Trẻ em và nỗi đau đuối nước

Thật khó diễn tả nỗi đau của gia đình bà Phạm Thị Kim Anh (sinh năm 1962) ở thôn Tây Phước, xã Bình Khương, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi khi ngày 29/4 vừa qua cùng lúc mất 3 đứa cháu. Bà dẫn các cháu đến khu vực một đập nước để chơi, sơ suất thế nào mà để các cháu đuối nước. Khi phát hiện ra, bà tri hô người đến cứu nhưng không kịp. 3 đứa cháu, có 2 đứa là anh em ruột. Một đứa mới học mẫu giáo, một đứa lớp 2 và đứa nữa lớp 6.

Trưa 10/4, trong khi đi thăm ruộng lúa ở cánh đồng làng Ia Yao, xã Ia Ka (huyện Chư Păh, Gia Lai), một người dân phát hiện thi thể 2 em nhỏ nổi trên một vũng nước gần đó nên đã thông báo cho gia đình nạn nhân và cơ quan chức năng xác minh, làm rõ. Nguyên nhân ban đầu cũng được cho là các cháu tử vong do đuối nước. Cả 2 em mất khi mới 9 tuổi.

Cũng ở Gia Lai, chiều ngày 8/4, tại xã Sơ Pai (huyện Kbang), 6 em nhỏ rủ nhau đến ao cá của làng Tơ Kơr để tắm. Trong lúc tắm, không may 2 em cùng học lớp 2 Trường tiểu học và THCS Sơ Pai đã bị đuối nước và tử vong.

Chúng ta vẫn nói nhiều đến chiến tranh, đại dịch gây ra bao nỗi đau mất mát nhân mạng. Chiến tranh và đại dịch thì không như đuối nước, vì dù biết vẫn khó để phòng tránh. 

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trong thập kỷ vừa qua đuối nước đã cướp đi sinh mạng của hơn 2,5 triệu người và là một trong những nguyên nhân hàng đầu của tử vong trẻ em từ 5-14 tuổi trên thế giới. Hơn 90% các trường hợp đuối nước xảy ra ở các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình, đặc biệt ở các vùng nông thôn.

Tháng 4/2021, lần đầu tiên trong lịch sử, Đại Hội đồng Liên hợp quốc đã thông qua Nghị quyết về vấn đề đuối nước toàn cầu và chọn ngày 25/7 hàng năm làm Ngày Thế giới Phòng, chống đuối nước.

Tại Việt Nam, số liệu thống kê của Cục Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ (Bộ Công an), trong 5 năm qua, số vụ tai nạn đuối nước chiếm tỉ lệ lớn chỉ sau sự cố, tai nạn liên quan đến cháy nổ. Nhưng số người thiệt mạng do đuối nước lớn hơn rất nhiều 8 loại hình sự cố tai nạn. Để phòng chống đuối nước ở trẻ em, ngoài công tác tuyên truyền, Bộ Công an còn đề ra một số giải pháp như chỉ đạo Công an cấp huyện, cấp xã rà soát, đề xuất, kiến nghị địa phương cảnh báo nguy hiểm tại sông, hồ, ao, hố sâu tại các công trình, công trường…; khuyến khích các hộ gia đình dạy bơi cho trẻ em.

 Công tác phòng, chống đuối nước trẻ em đã được xác định là một trong những mục tiêu quan trọng trong Chương trình quốc gia phòng, chống tai nạn, thương tích trẻ em giai đoạn 2021-2030 của Chính phủ. Và ngay từ đầu hè năm 2022, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện đôn đốc, chỉ đạo các bộ ngành, chính quyền địa phương tích cực hành động, triển khai các giải pháp cụ thể để giảm thiểu đuối nước cho trẻ em.

Đại diện của 10 bộ ngành, gồm: Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Y tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Công an, Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Giao thông Vận tải, Trung ương Đoàn, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam và Hội Nông dân Việt Nam đã cùng ký vào Kế hoạch liên ngành phòng, chống đuối nước trẻ em giai đoạn 2022-2030 vào ngày 25/7/2022 hưởng ứng và hành động thiết thực nhân Ngày Thế giới phòng, chống đuối nước năm 2022 của Liên hợp quốc. Kế hoạch này cũng nhằm vào việc tăng cường trách nhiệm của các bộ ngành và đưa ra các công tác phối hợp cụ thể trong triển khai các giải pháp, mô hình phòng chống đuối nước trẻ em.

Với hàng loạt nỗ lực từ các địa phương, bộ ngành, thông tin từ Cục Trẻ em, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội cho biết tình hình trẻ em tử vong do đuối nước ở nước ta đã có xu hướng giảm, từ 3.300 trẻ (năm 2010) xuống còn 1.990 trẻ (năm 2021); trung bình giảm từ 3-5%/năm, tương đương khoảng 100 trẻ/năm. Tuy nhiên, mỗi năm chúng ta vẫn còn gần 2.000 trẻ em dưới 16 tuổi tử vong do đuối nước. Thống kê sơ bộ của Trung ương Đoàn từ tháng 1 đến tháng 5/2022 có 100 vụ đuối nước và 142 em tử vong. Tuy nhiên, chỉ trong dịp hè năm 2022, từ tháng 5 đến gần hết tháng 6, số trẻ em tử vong do đuối nước bằng với số trẻ tử vong trong 5 tháng đầu năm 2022.

Trẻ em tử vong do đuối nước thì vì rất nhiều nguyên nhân, nhưng nguyên nhân hàng đầu vẫn là do phụ huynh và người chăm sóc trẻ lơ là, chưa sát sao trong giám sát, chưa nâng cao nhận thức về kỹ năng bơi an toàn, nhất là với trẻ dưới 6 tuổi.

Mùa hè đang đến, hãy mong con trẻ chúng ta có một mùa hè vui. Niềm vui chỉ thực sự trọn vẹn khi giảm thiểu được nhiều nhất những đau thương, mất mát.