Bất ngờ tiền thuê mặt bằng trong hợp đồng và thực tế tại dự án Chợ nông sản Đức Trọng

Bà Bùi Thị Sim (ngụ thị trấn Liên Nghĩa, huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng) cho biết, năm 2018, bà ký hợp đồng (không công chứng) thuê mặt bằng hình thành trong tương lai 3 lô đất với Công ty TNHH dịch vụ thương mại Việt Đặng (Công ty Việt Đặng), chủ đầu tư dự án Chợ đầu mối nông sản chất lượng cao Đức Trọng. Tiền thuê mặt bằng hình thành trong tương lai cho mỗi lô đất là 500 triệu đồng, tương đương 1,5 tỷ đồng/3 lô. Thời hạn sử dụng tới năm 2059, tức thời điểm dự án Chợ đầu mối nông sản chất lượng cao Đức Trọng chấm dứt theo Giấy chứng nhận đầu tư của UBND tỉnh Lâm Đồng cấp cho doanh nghiệp này.

Trên giấy tờ là vậy nhưng thực tế bà Sim phải trả tiền thuê 3 lô mặt bằng (đất không) cho Công ty Việt Đặng tổng cộng 4,56 tỷ đồng. Thời gian sau, Công ty Việt Đặng và bà Bùi Thị Sim mới ra công chứng hợp đồng thuê mặt bằng hình thành trong tương lai. Lúc này, số tiền các bên ghi trong hợp đồng là 2,56 tỷ đồng, giảm một nửa so với thức tế. Sau khi được Công ty Việt Đặng bàn giao mặt bằng là 3 lô đất, gia đình bà Sim phải tự bỏ tiền ra để xây dựng nhà theo bản vẽ thiết kế đã được cơ quan chức năng cấp phép do công ty đưa cho.

Mâu thuẫn phát sinh khi gần đây, Công ty Việt Đặng yêu cầu hộ bà Sim phải đi đóng tiền thuế VAT theo hợp đồng đã thuê mặt bằng với doanh nghiệp này trước đó. Công ty Việt Đặng yêu cầu hộ bà Sim đóng thuế VAT trên tổng số tiền giao dịch trên thực tế 4,56 tỷ đồng, thay vì căn cứ vào số tiền ghi trong hợp đồng đã công chứng là 2,56 tỷ đồng.

Ông Nguyễn Thế Vương (ngụ thị trấn Liên Nghĩa, huyện Đức Trọng) đã hợp đồng thuê 1 lô đất với Công ty Việt Đặng, giá thuê tới năm 2059 là 500 triệu đồng. Tuy nhiên, thực tế ông Vương phải trả cho công ty này số tiền lên tới 1,6 tỷ đồng, tức cao gấp 3 số tiền ghi trong hợp đồng. "Nay công ty lại đòi tôi phải đóng tiền thuế VAT trên tổng số tiền 1,6 tỷ đồng, tương đương 160 triệu đồng nữa!..", ông Vương cho biết.

Bà Nguyễn Thị Hảo (ngụ thị trấn Liên Nghĩa, huyện Đức Trọng), một trong những người đã thuê mặt bằng tại dự án Chợ đầu mối nông sản chất lượng cao Đức Trọng thẳng thắn cho biết: Ngoài khu vực dành cho xây dựng chợ để kinh doanh nông sản, những khu vực rộng lớn còn lại của dự án này thực chất là phân lô bán nền núp bóng dưới hình thức cho thuê mặt bằng. Cũng theo bà Hảo, hầu hết những người hợp đồng thuê mặt bằng trực tiếp với Công ty Việt Đặng trong hợp đồng chỉ ghi tiền thuê mỗi lô là 500 triệu đồng, thời gian thuê tới năm 2059. Tuy nhiên, trên thực tế, người thuê mặt bằng hình thành trong tương lai tại dự án này đều phải trả cho Công ty Việt Đặng số tiền cao từ gấp đôi tới gấp ba số tiền được ghi trong hợp đồng.

Sau khi được bàn giao mặt bằng, các hộ lại phải tự bỏ kinh phí ra để xây dựng nhà cửa theo bản vẽ thiết kế được cấp có thẩm quyền phê duyệt do công ty đưa xuống. Ngoài ra, rất nhiều người đã nhận chuyển nhượng lại mặt bằng từ những người khác với số tiền lên tới 1,6 tỷ đồng/lô đất nền, diện tích khoảng 80m2. Điển hình là chị Trịnh Thị Thu Hiền (ngụ tại thị trấn Liên Nghĩa, huyện Đức Trọng). Chị Hiền cho biết, năm 2018, chị sang nhượng lại 2 lô mặt bằng (số 11 và 86) từ bà Lâm Thị Liễu với giá 2,8 tỷ đồng.

Cũng trong năm 2018, ông Nguyễn Hùng (ngụ thị trấn Liên Nghĩa) sang nhượng lại từ người tên Thế 5 lô, tổng cộng 7,5 tỷ đồng. Năm 2022, ông Hùng hợp đồng thuê thêm 1 lô mặt bằng trực tiếp từ Công ty Việt Đặng với giá 1,6 tỷ đồng, thời gian thuê tới năm 2059. Tuy nhiên, theo ông Hùng, trong hợp đồng các bên chỉ ghi số tiền là 500 triệu đồng.

Trước đó, Thanh tra tỉnh Lâm Đồng đã chỉ ra hàng loạt sai phạm tại dự án này, trong đó có hành vi chậm đưa đất vào sử dụng, dự án chậm tiến độ 138 tháng so với Giấy chứng nhận đầu tư lần đầu, chậm hơn 42 tháng so với Giấy chứng nhận đầu tư điều chỉnh lần thứ 4, xây dựng công trình sai phép, không phép…

Cũng theo Thanh tra tỉnh Lâm Đồng, Công ty Việt Đặng được UBND tỉnh Lâm Đồng cho thuê đất trả tiền hàng năm nên không thuộc trường hợp được quyền cho thuê lại đất. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn ký hợp đồng cho thuê địa điểm kinh doanh, hợp tác kinh doanh, góp vốn, thực chất là cho các nhà đầu tư thứ cấp thuê lại quyền sử dụng đất là vi phạm pháp luật. Thanh tra tỉnh Lâm Đồng đã kiến nghị UBND tỉnh Lâm Đồng giao Sở KH&ĐT chủ trì, phối hợp với Sở TN&MT và UBND huyện Đức Trọng, lập các thủ tục tham mưu UBND tỉnh thu hồi một phần dự án Chợ đầu mối nông sản chất lượng cao Đức Trọng, tương ứng với diện tích đất chậm đưa vào sử dụng là hơn 10.000m2 do đã được ra hạn tới lần thứ 4 nhưng vẫn chưa đất vào sử dụng.