Hàng loạt sai phạm về đất đai tại tỉnh Bình Dương

Tại Kết luận Thanh tra Chính phủ ngày 22/3/2023 nêu rõ công tác quản lý nhà nước theo chức năng nhiệm vụ của Sở Xây dựng và Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bình Dương, đã để một số dự án phát triển nhà ở thương mại chưa đủ điều kiện mua, bán tài sản hình thành trong tương lai, chưa hoàn thành việc xây dựng kết cấu hạ tầng gồm các công trình dịch vụ, công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội theo quy hoạch chi tiết xây dựng 1/500 đã được phê duyệt nhưng để chủ đầu tư vẫn ký hợp đồng chuyển nhượng, vi phạm quy định tại Điều 55, Luật Kinh doanh bất động sản năm 2014 và điểm b, khoản 2, Điều 19 Nghị định 99/2015/NĐ-CP, khoản 1, Điều 41, Nghị định số 43/2014/NĐ-CP của Chính phủ. Những sai phạm trên gây ảnh hưởng quyền lợi người mua nhà, ảnh hưởng trật tự xã hội về quản lý nhà ở… cần phải được xử lý nghiêm.

Điển hình các dự án vi phạm: Khu nhà ở Tân Long 2 do Công ty TNHH xây dựng và phát triển địa ốc Phú Thọ làm chủ đầu tư; dự án khu nhà ở Nam Long 3 do Công ty cổ phần bất động sản Nam Long Bình Dương làm chủ đầu tư; dự án khu nhà ở thu nhập thấp Tân Bình (giai đoạn 1 và 2) do Công ty TNHH đầu tư và phát triển Lê Phong làm chủ đầu tư; dự án khu nhà ở công nhân Tân Bình do Công ty CP Trung Thành làm chủ đầu tư; dự án khu dân cư Phước Hòa do Công ty cổ phần cao su Phước Hòa làm chủ đầu tư...

Đáng lưu ý, một số công ty thu tiền cọc giữ chỗ khi chưa có văn bản chấp thuận của cơ quan chức năng, chưa đúng khoản 2, Điều 55, Luật Kinh doanh bất động sản năm 2014; điểm b, khoản 2, Điều 19 Nghị định 99/2015/NĐ-CP, như: Dự án khu nhà ở thu nhập thấp Tân Bình (giai đoạn 1,2) của Công ty TNHH đầu tư và phát triển Lê Phong; dự án khu nhà ở công nhân Tân Bình do Công ty CP Trung Thành làm chủ đầu tư chưa hoàn thành cơ sở hạ tầng mà đã phân lô, bán nền; dự án khu nhà ở thương mại An Trung do Công ty TNHH đầu tư xây dựng An Trung làm chủ đầu tư… dù chưa có thông báo có đủ điều kiện được huy động vốn của Sở Xây dựng tỉnh Bình Dương nhưng đã thu tiền cọc giữ chỗ dưới hình thức ký hợp đồng hợp tác đầu tư với các cá nhân, hộ gia đình là sai với các quy định của pháp luật.

Đối với việc cấp phép xây dựng các dự án, Sở Xây dựng tỉnh Bình Dương đã cấp phép xây dựng tạm (số 873/GPXD-SXD ngày 20/3/2013) cho Công ty Hy Địa thực hiện dự án khu dân cư Nam Thịnh, tại phường An Bình, thị xã Dĩ An (nay là TP Dĩ An) là chưa đúng theo quy định Điều 94, Luật Xây dựng năm 2003 và Điều 7, Nghị định 64/2012/NĐ-CP ngày 4/9/2012 của Chính phủ về cấp phép xây dựng. Đồng thời, còn để xảy ra tình trạng xây dựng trái phép của một số chủ đầu tư dự án khi chưa hoàn thành thủ tục pháp lý, chưa được các cơ quan chức năng cấp phép. Điển hình, dự án khu nhà ở Thuận Phát Land do Công ty TNHH MTV địa ốc Nam Thịnh Phát làm chủ đầu tư; dự án khu nhà ở Trung Quân tại khu phố Bàu Bàng (thị trấn Lai Uyên, huyện Bàu Bàng) do Công ty TNHH MTV bất động sản Trung Quân làm chủ đầu tư; dự án khu nhà ở Tài Lộc do Công ty cổ phần cao su Tài Lộc làm chủ đầu tư vi phạm khi tổ chức thi công xây dựng công trình không có giấy phép xây dựng. Theo báo cáo của Sở Xây dựng tỉnh Bình Dương, các dự án này đã được cơ quan chức năng phát hiện, kiểm tra và xử phạt vi phạm hành chính theo quy định.

