Bảo vệ động vật hoang dã quý hiếm ở Vườn quốc gia Bạch Mã
Thời gian qua, lực lượng Kiểm lâm Vườn Quốc gia (VQG) Bạch Mã, Thừa Thiên-Huế, đã tăng cường phối hợp, thực hiện công tác tuần tra, bảo vệ rừng, kịp thời tháo bẫy và ngăn chặn các vụ săn bắt động vật hoang dã trái phép. Tuy nhiên vì nhiều lý do nên tình trạng săn bắt, giết hại động vật, trong đó có các loài thú rừng quý hiếm ở VQG Bạch Mã vẫn xảy ra.
Tìm hiểu được biết, VQG Bạch Mã có tổng diện tích tự nhiên hơn 37.423ha, với hệ động, thực vật vô cùng phong phú, đa dạng. Chỉ tính riêng hệ động vật tại VQG này có đến 1.728 loài thuộc 54 bộ, 266 họ. Trong đó có 70 loài thuộc Sách Đỏ Việt Nam, 52 loài có tên trong Danh lục IUCN năm 2016 như sao la, mang lớn, mang Trường Sơn, gà lôi lam mào trắng, sói lửa, cầy mực… và 15 loài đặc hữu.
Theo lãnh đạo VQG Bạch Mã, thời gian qua, đơn vị đã tăng cường tuần tra canh gác, kiểm soát người và phương tiện ra vào địa phận VQG Bạch Mã. Bên cạnh đó còn thực hiện các kế hoạch, phương án truy quét tổ chức, cá nhân có hành vi phá hoại rừng; khai thác, tàng trữ, vận chuyển, mua, bán lâm sản trái phép và săn bắt, kinh doanh động vật rừng trái phép, các sản phẩm động, thực vật hoang dã, nguy cấp quý hiếm trong khu vực VQG.
Tuy nhiên, do nhu cầu thị trường tiêu thụ sản phẩm động vật rừng, đã có không ít đối tượng đã bất chấp quy định pháp luật lẻn vào VQG Bạch Mã để săn bắt các loài động vật, thú rừng quý hiếm. Điển hình như gần đây nhất, tổ tuần tra kiểm soát của Trạm Kiểm lâm Hương Lộc, huyện Nam Đông, thuộc Hạt Kiểm lâm VQG Bạch Mã tuần tra khu vực khe Ao - khe Lít, ở khoảnh 6, Tiểu khu 385 VQG Bạch Mã đã bắt giữ một nhóm người có hành vi săn bắt động vật rừng trái phép.
Ông Lê Quốc Khánh, Tổ trưởng tổ tuần tra kể lại, quá trình tuần tra vào đêm tối, lực lượng đã phát hiện 6 đối tượng, gồm Hồ Văn Công (27 tuổi), Hồ Văn Bìm (44 tuổi), Hồ Văn Tuấn (24 tuổi), cùng trú xã Thượng Quảng, huyện Nam Đông; Nguyễn Văn Ban (43 tuổi), Nguyễn Văn Hạp (34 tuổi), cùng trú xã Hương Hữu, huyện Nam Đông và Trần Đình Tý (26 tuổi, trú tại xã Thượng Long, huyện Nam Đông) mang theo 1 khẩu súng săn tự chế, 9 viên đạn, dao, rựa, 3 ba lô để cùi, 2 bao lưới, 6 đèn pin đi giữa rừng. Phát hiện tổ tuần tra, các đối tượng bỏ chạy và lực lượng đã chặn đuổi bắt giữ.
Kiểm tra các bao cùi của nhóm đối tượng này, lực lượng tuần tra phát hiện xác các loài động vật hoang dã đã chết gồm 2 cá thể chồn bay, 1 cá thể cầy hương, 6 đầu linh trưởng, 3 thân linh trưởng bị chặt toàn bộ chân tay đang phân hủy; do đó tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm chuyển về Trạm xử lý. Qua phối hợp với Công an xã Hương Lộc, Công an huyện Nam Đông lấy lời khai, 6 đối tượng trên khai nhận đã cùng nhau bàn bạc và tổ chức vào VQG Bạch Mã để săn, bắn động vật hoang dã.
