Hà Nam: Cán bộ thôn gây bức xúc, khiếu kiện kéo dài

Người xa quê mai táng phải nộp 5 triệu đồng

Bức xúc trước việc làm sai quy định của cán bộ thôn Vị Thượng, ông Đặng Hùng Cường (số nhà 63, ngõ 304 Lê Duẩn, Đống Đa, Hà Nội) đã phải đại diện cho Ban chấp hành Hội đồng hương thôn Vị Thượng tại Hà Nội, đại diện gần 500 hội viên đang làm ăn sinh sống xa quê làm đơn gửi nhiều nơi tố cáo các sai phạm của cán bộ thôn này suốt nhiều năm qua.

Ông Cường cho biết, từ năm 2018 đến nay ông đã gửi đơn thư đòi lại công lý cho bà con nhân dân thôn Vị Thượng tố cáo ông Phạm Văn Khoa, nguyên Bí thư chi bộ thôn có nhiều sai phạm. Nổi cộm trong đó là việc xâm phạm mồ mả, xâm chiếm và sử dụng ruộng đất sai mục đích. “Một vấn đề nghiêm trọng là trong thời gian đương chức, từ năm 2011, ông Khoa đã chỉ đạo thu lệ phí của mỗi đám hiếu của người xa quê khi về an táng tại quê nhà là 3 triệu đồng/người, sau đó mức thu tăng lên thành 5 triệu đồng/người vào năm 2015.

Giai đoạn đó ông Nguyễn Đình Vọng làm trưởng thôn đứng ra thu và từ năm 2018, ông Đặng Quốc Mạnh được bầu làm trưởng thôn thay thế vẫn tiếp tục thu. Ai không nộp thì sẽ bị cán bộ thôn gây khó dễ, không xác nhận. Thu tiền trái pháp luật nhưng sử dụng tiền lại không công khai, minh bạch đã gây ra bất bình trong dư luận, ảnh hưởng đến an ninh trật tự tại địa phương.

Cùng rất nhiều sai phạm khác, tháng 6/2020 ông Khoa đã bị kỷ luật, thế nhưng không hiểu sao tháng 3/2023 vừa qua ông Khoa lại được giới thiệu và bầu lại làm Bí thư chi bộ thôn Vị Thượng”, ông Cường bức xúc. Ông Cường cho biết thêm, mới đây đã có người dân hội đồng hương về quê tu sửa phần mộ của gia đình đã bị cán bộ thôn dọa nạt và kích động một số lao động ở khu nghĩa trang định hành hung.

Không đồng tình với những việc làm trái quy định của cán bộ thôn, ông Đỗ Mạnh Tiến khi được bầu làm Bí thư chi bộ thôn Vị Thượng giai đoạn từ giữa năm 2019 đến tháng 3/2023 đã kiến nghị với UBND xã Trung Lương yêu cầu cán bộ thôn phải minh bạch thu chi từ việc thu tiền của người xa quê về mai táng.

“Tiền thu của người xa quê về mai táng, nhưng chẳng hề được dùng vào tu sửa nghĩa trang. Trưởng thôn cứ tự thu và tự chi, không minh bạch gây bức xúc. Khi tôi là Bí thư chi bộ thôn có yêu cầu phải minh bạch nhưng cũng chỉ được năm 2020, rồi lại đâu vào đấy. Thời điểm tôi làm, nhân dân rất bức xúc về việc hơn 1.000m² đất ruộng chuông ông Sắc không biết được giao thế nào mà hiện tại không còn trên bản đồ địa chính. Tôi đã làm đơn kiến nghị với chính quyền xã phải trả lời trước bà con mà lâu nay chưa thấy. Trong khi đó, thời kỳ 2013 – 2019, ông Phạm Văn Khoa làm bí thư chi bộ thôn, cũng là trưởng ban chuyển đổi đất ruộng. Không những vậy, bà con còn đang bức xúc việc ông Khoa chiếm dụng hơn 500m² đất lúa ở cạnh nhà, xây nhà thờ trên đất ruộng rau. Chúng tôi chỉ mong chính quyền sớm vào cuộc giải quyết dứt điểm để làng quê trở lại yên bình như vốn có”, ông Tiến cho biết.

Cần sớm giải quyết triệt để các sai phạm

Để hiểu rõ hơn những phản ánh của người dân, PV đã trao đổi với ông Trần Hồng Thăng, Chủ tịch UBND xã Trung Lương. Ông Thăng thừa nhận, việc thu tiền trái quy định của người xa quê về mai táng của cán bộ thôn Vị Thượng là có thật. Ông Thăng cho biết, cả việc thu tiền và sử dụng tiền này của cán bộ thôn Vị Thượng là không đúng quy định. UBND xã đã thành lập tổ xác minh. Sau khi xác minh đã yêu cầu nguyên trưởng thôn giai đoạn trước và trưởng thôn hiện nay báo cáo giải trình. Số tiền đã thu là 245 triệu đồng.