Cũng theo kết luận thanh tra, trong thời kỳ (từ 2011 đến 2019), việc phân lô tự phát, chuyển nhượng xây dựng hạ tầng và nhà ở trên đất nông nghiệp tại Bình Dương diễn ra phức tạp. Ghi nhận chung về việc hình thành các khu phân lô tự phát tại 5/9 đơn vị hành chính cấp huyện thuộc tỉnh Bình Dương cho thấy, TP Dĩ An có tổng 362 khu phân lô với tổng diện tích 1.143.764,2m2; thị xã Bến Cát có 59 khu phân lô với tổng diện tích 502.300m2; thị xã Tân Uyên có tổng 99 khu phân lô với tổng diện tích 586.487,5m2; TP Thủ Dầu Một có 2 khu phân lô với tổng diện tích 22.536,7m2; TP Thuận An có tổng 187 khu phân lô với tổng diện tích 650.600m2.

Trước tình trạng trên, UBND tỉnh Bình Dương đã có thông báo chỉ đạo đối với những sai phạm, tồn tại về vấn đề phân lô, bán nền không đúng quy hoạch trên địa bàn. Từ đó, đã kịp thời chấn chỉnh, ngăn chặn tình hình phân lô tự phát trên địa bàn. Tuy nhiên, công tác chấn chỉnh khắc phục trên địa bàn cấp huyện còn chậm, chưa triệt để, vẫn để xảy ra tình trạng phân lô tự phát sau thời điểm 10/1/2014. Điển hình như TP Dĩ An có 4 khu phân lô sau thời điểm trên, gồm: Phường Tân Bình 2 khu, diện tích 2.531,8m2, phân thành 44 lô; phường Tân Đông Hiệp 2 khu, diện tích 6.452.4m2, phân thành 88 lô. Thanh tra Chính phủ nhận thấy, công tác quản lý đất đai xây dựng của UBND các cấp tỉnh Bình Dương lỏng lẻo, để xảy ra tình trạng phân lô, tách thửa tự phát, xây dựng trái phép tại nhiều huyện, thị, thành phố; sử dụng đất trái quy định vi phạm khoản 3, Điều 23, Luật Đất đai năm 2013.

Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương kiểm điểm, xử lý trách nhiệm đối với tập thể, cá nhân sai phạm để xảy ra việc phân lô, bán nền tự phát, tách thửa không đúng quy định, xây dựng không phép, trái phép... Trong quá trình xử lý trách nhiệm, nếu phát hiện có dấu hiệu hình sự thì chuyển Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bình Dương xử lý theo quy định.

Về công tác quản lý, chỉ đạo các cơ quan chức năng thanh tra các dự án nhà ở thương mại triển khai chậm tiến độ, vi phạm pháp luật về đầu tư, đất đai; rà soát tiến độ thực hiện dự án đầu tư, cương quyết thu hồi chủ trương đầu tư hoặc thu hồi dự án, gắn với thu hồi quyền sử dụng đất đối với các dự án chậm triển khai, vi phạm pháp luật về đầu tư và đất đai do lỗi chủ quan của chủ đầu tư. Đồng thời, tổ chức thanh tra toàn diện việc phân lô, bán nền trái phép trên địa bàn tỉnh và xử lý triệt để các vi phạm đối với tổ chức và cá nhân có liên quan theo quy định pháp luật.

Trường hợp sai phạm đến mức phải xử lý hình sự thì chuyển hồ sơ cho Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bình Dương xử lý theo quy định và báo cáo kết quả thực hiện cho Thanh tra Chính phủ. Kiểm tra, xử lý chủ đầu tư các dự án phát triển nhà ở thương mại chuyển nhượng quyền sử dụng đất khi chưa đảm bảo điều kiện chuyển nhượng, làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân, xử lý sai phạm theo quy định của pháp luật...