“Hà bá” nuốt chửng đất sản xuất của người dân
Người dân xóm 4, xã Thiên Nhẫn, tỉnh Nghệ An (xã Khánh Sơn cũ) không khỏi xót xa khi chứng kiến từng lớp đất bồi màu mỡ bị cuốn trôi sau mỗi mùa mưa lũ.
Những năm gần đây, tình trạng sạt lở bờ sông Lam, đoạn chảy qua địa phận xóm 4, xã Thiên Nhẫn khiến người dân không khỏi lo lắng, bất an. Cách đây vài năm, khu vực bãi bồi còn rộng hàng trăm mét, đủ để trồng ngô, lạc. Nhưng nay, dòng sông đã lấn sâu vào đất liền, nhiều nơi bị “ngoạm” tới gần 50m.
Với diễn biến ngày càng khó lường của thiên nhiên và ảnh hưởng của việc khai thác cát trên sông, nếu không có những giải pháp căn cơ, sớm muộn gì vùng đất ven sông Lam này sẽ trở thành “vùng trắng”. Người dân chỉ còn biết nhìn dòng nước cuốn trôi đất sản xuất của mình trong bất lực.
Theo chân người dân, chúng tôi ghi nhận tình trạng sạt lở bờ sông Lam đoạn qua địa bàn xóm 4 mới thấy nỗi lo của bà con nhân dân nơi đây. Tình trạng sạt lở đang diễn ra một cách nghiêm trọng và chưa có dấu hiệu dừng lại. Tại nhiều vị trí, tình trạng sạt lở ăn sâu vào phần diện tích trồng ngô, tạo thành những “hàm ếch” sâu, có thể kéo sạt phần diện tích đất nông nghiệp phía trên đang trồng hoa màu xuống bất cứ lúc nào.
Chỉ tay về phía bờ sông, anh Nguyễn Văn Xuyên, ở xóm 4, xã Thiên Nhẫn bức xúc: Gia đình chúng tôi cũng có diện tích đất nông nghiệp tại bãi bồi sông Lam này, hằng năm nhìn thấy cảnh đất đai bị sạt lở cũng không khỏi xót xa. Nhiều năm về trước, tình trạng khai thác cát ven sông xảy ra rầm rộ, cả ngày lẫn đêm, chính quyền đã cố gắng xử lý nhưng vẫn không thể triệt để. Khoảng hơn 1 tháng trước, tiếng máy nổ dưới lòng sông giữa đêm khuya, chúng tôi biết đó là “cát tặc” nhưng vẫn không làm gì được”.
Theo ông Bá Thắng, người dân tại xã Thiên Nhẫn, khi chính quyền nhận được tin báo của người dân nhưng do không có phương tiện để kiểm tra, rà soát dưới lòng sông, nên rất khó để xử lý. Khi lực lượng chức năng đến địa điểm khai thác trái phép thì tàu thuyền cũng đã no cát, rồi biến mất trong màn đêm. Trước đó, để khắc phục tình trạng trên, chính quyền địa phương cũng đã tính đến phương án là lập chòi, lán trại canh giữ ban đêm nhằm xử lý triệt để vấn nạn cát tặc này.
Trước đó, qua tiếp xúc cử tri trước kỳ họp thứ 25 HĐND tỉnh, cử tri xã Khánh Sơn cũ kiến nghị có giải pháp chống sạt lở đất trong quá trình khai thác cát ven sông Lam. Sở Tài nguyên và Môi trường (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường) đã trả lời kiến nghị cử tri về giải pháp chống sạt lở đất trong quá trình khai thác cát ven sông Lam.
Sở Tài nguyên và Môi trường đề nghị UBND huyện Nam Đàn (huyện cũ) triển khai thực hiện một số nội dung như sau: Làm rõ ý kiến, kiến nghị của cử tri đối với các vị trí sạt lở tại bờ sông Lam trên địa bàn xã Khánh Sơn nói riêng và các xã có sông Lam chảy qua trên địa bàn huyện nói chung; tham mưu giải pháp chống sạt lở. Tổ chức giám sát các đơn vị được cấp giấy phép khai thác khoáng sản cát sỏi trên địa bàn; huy động lực lượng tại chỗ tổ chức trinh sát, mật phục, xác định các đối tượng khai thác trái phép, đầu nậu thu mua, tập kết, vận chuyển, kinh doanh khoáng sản trái phép; xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật. Bên cạnh đó, để thực hiện đồng bộ các giải pháp, đề nghị UBND huyện Nam Đàn báo cáo, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn để khảo sát, đánh giá chi tiết việc sạt lở bờ sông Lam trên địa bàn để có phương án xử lý…
Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Văn Chính, Chủ tịch UBND xã Thiên Nhẫn cho biết: Cách đây gần một tháng, một số đối tượng lợi dụng thời điểm sáp nhập xã để khai thác cát trái phép trên sông Lam. Công an xã Thiên Nhẫn đã bắt quả tang 2 tàu thuyền đang khai thác cát trái phép trên sông. Tuy nhiên sau khi đối chiếu với ranh giới địa phận, vị trí trên thuộc xã Kim Liên nên đã chuyển cho Công an xã Kim Liên xử lý. Thời gian tới, chúng tôi sẽ kết hợp với lực lượng Công an tiến hành kiểm tra, xử lý điểm để răn đe các đối tượng đang có ý định khai thác cát trái phép gây sạt lở đất trên dòng sông Lam.