Lợi dụng thi công dự án thủy điện, khai thác cát, sỏi trái phép
Dự án có diện tích lưu vực đến tuyến đập 148km2; mực nước dâng bình thường 161m, mực nước hạ lưu nhỏ nhất 79,6m; công suất lắp máy 20MW và điện lượng trung bình hàng năm khoảng 68,7 triệu kWh. Tuy nhiên, quá trình thi công thủy điện sông Bồ, chủ đầu tư dự án là Công ty Sông Bồ đã tự ý khai thác, tận thu cát, sỏi và đá tại khu vực nằm trong phạm vi tiểu khu 309, xã Hương Phong, do Ban Quản lý rừng phòng hộ (QLRPH) A Lưới quản lý.
Ghi nhận thực tế, từ Quốc lộ 49B qua xã Hồng Hạ, huyện A Lưới có tuyến đường bê tông dẫn vào khu tái định cư Cu Mực - Căn Hoa; nối theo tuyến đường bê tông chủ đầu tư dự án thủy điện mở một con đường lớn chạy dọc các quả đồi để vận chuyển máy móc, vật liệu phục vụ thi công nhà máy thủy điện sông Bồ.
Cũng từ tuyến đường này, Công ty Sông Bồ mở đường men theo sông Bồ vào khoảnh 7, tiểu khu 309, thuộc diện tích rừng của Ban QLRPH A Lưới để khai thác cát, sỏi, đá. Suốt trong nhiều tháng liền, doanh nghiệp này đã cho các loại máy móc, phương tiện xe tải vào điểm này lấy cát, sỏi vận chuyển đến điểm thi công các hạng mục nhà máy thủy điện sông Bồ.
| Nhiều khối lượng cát, sỏi tập kết tại điểm thi công nhà máy thủy điện sông Bồ có được từ hoạt động khai thác, tận thu trái phép. |
Tại đây, Công ty Sông Bồ cho nhân công, máy móc tiến hành sàng đá xả nước thải gây ô nhiễm sông Bồ và lấy đất đá ở suối, khu vực bờ sông Bồ để đắp đường… Tất cả các hoạt động khai thác, tận thu cát sỏi và đá của Công ty Sông Bồ đều hoạt động trái phép, vì chưa được các cơ quan chức năng cho phép.
Ngày 23-7, đoàn kiểm tra liên ngành gồm Công an, Hạt Kiểm lâm, Phòng TN-MT và Ban QLRPH A Lưới cùng đại diện các đơn vị chức năng đã tổ chức kiểm tra khoảnh 7, tiểu khu 309, xã Hương Phong thì Công ty Sông Bồ đã di chuyển máy móc, phương tiện khai thác cát, sỏi ra khỏi khu vực khai thác. Tại hiện trường còn lại đống cát 50m3 ở cuối đường cách chân đập 2km; quá trình khai thác đã để lại hố sâu 1m, dài 40m, rộng 30m và cát, sạn đã được lấy đi.
Ông Văn Thân, Giám đốc Ban QLRPH A Lưới khẳng định: “Công ty Sông Bồ chưa được cấp phép khai thác, thu gom cát, sỏi nhưng vẫn bất chấp quy định để khai thác, gây thất thoát tài nguyên và ảnh hưởng đến sinh thái rừng phòng hộ do đơn vị quản lý”.
Thế nhưng ông Lê Toàn Thắng, Giám đốc Công ty CP thủy điện Sông Bồ lý giải rằng, khu vực khai thác cát, sỏi nằm trong diện tích quy hoạch thuộc các hạng mục của nhà máy thủy điện sông Bồ. “Trước đây Công ty đã gửi văn bản về việc đăng ký khai thác cát, đá đến cấp có thẩm quyền của tỉnh Thừa Thiên-Huế nhưng vẫn chưa nhận được phản hồi. Vào giữa tháng 7-2019, Công ty tiếp tục có văn bản gửi UBND tỉnh Thừa Thiên-Huế và Sở TN&MT tỉnh về việc xin tận thu, khai thác cát, đá sỏi phục vụ thi công dự án thủy điện với công suất hơn 5.400m3/tháng; khối lượng hơn 55.000m3 đá, cát, sỏi làm vật liệu xây dựng thông thường ở khu vực lòng hồ thuộc phạm vi dự án với phương pháp khai thác từ bờ sông vào núi, từ trên xuống dưới, chiều sâu 5m. Hiện Công ty đã dừng các hoạt động khai thác để chờ ý kiến của các cơ quan chức năng”, ông Thắng nói.
Việc lợi dụng thi công dự án nhà máy thủy điện để khai thác, tận thu cát, sỏi trái phép trong phạm vi dự án cũng từng xảy ra tại khu vực dự án thủy điện A Lin B1 ở huyện A Lưới, do Công ty CP thủy điện Trường Phú làm chủ đầu tư. Hiện UBND tỉnh Thừa Thiên-Huế đã chỉ đạo Sở TN&MT tỉnh cùng các ngành chức năng lập đoàn thanh tra liên ngành kiểm tra các vi phạm tại dự án thủy điện A Lin B1 nhằm có biện pháp xử lý, chấn chỉnh kịp thời.