Khung kiến thức, kỹ năng số cho Quốc hội hiện đại" do Đảng ủy Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổ chức ngày 13/9/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm - Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số yêu cầu phong trào "Bình dân học vụ số" phải trở thành một phong trào cách mạng, toàn dân, toàn diện, đảng viên phải tiên phong.

Yêu cầu của Tổng Bí thư Tô Lâm nhắc nhở chúng ta nhớ đến phong trào "Bình dân học vụ" xóa nạn mù chữ trong toàn dân, được Chính phủ lâm thời nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa phát động ngay sau khi đất nước giành được độc lập.

Lễ phát động phong trào và ra mắt nền tảng “Bình dân học vụ số” của Chính phủ.

Cũng cần nhớ rằng, Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công đã mở ra trang sử mới đối với lịch sử dân tộc - đất nước được độc lập, nhân dân được làm chủ. Tuy nhiên, nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa non trẻ ấy phải đương đầu với rất nhiều khó khăn, thách thức, đặc biệt 3 thách thức lớn là "giặc đói", "giặc dốt" và giặc ngoại xâm.

Nói riêng về "giặc dốt", do trước đó thực dân Pháp "hạn chế mở trường học, không muốn cho dân ta biết chữ" để thực hiện chính sách ngu dân, nên hậu quả là "95% dân chúng Việt Nam không biết một thứ chữ gì". Đã có thống kê ở thời điểm đó, rằng cứ trong 100 người dân thì chỉ có 3 trẻ em (từ 8 đến 16 tuổi) được đi học, 2 người lớn biết chữ, còn 95 người mù chữ; ở vùng thôn xóm hẻo lánh hay vùng đồng bào thiểu số thì tỉ lệ người thất học lên tới 100%.

Một vài con số như vậy để thấy "giặc dốt" không chỉ là một trở ngại lớn đối với công cuộc xây dựng và phát triển đất nước, mà về lâu dài còn đe dọa cả sự tồn vong của nhà nước cộng hòa non trẻ.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhìn ra điều này và Người nói thẳng: "Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu", "Dốt thì dại, dại thì hèn. Vì không chịu dại, không chịu hèn cho nên thanh toán nạn mù chữ là một trong những việc cấp bách và quan trọng của nhân dân các nước dân chủ mới".

Chỉ một ngày sau khi tuyên bố khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, trong phiên họp đầu tiên tổ chức vào ngày 3/9/1945, Chính phủ đã thảo luận và tán thành 6 vấn đề cấp bách nhất do Chủ tịch Hồ Chí Minh đưa ra, trong đó xác định nhiệm vụ thứ hai là "Mở chiến dịch chống nạn mù chữ". Cũng từ đó, Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chủ trương dốc sức xây dựng nền giáo dục mới, trước hết là xóa nạn mù chữ cho người dân. 

Chỉ sau hơn một năm phát động, đến ngày 8/9/1946, cả nước đã có thêm 2.520.600 người biết đọc, biết viết; 75.806 lớp học được mở với sự tham gia của 97.664 người dạy học.

Nhắc lại như thế để thấy, khi đề cập đến khái niệm "Bình dân học vụ" trong lĩnh vực số, thì người đang lãnh đạo cao nhất của Đảng ta và cả Quốc hội đều không né tránh nhu cầu bức thiết của việc xóa "mù số". Nói cho cân phân thì đâu đó trong các lĩnh vực của đời sống ở nước ta cũng đã có những tiếp cận với công nghệ số, nhưng đúng là chúng ta vẫn còn "dốt". Mà ở thời đại tiên tiến, không ứng dụng được công nghệ số thì đồng nghĩa với sự tụt hậu, làm sao nói đến chuyện tăng tốc hay bứt phá để đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới.

Cho nên, khẩn trương đưa công nghệ số vào tất cả các lĩnh vực của đời sống đang là nhu cầu tất yếu, nhất là khi bộ máy nhà nước đã được tinh gọn và đang hướng tới hoạt động "hiệu lực, hiệu quả".

Để làm được điều ấy thì đòi hỏi sự nỗ lực, bằng sự tự giác và hành động cụ thể của toàn Đảng toàn dân, của mọi công dân, mọi cấp ngành, địa phương. Nói như Tổng Bí thư Tô Lâm là phải trở thành một phong trào cách mạng, toàn dân, toàn diện và đảng viên phải tiên phong.

Ở lĩnh vực văn hóa nói riêng, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng đã ký Quyết định số 1737/QĐ-BVHTTDL ngày 9/6/2025 về việc thành lập Ban soạn thảo xây dựng "Đề án chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa".

Ở một diện hẹp và cụ thể nữa, như lĩnh vực báo chí, Kế hoạch Khảo sát mô hình chuyển đổi số báo chí năm 2025 đã được Thứ trưởng Thường trực Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lê Hải Bình ký ban hành ngày 11/9/2025, nhằm ghi nhận, nhân rộng các mô hình chuyển đổi số báo chí nhằm tối ưu hóa nguồn thu, tăng trưởng doanh thu cơ quan báo chí; đồng thời, đề xuất với cấp có thẩm quyền hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ chuyển đổi số báo chí, góp phần xây dựng nền báo chí "chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại".

Thành công trong thực hiện "Bình dân học vụ" để chống "giặc dốt" của 80 năm trước, nay vẫn còn nguyên tính thời sự khi đề cập đến việc "Bình dân học vụ số". Và đó chính là thông lệnh của thực tiễn, của đất nước khi bước vào kỷ nguyên mới.

