Lãng phí hàng trăm công trình cấp nước sinh hoạt tập trung

• Công trình cấp nước sạch tiền tỷ nhưng kém hiệu quả
• Những công trình cấp nước sinh hoạt tiền tỷ “ngủ quên"
• Gia Lai: Hàng trăm công trình cấp nước lãng phí
• Thừa Thiên - Huế: Công trình cấp nước tiền tỷ không mang lại hiệu quả

Câu chuyện các công trình cấp nước sinh hoạt tập trung tại các vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Đắk Nông không phát huy hiệu quả đã được các cơ quan, ban, ngành phản ánh rất nhiều nhưng đến nay vẫn chưa có giải pháp khắc phục triệt để. Trong khi đó, nhiều công trình mới vẫn được tiếp tục xây dựng, đầu tư và lâm vào tình cảnh “đắp chiếu” gây lãng phí tiền của…

Chưa kịp vui đã tàn…

Cũng như nhiều bon (theo cách gọi của đồng bào Mạ và Mnông; đồng bào Êđê gọi là buôn; tương đương ấp, thôn của người Kinh – PV) làng khác trên địa bàn các tỉnh Tây nguyên nói chung, tỉnh Đắk Nông nói riêng, năm 2015, bon NJiêng, xã Đắk Nia, thị xã Gia Nghĩa được hỗ trợ 700 triệu đồng từ Chương trình mục tiêu quốc gia để xây dựng một công trình cấp nước sinh hoạt tập trung phục vụ nước sạch cho 98 hộ.

Dẫn chúng tôi đi thăm công trình cấp nước này, ông KKhiêm (người trú bon NJiêng, xã Đắk Nia) cho biết, khi mới nghe thông tin cho đến lúc tận mắt nhìn thấy hệ thống nước sạch dẫn đến từng nhà, bản thân ông và hàng trăm người dân trong bon ai nấy đều rất phấn khởi, vui mừng vì từ nay không phải lo về việc hằng ngày phải sử dụng nguồn nước ô nhiễm nữa.

“Tuy nhiên, niềm vui đó của người dân chúng tôi cũng chỉ kéo dài hơn một năm vì tính từ đầu năm 2017 đến thời điểm này, công trình này liên tiếp bị hư hỏng và không thể sử dụng”, ông KKhiêm buồn bã nói.

Tương tự, năm 2016, bon Bu Prâng, xã Đắk NĐrung, huyện Đắk Song được Nhà nước đầu tư 500 triệu đồng cũng từ nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia để xây dựng một công trình cấp nước sinh hoạt tập trung nhằm giúp cho 50 hộ dân trong bon tiếp cận được nguồn nước sạch, đảm bảo vệ sinh.

Thế nhưng, công trình trên cũng chỉ hoạt động được khoảng một năm đầu, sau đó bị hư hỏng thường xuyên, các hộ dân phải tự góp tiền để sửa chữa nhưng do mức độ hư hại ngày càng lớn nên đến thời điểm hiện tại, công trình này đang bị bỏ hoang, các hệ thống thiết bị đã  hoen gỉ, mục nát gần hết.

Theo số liệu thống kê của tỉnh Đắk Nông, hiện toàn tỉnh có 242 công trình cấp nước sinh hoạt tập trung được xây dựng với số tiền ước tính lên hàng trăm tỷ đồng để cung cấp nước sạch cho trên 25.350 hộ. Tuy nhiên, trong số này chỉ còn 56 công trình đang hoạt động hiệu quả (chiếm 23%), còn lại 186 công trình đã ngưng hoạt động hoặc hoạt động kém hiệu quả (chiếm 77%).

Vẫn chưa có phương án xử lý dứt điểm

Trao đổi với PV Báo CAND, ông Lê Hoàng Vinh, Trưởng Phòng NN&PTNT huyện Đắk Song cho biết, thời gian qua, địa phương có nắm được tình trạng các công trình cấp nước sinh hoạt bị xuống cấp, hư hỏng, một số đã ngừng hoạt động hoàn toàn.

“Tuy nhiên, do kinh phí khắc phục, sửa chữa quá lớn, vượt ngoài khả năng của địa phương nên chưa có biện pháp cụ thể. Hiện huyện đang rà soát tổng thể để phân loại, đối với công trình có khả năng khắc phục sẽ tiếp tục kiến nghị tỉnh cấp kinh phí sửa chữa, còn các công trình hư hỏng không thể khắc phục đề nghị tỉnh cho thanh lý sớm tránh lãng phí nguồn vốn đầu tư”, ông Vinh chia sẻ thêm.

Ông Lê Viết Thuận, Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi và Phòng chống lụt bão - Sở NN&PTNT tỉnh Đắk Nông cho biết qua một số kết quả kiểm tra từ các ngành chức năng tỉnh Đắk Nông, nguyên nhân cơ bản dẫn đến tình trạng các công trình nước sinh hoạt tập trung sớm bị hư hỏng là do lỗ hổng ngay từ khi tiến hành đầu tư ban đầu cho đến việc thiếu kinh phí duy tu, bảo dưỡng trong thời gian vận hành cho đến công tác tổ chức quản lý còn nhiều bất cập, hạn chế.

Hàng trăm tỷ đồng vốn đầu tư không phát huy hiệu quả, gây lãng phí lớn cho ngân sách Nhà nước. Trong khi các công trình cấp nước nằm mục nát, hoen gỉ thì người đồng bào dân tộc thiểu số hằng ngày phải sử dụng nguồn nước không hợp vệ sinh từ sông suối để sinh hoạt. Đã đến lúc tỉnh Đắk Nông cần phải xem xét quy định trách nhiệm cụ thể của cá nhân, tập thể khi để xảy ra lãng phí trong lĩnh vực đầu tư công này.