Điều tra sai phạm đất đai tại Công ty CP mía đường La Ngà

Theo Kết luận thanh tra của UBND tỉnh Đồng Nai, Công ty CP mía đường La Ngà, tiền thân là Xí nghiệp liên hợp công nông nghiệp mía đường La Ngà, trên cơ sở hợp nhất 3 đơn vị. Năm 2000, Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định chuyển xí nghiệp mía đường La Ngà thành công ty và hoạt động theo hình thức công ty cổ phần. Năm 2007, UBND tỉnh Đồng Nai giao hơn 4.200 ha đất tại các xã Phú Ngọc, Gia Canh (huyện Định Quán) và Xuân Bắc, Suối Cao (huyện Xuân Lộc) cho Công ty mía đường La Ngà. Trong đó, hơn 3.520ha đất sử dụng đúng mục đích, hơn 268ha đất đã bố trí làm nhà ở cho gia đình, cán bộ, công nhân viên của công ty, hơn 98ha đất chưa sử dụng và hơn 334ha đất bị lấn chiếm.

Kết luận thanh tra xác định, Công ty CP mía đường La Ngà chỉ trực tiếp sử dụng một phần diện tích đất được giao, phần lớn diện tích đất nông nghiệp đã thực hiện giao khoán đất cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng. Tuy nhiên, công ty thiếu kiểm tra, quản lý lỏng lẻo dẫn đến phần lớn người dân nhận khoán đã tự ý chuyển đổi mục đích sử dụng đất, chuyển đổi cây trồng trên đất nhận khoán. Một phần diện tích đất công ty không sử dụng để cho cán bộ công nhân viên tự ý sử dụng vào mục đích làm nhà ở, chuồng trại, sản xuất nông nghiệp. Có nhiều trường hợp đã kê khai, đăng ký và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Cụ thể, một phần đất ở xã Suối Cao và Xuân Bắc (huyện Xuân Lộc) được sử dụng làm vườn ươm, phần còn lại để đất trống không sử dụng. Có khoảng 4ha đất tại xã Xuân Bắc đang tranh chấp với cá nhân nhận giao khoán đất. Để xảy ra sai phạm nêu trên, trách nhiệm thuộc về Công ty CP mía đường La Ngà.

Ở xã Phú Ngọc và xã Gia Canh (huyện Định Quán), một phần diện tích đất nông nghiệp được cấp cho công ty trùng với phần đất tỉnh Đồng Nai đã thu hồi giao địa phương quản lý; hơn 44 ha đất rừng phòng hộ thuộc trường hợp đủ điều kiện được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng đến nay khu đất này chưa được cấp sổ… Các sai phạm này thuộc trách nhiệm của công ty và Sở Tài nguyên - Môi trường.

Ngoài ra, Công ty CP mía đường La Ngà không đưa đất vào sử dụng theo đúng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất theo quyết định được phê duyệt. Công ty thiếu sót trong tham mưu thu hồi đất của công ty giao địa phương quản lý.

Cũng theo kết luận thanh tra, UBND huyện Định Quán cấp 378 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (405 thửa) cho các hộ gia đình, cá nhân tại ấp 7, xã Phú Ngọc trong ranh giới đất Công ty CP mía đường La Ngà quản lý. Sai sót này thuộc trách nhiệm của UBND xã Phú Ngọc, Văn phòng Đăng ký đất đai chi nhánh huyện Định Quán, Phòng Tài nguyên - Môi trường huyện Định Quán và UBND huyện Định Quán.

Tại khu đất ở xã La Ngà (huyện Định Quán), có 200m2 đất trạm bơm bờ sông, hơn 3ha ao cá, 1.000m2 khu trạm xá cũ chưa lập thủ tục thuê đất và thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định.

Về công tác giao khoán, công ty không thực hiện thanh lý hợp đồng với người nhận khoán trước khi ký lại hợp đồng mới. Điều này dẫn đến trên cùng một mảnh đất giao khoán hoặc cùng người giao khoán có 2 dạng hợp đồng còn hiệu lực.

Sau khi công ty tạm dừng hoạt động vào tháng 9/2020, đến nay, toàn bộ các hộ nhận khoán đất không còn trồng mía theo hợp đồng, chuyển đổi sang cây trồng khác như cây keo, mì, điều... Tuy nhiên, công ty không lập hồ sơ, kiến nghị xử lý đối những hộ dân này.

Công ty không theo dõi, giám sát thường xuyên dẫn đến một số hộ nhận khoán chuyển nhượng trái phép hợp đồng giao khoán cho người khác. Dù vậy, công ty không kịp thời phát hiện, xử lý theo quy định. Hồ sơ giao khoán chưa đầy đủ theo nghị định của Chính phủ… Trách nhiệm thuộc về Công ty CP mía đường La Ngà.

Liên quan các sai phạm trên, đoàn thanh tra đã chuyển hồ sơ vụ việc sang Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an tỉnh Đồng Nai để điều tra các dấu hiệu tội phạm. Trong đó, có nội dung UBND huyện Định Quán đã ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ gia đình, cá nhân thuộc đất của công ty được giao.

Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai chỉ đạo kiểm điểm, xử lý trách nhiệm đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến tồn tại, hạn chế, thiếu sót nếu trên.