Thu phí BOT ở Trạm thu phí QL6: Dân phản đối, chính quyền thiếu kiên quyết

• “Dũng cảm” mua lại trạm thu phí BOT rồi xóa sổ
• Doanh nghiệp vận tải khóc nức nở khi trạm thu phí BOT dày đặc
• Rà soát các trạm thu phí BOT và báo cáo Chính phủ

Mặc dù trong lúc chờ chỉ đạo thống nhất của các cơ quan chức năng, chủ đầu tư đã chủ động tạm miễn phí với các chủ phương tiện, hộ cá thể có hộ khẩu thường trú tại 4 xã, thị trấn lân cận trạm thu phí, nhưng tình hình an ninh vẫn tiếp tục phức tạp do một số đối tượng kích động.

Vị trí đặt trạm thu phí có hợp lý?        

Dự án đầu tư xây dựng đường Hòa Lạc – Hòa Bình và cải tạo, nâng cấp quốc lộ (QL) 6 đoạn Xuân Mai – Hòa Bình theo hình thức BOT có tổng mức đầu tư trên 2.942 tỷ đồng. Đoạn tuyến QL6 đoạn Xuân Mai – Hòa Bình có tổng chiều dài 30,36km (t ừ Km38+00 – Km70+932), điểm đầu tiếp giáp thị trấn Xuân Mai, huyện Chương Mỹ, Hà Nội, điểm cuối thuộc phường Đồng Tiến, TP Hòa Bình. Tuyến đường đã được đưa vào khai thác sử dụng. 

Nhà đầu tư đã tổ chức thu phí để hoàn vốn đầu tư tại Trạm thu phí Km42+730, QL6 từ ngày 20-10-2015. Mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí được thực hiện theo quy định của Bộ Tài chính. 

Cụ thể, Trạm BOT áp dụng 5 mức thu phí khác nhau. Mức phí thấp nhất là 25.000 đồng/vé/lượt với xe dưới 12 chỗ, xe có tải trọng dưới 2 tấn và các loại xe buýt vận tải khách công cộng. Cao nhất là 180.000 đồng/vé/lượt với xe có tải trọng từ 18 tấn chở lên và xe container chở hàng 40 fit.

Tuy nhiên, từ khi Trạm thu phí đi vào hoạt động đã liên tục xảy ra tình trạng các tổ chức, hộ dân thường trú tại khu vực lân cận có sử dụng phương tiện ôtô nhiều lần tập trung đông người cản trở hoạt động thu phí, gây ách tắc giao thông, mất an ninh trật tự. 

Người dân cho rằng việc đặt trạm thu phí tại thị trấn Lương Sơn và mức thu phí như hiện tại là không hợp lý, bởi thực tế người dân địa phương sử dụng quãng đường ngắn. 

Trong khi đó, các hộ dân tham giao thông với mục đích như đi làm tại các tổ chức đóng trên địa bàn huyện, đưa con đi học… hoặc các tổ chức khai thác khoáng sản, vật liệu xây dựng (mỏ đá, nhà máy gạch…) nhưng vẫn phải chịu mức vé chung trên toàn tuyến. 3 xã và 1 thị trấn của huyện Lương Sơn có liên quan trực tiếp đến trạm thu phí này là thị trấn Lương Sơn, xã Lâm Sơn, xã Tân Vinh, xã Trường Sơn.

Về vị trí đặt trạm thu phí, ông Hoàng Mạnh Hùng, Trạm trưởng Trạm thu phí BOT QL6 cho biết: “Trạm thu phí hiện tại đặt ở vị trí Km42+730, đúng như phương án đã được phê duyệt của Bộ Giao thông vận tải và Bộ Tài chính (từ Km38 – Km43). 

Lúc đầu chúng tôi cũng tính đặt trạm tại Km38 nhưng vị trí đó đông dân cư, khó khăn trong giải phóng mặt bằng. Sau đó địa phương đề xuất đặt trạm ở vị trí hiện tại và đã được UBND tỉnh Hòa Bình và Bộ GTVT chấp thuận vì đây là vị trí thoáng nhất, ít dân cư nhất (một bên là đồi, một bên là sông). 

Hơn nữa, trước đây đoạn này là đoạn cua, đường hẹp và là điểm đen giao thông. Khi đặt trạm thì đường được mở rộng, những hạn chế được giải quyết”.