“Ngày 9/6/2023 vừa qua, UBND xã đã tổ chức một cuộc đối thoại mời đại diện Hội đồng hương thôn Vị Thượng tại Hà Nội và trưởng thôn các thời kỳ. Kết quả xác minh thì việc thu chi này là sai, không đúng với quy ước, không đúng với tinh thần chính quyền địa phương, cũng như của tỉnh Hà Nam. Sai với Pháp lệnh dân chủ ở cơ sở, sai với Quyết định số 37, Quyết định số 03 và mới nhất là Quyết định số 63 của UBND tỉnh Hà Nam về quy chế hoạt động của thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh Hà Nam. Cả hai trưởng thôn đã thừa nhận, nhận lỗi trước Hội đồng hương và nhân dân thôn Vị Thượng về việc đã thu và chi sai, không được bàn bạc thống nhất trong nhân dân. Đồng thời cũng xin bà con bỏ qua, xin khắc phục và từ giờ trở đi sẽ thực hiện đúng theo quy định. UBND xã cũng đã yêu cầu các cán bộ thôn từ nay trở đi thực hiện đúng quy chế dân chủ ở cơ sở, với phương châm dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân hưởng thụ”, ông Thăng cho biết.

Liên quan đến các sai phạm trong quản lý và sử dụng đất của cán bộ thôn theo phản ánh, ông Thăng cho biết thêm UBND xã Trung Lương đang tiến hành thành lập tổ xác minh. Căn cứ kết quả nếu vi phạm sẽ xử lý nghiêm.

Mặc dù việc thu chi trái quy định này đã được các cán bộ thôn Vị Thượng thừa nhận và hứa sửa đổi theo lời Chủ tịch UBND xã Trung Lương Trần Hồng Thăng, tuy nhiên theo phản ánh của người dân, các sai phạm này cần phải được giải quyết triệt để, sai đến đâu xử lý đến đó theo các quy định của pháp luật.

Ở góc độ luật pháp, Luật sư Diệp Năng Bình, Trưởng văn phòng Luật sư Tinh Thông Luật cho biết, căn cứ theo quy định của Luật Đất đai 2013 và Điều 31 Nghị định 23/2016/NĐ-CP về xây dựng, quản lý, sử dụng nghĩa trang và cơ sở hỏa táng thì đất nghĩa trang ở nông thôn do UBND cấp tỉnh quản lý. Cán bộ thôn và thôn không có thẩm quyền thu tiền sử dụng đất hay quản lý, sử dụng nghĩa trang và cơ sở hoả táng. Do đó sau khi điều tra xác minh làm rõ thì hành vi tự ý thu chi tiền của các cán bộ thôn có thể là hành vi sai quy định pháp luật. Tuỳ vào tính chất mức độ hành vi vi phạm, chủ thể thực hiện vi phạm có thể bị xử lý hành chính hoặc hình sự.

“Việc tự ý thu chi tiền như trong trường hợp trên có thể là hành vi vi phạm quy định về mức phí, lệ phí có thể bị phạt tiền từ 500 nghìn đồng đến 50 triệu đồng. Ngoài ra còn có thể phải thực hiện một số biện pháp khắc phục hậu quả như: Trả lại toàn bộ tiền phí, lệ phí đã thu, buộc nộp vào ngân sách nhà nước toàn bộ số tiền có được… Trường hợp có đủ căn cứ cấu thành tội phạm thì chủ thể vi phạm trong tình huống này có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Cưỡng đoạt tài sản theo quy định tại Điều 170 BLHS năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017. Riêng trường hợp sau khi điều tra, xác minh, làm rõ phát hiện phạm tội có tổ chức hoặc phạm tội chiếm đoạt được tài sản trị giá trừ 200 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng thì chủ thể vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo khoản 2 hoặc khoản 3 Điều này với mức phạt tù từ 3 năm đến 20 năm”, Luật sư Diệp Năng Bình phân tích.

Liên quan đến việc người dân tố cáo các sai phạm trong sử dụng đất đối với cán bộ thôn Vị Thượng, theo tìm hiểu của PV, Thanh tra Bộ Tài nguyên và Môi trường cũng đã có phiếu chuyển đơn tố cáo đề nghị UBND huyện Bình Lục giải quyết theo đúng quy định và thông báo kết quả đến Bộ Tài nguyên và Môi trường.

Đồng thời trao đổi với PV Báo CAND, phía UBND huyện Bình Lục cho biết cũng đang chỉ đạo xử lý, khi có kết quả sẽ phản hồi. Trước những vấn đề đang gây bức xúc dư luận ở cơ sở, có nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh trật tự tại địa phương, đề nghị chính quyền xã Trung Lương, UBND huyện Bình Lục cần sớm vào cuộc giải quyết dứt điểm, tránh để khiếu kiện kéo dài.