Lương Duy Cường

Ngày 16/5, thông tin từ Cơ quan CSĐT – Công an TP Hải Phòng cho biết, cơ quan này đã ra quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam Lê Ánh Nhật (tức ca sỹ Miu Lê, SN 1991, trú phường Nhiêu Lộc, TP Hồ Chí Minh) để điều tra về hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma tuý.

Sau hành trình đầy cảm xúc tại vòng chung kết (VCK) U17 châu Á 2026, U17 Việt Nam đã dừng bước ở vòng tứ kết sau thất bại 0-3 trước U17 Australia. Dù không thể tiếp tục tạo nên bất ngờ trước đối thủ được đánh giá cao hơn về thể hình, thể lực và tốc độ, thầy trò HLV Cristiano Roland vẫn khép lại giải đấu với dấu ấn lịch sử khi lần đầu tiên giành vé tham dự FIFA U17 World Cup.

Cùng với nhiệm vụ bảo đảm TTATGT, lực lượng CSGT Thủ đô đang không ngừng đổi mới phương thức công tác, nâng cao tinh thần trách nhiệm, xây dựng hình ảnh người chiến sĩ CAND bản lĩnh, nhân văn, vì nhân dân phục vụ. Nổi bật trong đó là mô hình “Tổ CSGT tình nguyện - Ngày thứ Bảy vì Nhân dân”, một hoạt động mang ý nghĩa thiết thực, góp phần lan tỏa hình ảnh đẹp của lực lượng CSGT Hà Nội trong lòng nhân dân.

Thời gian vừa qua, trên cả nước liên tiếp xảy ra nhiều vụ ngộ độc thực phẩm tập thể quy mô lớn và nhiều vụ thực phẩm “bẩn” được phanh phui, gây bức xúc trong dư luận xã hội. Để quản lý và ngăn chặn thực trạng này, cần có những giải pháp mang tính căn cơ, đồng bộ và quyết liệt. Phóng viên (PV) Báo CAND đã có cuộc trao đổi với TS.DS Chu Quốc Thịnh, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) xung quanh vấn đề này.

Ít nhất tám người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương sau khi một đoàn tàu chở hàng đâm vào xe buýt công cộng tại giao lộ đường sắt ở thủ đô Bangkok (Thái Lan) chiều 16/5. Vụ tai nạn nghiêm trọng khiến xe buýt bốc cháy dữ dội, nhiều phương tiện khác cũng bị cuốn vào va chạm liên hoàn.

Trong bối cảnh thị trường nội địa trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế, chương trình “Sức sống hàng Việt” đang mở ra hướng đi mới cho hàng Việt Nam. Không chỉ quảng bá đặc sản vùng miền, chương trình còn kết hợp trải nghiệm trực tiếp với livestream và thương mại điện tử, giúp sản phẩm “Made in Vietnam” tiếp cận người tiêu dùng nhanh hơn, rộng hơn trên môi trường số.

Ban Quản lý dự án Thăng Long vừa trình Bộ Xây dựng thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đầu tư xây dựng vành đai 5 vùng Thủ đô. Đây là công trình quan trọng quốc gia, thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của Quốc hội.

Chiều 16/5, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh cho biết, thực hiện cao điểm 45 ngày đêm chuyển hóa địa bàn theo chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của Giám đốc Công an TP Hồ Chí Minh, Phòng đã triệt phá thành công đường dây “Sản xuất, buôn bán hàng giả là phụ gia thực phẩm” đối với mặt hàng bột ngọt giả nhãn hiệu Ajinomoto; bắt tạm giam 3 bị can về hành vi tổ chức sản xuất, buôn bán bột ngọt giả với quy mô lớn.

Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều tối 15/5 đã kết thúc chuyến thăm ba ngày tới Trung Quốc. Giới học giả nhận định, chuyến thăm của nhà lãnh đạo Mỹ đã góp phần tạo thêm “không gian thở” cho quan hệ Mỹ - Trung, đồng thời mở ra một gian đoạn hoà bình lạnh. Có thể, đây không phải kết quả lý tưởng nhất sau cuộc gặp thượng đỉnh, song trong bối cảnh hiện nay, hoà bình lạnh được đánh giá là lựa chọn thực tế nhất.

Một ngày sau trận mưa lớn đầu mưa, mặt hồ Xuân Hương Đà Lạt (Lâm Đồng), đoạn gần Cầu Sắt, vẫn bừa bộn chất thải, đặc biệt là bèo tây, chai lọ, vỉ nhựa… Dù lực lượng vệ sinh môi trường đã nỗ lực làm việc, thu gom từ chiều qua tới nay nhưng vẫn ngổn ngang...

Ngày 16/5, thông tin từ Tổng Công ty đường sắt Việt Nam cho biết, đơn vị vừa phối hợp cùng lực lượng Công an ra quân xử lý vi phạm trật tự an toàn giao thông đường sắt ngay sau khi Nghị định 81/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an toàn giao thông đường sắt chính thức có hiệu lực từ ngày 15/5/2026.

Thời gian gần đây, tại TP Đà Nẵng, tình trạng các đối tượng lợi dụng tính chất khép kín, sự riêng tư và hệ thống an ninh bảo mật của các căn biệt thự (villa), khách sạn hạng sang để tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy đang có dấu hiệu gia tăng phức tạp, trong đó có cả nhiều đối tượng là người nước ngoài.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文