Trước phản ứng của người dân, để giải quyết vướng mắc UBND tỉnh Hòa Bình đã xin ý kiến Bộ GTVT và Bộ Tài chính cho phép UBND tỉnh thống nhất với Công ty BOT QL6 Hòa Lạc – Hòa Bình xây dựng phương án, tính toán giá vé cho các tổ chức, hộ dân thường trú tại khu vực xung quanh trạm có sử dụng ôtô phù hợp với thực tế sử dụng quãng đường BOT của các phương tiện.

Không để kéo dài phức tạp

Ngày 20-9-2016, UBND tỉnh Hòa Bình và Công ty TNHH BOT QL6 Hòa Lạc – Hòa Bình thống nhất phương án thu phí cho phương tiện của các cá nhân, tổ chức trên địa bàn thị trấn Lương Sơn, xã Lâm Sơn, Trường Sơn và Tấn Vinh. 

Căn cứ vào quãng đường tham gia giao thông (khoảng 10km), giảm 70% phí cho các phương tiện có giấy chứng nhận đăng ký chính chủ của các cá nhân có hộ khẩu thường trú và tổ chức có trụ sở chính tại địa bàn các xã, thị trấn trên khi tham gia giao thông trên QL6 đi qua trạm thu phí. 

Với các xe thuộc sở hữu cá nhân chưa làm thủ tục để chuyển tên chủ xe theo quy định của pháp luật thì trong thời gian tối đa 6 tháng kể từ khi thực hiện phương án vẫn áp dụng mức phí sử dụng đường bộ như các xe chính chủ. 

Sau thời hạn trên, nếu chủ phương tiện nào không làm thủ tục sang tên chính chủ thì sẽ không thuộc đối tượng được áp dụng mức thu phí tại phương án này. Thời gian bắt đầu áp dụng thu phí từ ngày 1-10-2016. 

Thế nhưng, trước tình hình phức tạp do người dân chưa đồng thuận nên ngày 30-9-2016, UBND tỉnh Hòa Bình có công văn số 1231/UBND-TCTM yêu cầu tiếp tục tạm dừng phương án thu phí đối với cá nhân, tổ chức để có thêm thời gian để tuyên truyền, vận động các tổ chức, cá nhân…. Tuy nhiên cũng chưa xác định thời gian lùi lại bao lâu.

Ông Nguyễn Tất Thắng, Phó Giám đốc Công ty TNHH BOT QL6 Hòa Lạc – Hòa Bình cho biết, thời gian vừa qua công ty đã bị thiệt hại nặng sau mỗi đợt bị người dân phản ứng việc thu phí. 

Khi dừng xe gây ách tắc, Trạm thu phí buộc phải mở làn để giải tỏa giao thông. Bên cạnh đó, hàng ngày có rất nhiều xe vượt trạm thu phí, trốn phí qua đường nhánh. Lượng xe vượt trạm trung bình khoảng 45.000 lượt xe/tháng, thất thu hàng tỷ đồng/tháng. 

Đây cũng là một trong những nguyên nhân Ngân hàng SHB (đơn vị tài trợ vốn dự án) đã tạm dừng cho vay để tiếp tục thực hiện dự án Hòa Lạc – Hòa Bình). Ông Thắng cũng cho biết, không chỉ ngăn cản việc thu phí mà có người dân còn đâm barie vượt trạm thu phí, đe dọa hành hung nhân viên thu phí… tạo áp lực cho nhân viên thu phí.

Mặc dù Công ty TNHH BOT QL6 đã có chính sách ưu tiên cho người dân địa phương có phương tiện ôtô đi qua trạm thu phí, nhưng người dân chưa nghiêm túc hợp tác với doanh nghiệp. 

Hiện có khoảng 1.000 hồ sơ đăng ký giảm phí (đang được tạm miễn) nhưng chỉ có khoảng 200 xe đủ điều kiện. Nếu chủ đầu tư thực hiện chỉ đạo của Bộ GTVT kiên quyết thu phí, thì sẽ gây phức tạp về an ninh trật tự, thậm chí trở thành điểm nóng của tỉnh Hòa Bình. 

Bởi vậy, chính quyền địa phương cần có biện pháp kiên quyết, giải quyết dứt điểm những vướng mắc phát sinh liên quan đến trạm thu phí trên QL6.