Trước đó, Trạm Kiểm lâm cơ động và PCCC rừng VQG Bạch Mã cũng đã phát hiện Võ Bùi Ngọc Thịnh (33 tuổi, trú ở thị trấn Khe Tre, huyện Nam Đông) đi ôtô vào địa phận của VQG theo tuyến đường cao tốc La Sơn - Túy Loan với nhiều biểu hiện nghi vấn. Qua kiểm tra, lực lượng kiểm lâm bắt quả tang Thịnh vận chuyển trái phép 10kg thịt lợn rừng. Đối tượng khai nhận, đây là số thịt động vật rừng do tự bẫy bắt tại tiểu khu 419, VQG Bạch Mã sau đó xẻ thịt mang về tiêu thụ.
Sau khi làm rõ, Hạt Kiểm lâm VQG Bạch Mã đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Thịnh và tổ chức tiêu hủy số thịt động vật trên. Hay mới đây, tại khoảnh 2, tiểu khu 413, VQG Bạch Mã, tổ tuần tra Trạm Kiểm lâm Hương Lộc phát hiện một cá thể sơn dương nặng 60kg bị thương ở chân trước, kiệt sức do mắc bẫy cáp của các đối tượng săn bắt thú rừng. Sau khi giải cứu, cá thể sơn dương được Kiểm lâm VQG Bạch Mã chăm sóc khỏe mạnh và thả về môi trường tự nhiên…
Ngoài công tác tuần tra, xử lý các vụ việc săn bắt động vật hoang dã trái phép, thời gian qua, Trung tâm cứu hộ, bảo tồn và phát triển sinh vật của VQG Bạch Mã đã tiến hành cứu hộ, chăm sóc và tái thả về rừng gần 200 cá thể động vật quý hiếm. Trong đó gồm các loài như rùa núi viền, rùa sa nhân, rùa hộp trán vàng miền trung, rùa đầu to, mèo rừng, rồng đất, khỉ mặt đỏ, khỉ đuôi lợn, khỉ đuôi dài, kỳ đà vân, voọc chà vá chân nâu, lợn rừng, tê tê Java, culi nhỏ, sơn dương, chim hồng hoàng… Phần lớn các cá thể này đều do người dân tự nguyện bàn giao cho cơ quan chức năng.
Ông Nguyễn Vũ Linh, Giám đốc VQG Bạch Mã cho biết, ngoài tăng cường công tác tuần tra, kiểm soát, Vườn đã thực hiện ký kết quy chế phối hợp trong công tác quản lý bảo vệ rừng, PCCC rừng và bảo tồn đa dạng sinh học với 3 UBND xã vùng đệm, Hạt Kiểm lâm, Công an huyện Nam Đông. Bên cạnh đó, đơn vị còn chú trọng thực hiện các dự án, chương trình hỗ trợ sinh kế cho người dân sinh sống ở vùng đệm của VQG; đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật về công tác quản lý bảo vệ rừng, bảo tồn đa dạng sinh học, nâng cao nhận thức của cộng đồng dân cư vùng đệm để giảm áp lực sinh kế dự vào rừng.
“Thời gian tới, lực lượng VQG Bạch Mã sẽ tiếp tục phối hợp với chính quyền các xã vùng đệm trực tiếp đối thoại với các hộ dân chuyên sống dựa vào rừng, thường xuyên có hành vi xâm hại tài nguyên rừng để vận động ký cam kết không vi phạm những quy định và thực hiện chuyển đổi sang làm nghề khác. Đồng thời sẽ phối hợp với Công an huyện Nam Đông và các đơn vị kiên quyết xử lý nghiêm các đối tượng cố tình vi phạm, nhất là các hành vi liên quan đến săn bắt, giết hại động vật hoang dã để bảo vệ, bảo tồn các loài động vật quý hiếm tại Vườn”, ông Linh nói.