Ô nhiễm môi trường do tồn đọng gần cả ngàn tấn rác thải

• Hội An "mắc kẹt" với núi rác khổng lồ
• Đà Lạt vào cuộc vụ núi rác Cam Ly sập đổ “nuốt chửng” hoa màu
• Kinh hoàng núi rác Cam Ly “nuốt chửng” đất đai, hoa màu

Những ngày qua, nắng nóng kéo dài khiến mùi hôi từ bãi rác tồn đọng lâu năm của nhà máy xử lý rác thải Thủy Phương càng gây ô nhiễm nghiêm trọng. Từ tỉnh lộ 7 đi vào, đứng từ xa đã thấy rác thải chất cao như núi trong khuôn viên nhà máy. 

Dù cách xa cả cây số, nhưng mùi hôi thối của rác thải vẫn nồng nặc, không thể chịu nổi. Bà Nguyễn Thị Th. (trú tổ 12, phường Thủy Phương) bức xúc nói rằng, trời nắng nóng nên mùi hôi từ núi rác lâu ngày của nhà máy xử lý rác bốc lên và phát tán theo gió Nam. Nhiều gia đình có con nhỏ phải chở đến nhà người thân ở nơi khác để tránh mùi hôi khủng khiếp từ bãi rác. Người dân đã kêu cứu rất nhiều, nhưng đến nay vẫn chưa được giải quyết.

Theo tìm hiểu, nhà máy xử lý rác thải Thủy Phương thuộc Công ty CP Đầu tư và phát triển Tâm Sinh Nghĩa (gọi tắt là Công ty Tâm Sinh Nghĩa) hoạt động từ năm 2005; mỗi ngày tiếp nhận khoảng 200 tấn rác từ TP Huế. Tại đây, rác được tinh tuyển, tận thu các nguyên liệu để làm thành gạch xây dựng hoặc phân bón vi sinh, nhựa tái chế... Tuy nhiên, sau một thời gian hoạt động, nhà máy này rơi vào tình trạng quá tải, lượng rác dồn ứ. 

Đến tháng 8/2018, UBND tỉnh Thừa Thiên- Huế đã yêu cầu Công ty Tâm Sinh Nghĩa tạm ngừng tiếp nhận rác để xử lý dứt điểm tình trạng tồn đọng rác và có giải pháp bảo đảm môi trường trong quá trình chờ xử lý. Song từ đó đến nay, vẫn chưa xử lý dứt điểm lượng rác thải tồn đọng, gây ra mùi hôi thối ô nhiễm kéo dài khiến cho người dân sinh sống lân cận gần khu vực nhà máy bức xúc, nhiều lần gửi đơn thư kiến nghị, kêu cứu đến chính quyền địa phương. 

Ông Nguyễn Đắc Tập, Phó Chủ tịch UBND thị xã Hương Thủy cho biết thêm, liên quan đến hoạt động của nhà máy xử lý rác Thủy Phương, chính quyền thị xã cũng rất nan giải vì tình trạng ô nhiễm kéo dài, chưa chấm dứt. Vừa qua, thị xã đã giao các ngành, chính quyền phường nhiều lần mời lãnh đạo doanh nghiệp về làm việc để giải quyết những đơn thư kiến nghị của người dân, di dời lượng rác tồn đọng lâu nay nhưng đến nay doanh nghiệp vẫn chưa thực hiện. 

Theo ông Trương Văn Công, Chủ tịch UBND phường Thủy Phương, ước tính lượng rác tồn đọng tại nhà máy xử lý rác từ 800-1.000 tấn. Tính đến cuối tháng 6/2021, lượng rác tồn đọng gần 3 năm nên mỗi lần trời mưa thì nước từ bãi rác có màu đen, hôi thối chảy thẳng ra môi trường theo các kênh, suối gây ô nhiễm nghiêm trọng. Nhiều giếng nước của người dân trong vùng cũng bị ô nhiễm; hoạt động chăn nuôi, sản xuất của người dân gặp nhiều hệ lụy do môi trường ô nhiễm. 

Tại các cuộc tiếp xúc cử tri, vấn đề ô nhiễm môi trường do rác thải tồn đọng luôn “nóng” ở phường Thủy Phương. Cũng như người dân, chính quyền địa phương mong muốn chủ nhà máy rác sớm có giải pháp dứt điểm để đời sống người dân không bị ảnh hưởng...

 Cách nhà máy xử lý rác Thủy Phương vài trăm mét là bãi chôn lấp rác do Công ty CP Môi trường và công trình đô thị Huế quản lý cũng quá tải. Bãi chôn lấp này hoạt động từ năm 1999, có diện tích thiết kế 10ha, với các công trình phụ trợ và 2 bãi chôn lấp rác với diện tích 4,8ha. Trong đó, bãi chôn lấp số 1 với diện tích 2,2ha vận hành từ năm 1999 đến 2008 đã lấp đầy và được đóng bãi chôn lấp theo quy định. Bãi chôn lấp số 2, diện tích 2,6ha, quy định vận hành từ năm 2008 đến hết năm 2018. Sau đó, nó được mở rộng có dung tích 350.000m³ và kéo dài đến hết năm 2020 phải đóng cửa vì quá tải. 

Tuy nhiên, theo UBND thị xã Hương Thủy, do nhà máy đốt rác phát điện Phú Sơn nằm trên địa bàn vẫn chưa xây dựng theo đúng kế hoạch, tiến độ dự kiến nên để tiếp tục duy trì tiếp nhận xử lý rác trên địa bàn tỉnh, cuối năm 2020, bãi chôn lấp rác số 2 buộc kéo dài tuổi thọ để tăng dung tích xử lý rác. Đây là giải pháp tạm thời trong tình thế bức bách, do chưa có cơ sở nào trên địa bàn tỉnh có thể tiếp nhận xử lý rác đảm bảo. Mới đây, để không bị gián đoạn việc xử lý hàng trăm tấn rác thải sinh hoạt mỗi ngày trên địa bàn, UBND tỉnh Thừa Thiên- Huế giao Công ty CP Môi trường và công trình đô thị Huế triển khai dự án mở rộng, cải tạo bãi chôn lấp rác số 3 Thủy Phương với quy mô 3,6ha. Bãi chôn lấp số 3 dự kiến tiếp nhận xử lý rác trong khoảng 2 năm. 

Khi nhà máy đốt rác phát điện Phú Sơn có công suất xử lý 600 tấn/ngày có vốn đầu tư khoảng 1.600 tỷ đồng đưa vào hoạt động thì sẽ bàn giao lại. Đáng nói, theo dự kiến, nhà máy đốt rác phát điện Phú Sơn khởi công vào năm 2020 và đi vào hoạt động 2021, song đến nay dù giữa năm 2021, nhưng dự án này vẫn án binh bất động.